İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/970 K.2024/1889

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, mahkemenin görevsiz olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... DIŞ TİC. LTD.

ŞTİ arasında mevcut olan ticari ilişki kapsamında davalıya elden makbuz karşılığında toplam 72.000-EURO ödemede bulunduklarını, davalıya elden yapılan kapora niteliğindeki ödemenin iade edilmediğini, iş bu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine davalının haklı bir neden olmaksızın itiraz ettiğini iddia ederek, itirazının iptali ile %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; öncelikle müvekkilinin tacir olmadığını, davaya bakma görevinin genel hükümlere göre AHM'ye ait olduğunu, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise müvekkili aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davalının yapılan araştırmaya göre tacir olmadığı, davalının dava dışı ... Dış Tic. Ltd. Şti'nin ortağı olmasının tek başına tacir olmasını gerektirmediği (Yargıtay 19.HD 2015/944 - 11623 E.K sayılı ilamında da belirtildiği üzere), bu bağlamda davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın TTK 4.maddesine göre mutlak veya nispi ticari dava olmadığı,

taraflar arasındaki ihtilafın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği ve bu nedenlerle açılan davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak... " gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, HMK'nın 20.maddesindeki usul çerçevesinde dosyanın, görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkeme tarafından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğini, davanın usulden reddedilmesine rağmen taraflarına vekalet ücreti hükmedilmemesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, davanın usulden reddedildiğinden taraflarına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7.maddesinde düzenlemenin mevcut olduğunu, dosyaya vekaletname sunulduğunu, cevap dilekçesi verildiğini ve duruşmalara katıldığını belirterek,

mahkeme kararının sadece harç ve yargılama giderlerinin mahkemece değerlendirilmesi kısmının kaldırılarak müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ticari nitelikte satım sözleşmesinin avansı olarak verilen tutarların, mal teslimi yapılmadığı iddiasıyla geri tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece, davalının tacir olmadığı asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Kararda, harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine hükmedilmiştir.

Uyuşmazlık, mahkemenin görevsiz olması nedeni ile davanın usulden reddine ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine dair kararda, davalı yararına vekalet ücreti takdiri ile yargılama giderlerinin davacı taraftan tahsili yönünde hüküm tesis edilip edilmeyeceğine ilişkindir.Davalı vekili, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiş olmasının göz önünde bulundurularak AAÜT'nin 7. maddesi gereğince vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

HMK'nın 331/2 maddesinde, görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceği, görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinde bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği belirtilmiştir (Emsal YHGK 2017/3004 Esas, 2019/217 Karar ve 28.02.2019 tarihli ilam).

Buna göre, görevsizlik kararıyla birlikte davalı yararına avukatlık ücretine ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğinden, ilk derece mahkemesinin kararı isabetli bulunmuş ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.