İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/113 K.2025/992

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar ..., ... ve ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilice ihyası istenen şirket ve kooperatif aleyhine Bakırköy 22. İş Mahkemesinin 2013/80 Esas sayılı dosyasında iş kazasından kaynaklanan tazminat davası açtığını, yargılama sırasında davalı şirket ve kooperatifin sicilden terkin edildiğinin öğrenildiğini, yargılamaya devam edilebilmesi için davalıların geçici olarak ihyasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek,

şirket ve kooperatifin ek tasfiye için ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı tarafından doğrudan ihyası istenen ve tüzel kişiliği silinen şirket ile kooperatife karşı dava açılmıştır. Şirket ve kooperatifin muamele merkezinin İstanbul adliyesi yargı sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle davanın açıldığı Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/43-28 E.K sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

Davanın gönderildiği mahkemenin 15.10.2020 tarihli ara kararı ile davanın ticaret sicil müdürlüğü ile tasfiye memurlarına yöneltilmesi için davacıya süre verilmiştir. İhyası istenen davalı ... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin 19.10.2015 tarihinde TTK'nın geçici 7. maddesine göre terkin edilmesi nedeniyle bu şirket yönünden davalı olarak Ticaret sicil Müdürlüğünün gösterilerek davaya dâhil edilmesi yeterlidir. İhyası istenen davalı ...

Yapı Kooperatifinin ise kooperatif genel kurulunca alınan karar uyarınca tasfiye sürecine girdiği ve tasfiyenin tasfiye memurlarınca tamamlanılarak 21.06.2009 tarihli genel kurulda tasfiyenin tamamlandığını, karar verildiğini ve kararın 29.07.2009 tarihli ... nolu sicil gazetesinde ilan edildiği görülmüştür. Ticaret sicil gazetesinin bu sayfası ile mahkemece getirtilen ve dosya arasında bulunduğu görülen ...nün 28.01.2021 tarihli yazısında kooperatifin adresinin ...

Sokak Yeşilyuvam Yapı Kooperatifi ... adresinde bulunduğu anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...İddia ve sair evraklar hep birlikte incelendi Dosya Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/43 esasına kaydedilmiş, mahkemece verilen yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi olunmuştur.

Mahkememizin 2020/521 esasına kaydı yapılan dosyada, dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları incelenmiş, dava şartları yönünden herhangi bir eksikliğin bulunmadığı, taraf teşkilinin tam olduğunun tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır. Dava, tasfiye sonrası sicilden terkin edilen ...'nün ... (Sicil No)'sunda kayıtlı Tasfiye Halinde ...

Kooperatifi'nin ve Geçici 7. Madde uyarınca resen terkin edilen, ...'nün ... (Sicil No)'sunda kayıtlı ... Ticaret Ltd. Şti. Ünvalı şirketin, Bakırköy 22. İş Mahkemesinin 2013/80 esas sayılı dosyasında taraf teşkili ve devamındaki işlemler için ihya davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, adı geçen şirket ve kooperatifin ihyasının gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekilince husumet tüzel kişilikleri sona eren şirketlere yöneltilmiş, mahkememizce ilgili şirketlerin tüzel kişilikleri sona erdiğinden, davanın ticaret sicil müdürlüğüne yöneltmek üzere süre verilmiş, davacı vekilince verilen süre içerisinde, husumet ticaret sicil müdürlüğüne yöneltilmiştir.

İhya davalarında husumet eğer şirket tasfiye olmuş ise tasfiye memuruna ve sicile karşı, resen terkin olmuş ise sadece sicil müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğinden ve davacı tarafça resen terkin edilen şirketin ihyası ile tasfiye sonrası terkin edilen kooperatifin ihyası istenilip, davanın sicil müdürlüğüne ve kooperatif yönünden tasfiye memurlarına karşı da açılmış olduğu, buna göre de husumetin doğru yöneltildiğine kanaat getirilmiştir.

İhya davasının dinlenebilmesi için yasa koyucunun aradığı şart olan hukuki menfaatinin bulunması şartının dosyamız davacısı yönünden gerçekleşmiş olduğu, zira davacı tarafça istenilen hususlarda davacının hukuki yararının bulunduğu anlaşılmış ve davanın kabulü ile talep olunan hususlarda işlemlerin yapılmasını sağlamak için şirketin ihyasına karar verilmiştir. İhyası talep olunan ...Ticaret Ltd. Şti.

Ünvalı şirket, resen terkin edildiğinden ve bu şirket yönünden sicil müdürlüğü yasal hasım olduğu için, davalı ... yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamıştır.İhyası talep olunan Tasfiye Halinde ...

Yapı Kooperatifi, 24/07/2009 tarihinde tasfiye edilmiş olup, dava konusu olan iş mahkemesi dosyasına dayanak olan iş kazasının tespitine ilişkin dava tarihi daha sonra olup, kooperatifin tasfiye tarihinden sonraki bir dönemde olduğundan ve tasfiye sonrasında kooperatife iş kazası dolayısıyla dava yöneltilmiş olduğundan, bu iş kazası ile ilgili talep yöneltilmeden tasfiyenin tamamlanması eksik tasfiye işlemi olarak değerlendirilmeyeceğinden, tasfiye memurları olan ..., ... ve ...'in ihya davasının açılmasına sebebiyet vermedikleri kanaati ile yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamışlardır."gerekçesiyle,

davanın kabulü ile ...nün ... numarasında kayıtlı ... Yapı Kooperatifinin ve ...nün ... numarasında kayıtlı ... Ticaret Ltd. Şti'nin Bakırköy 22. İş Mahkemesinin 2013/80 esas sayılı dosyasında taraf teşkili ve devamındaki işlemler için ihyasına, ... Kooperatifi için tasfiye memurları olan ..., ... ve ...'in münferit yetkili olarak tasfiye memuru olarak atanmalarına, ... Ticaret Ltd. Şti. için münferit yetkili ortak ...'ın tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı tasfiye memurları ..., ... ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ..., ... ve ... benzer beyanlar içeren, istinaf başvuru dilekçelerinde özetle; Davacının ihya talep etmekte hukuki yararının bulunmadığını, iş mahkemesinde ihyasına karar verilen ... Yapı Kooperatifi açısından davanın reddine karar verildiğini, ihya davasının dinlenebilmesi için hukuki menfaatinin bulunması gerektiğini, mahkemece iş mahkemesindeki davanın reddi hususunun değerlendirilmediğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacı tarafından aleyhlerine dava açılan ... Yapı Kooperatifi ile ... İnşaat Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, kooperatifin tasfiye memurları olan davalılar ..., ... ve ... tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin 19.10.2015 tarihinde TTK'nın geçici 7.maddesine göre terkin edilmiş olup, bu şirketin yerleşim yeri itibariyle mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmıştır. Ancak Tasfiye Halinde ...

Kooperatifinin ise kooperatif genel kurulunca alınan karar uyarınca tasfiye edilmiş olup, kooperatifin son yerleşim yeri adresinin Bahçeşehir ... Sokak ... Yapı Kooperatifi ... olduğu dosyada bulunan sicil kaydı ile Dairemizce alınan Ticaret Sicil Gazetesi örneğinden anlaşılmaktadır. İhyası talep olunan kooperatifin tasfiyesinin sona erip 29.07.2009 tarihinde tescil edilerek ticaret sicil kaydının terkin edildiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında; " Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.

Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir" düzenlemesini getirmiştir. Bu hüküm, 1163 sayılı Kanun'un anonim şirket hükümlerine atfı nedeniyle, kooperatifler hakkında da uygulanır.

TTK'nın 547. maddesinde düzenlenen yetki kuralı ihya davası bakımından bir kesin yetki kuralı olup, kesin yetki dava şartı olduğundan, mahkemece HMK'nın 114/1.ç maddesine göre dikkate alınmalıdır. Dava şartı olan kesin yetki kuralı kanun yolu incelemesi dâhil olmak üzere yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınır.

Bu durumda mahkemece kooperatifin sicil kaydının yeniden incelenerek muamele merkezinin mahkemenin yetki alanında kalması hâlinde işin esası hakkında karar verilmesi, aksi halde kooperatife yönelik davanın ayrılarak yetkili mahkemeye gönderilmesi, yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olması hâlinde daha önce yetkisizlik kararı verildiği de gözetilerek yetki uyuşmazlığının çözülerek uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekmektedir.

Mahkemece kesin yetkiye ilişkin dava şartı değerlendirilmeden dosyadaki delillere göre mahkemenin yetkisiz olduğu kooperatif konusunda da ihya kararı verilmiş olması doğru görülmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yukarıdaki açıklamalar ışığında yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.