İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/1664 K.2025/1307

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda vrilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; davacının tacir olduğunu, davalı ... Yapımcılık Ltd. Şti. nezdinde iç dizayn işini üstlendiğini, bu suretle davalı şirketin iş yerinde; duvar kaplaması, karşılama bankosu, vestiyer monte ve yapımını gerçekleştirdiğini, akabinde davalı şirkete elektronik ortamdan fatura düzenlediğini ve itiraz edilmeksizin kesinleştiğini, davalının herhangi bir ödemede bulunmadığı gibi İstanbul 5. İcra Dairesi'nde ...

Esas sayılı dosya ile başlatılan takibe de haksız yere itiraz ettiğini, davanın kabulüne, İstanbul 5. İcra Dairesi'nde başlatılan ... E. sayılı dosya üzerinden başlatılan takibin devamına, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak şartı ile yüzde ellisi oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkeme 30.04.2025 tarihli kararında;

davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığını, Çorum Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında yer alan karşılaştırılmalı alış-satış analiz raporu kapsamında davacının faaliyetlerinin VUK m. 177 kapsamındaki hadler içerisinde kaldığını, davacının tacir olmadığını belirterek işbu itirazın iptali davasında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu nedeniyle davanın görev yönünden usulden reddine karar vermiştir.Davalı vekili istinafında;

davacının tacir olduğunu ve davacının beyanıyla da bu hususun sabit olduğunu, bakanlar kurulu kararına dayanarak mahkemenin görevsizlik kararı veremeyeceğini ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak istinaf talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Görev kuralları kamu düzeninden olup HMK 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarındandır. Bu nedenle mahkeme yargılamanın her döneminde görevli olup olmadığını kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir.

Mahkeme ilk önce görevli olup olmadığını inceleyerek karara bağlamalıdır. Yetki itirazlarında ise; yetki kesin yetki kapsamındaysa yargılamanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkünken, kesin yetki olmayan hallerde ancak ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Bununla birlikte mahkeme hem görevsiz hem yetkisiz ise, önce görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden yetkisizlik kararı verilemez. Zira HMK 117/2 uyarınca yetki itirazı “görevli mahkeme” tarafından incelenebilir.

Bu nedenle, mahkemenin hem görevine hem yetkisine itiraz edilmiş ise, mahkemenin ilk önce görevli olup olmadığını incelemesi ve şayet görevsiz olduğu kanısına varırsa görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi, yetki itirazının ise bu görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekir (HGK., 21.2.2018, 1001-245. Yargıtay 19. HD., 23.3.2015, 16027/4057).

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme görülmemekle birlikte davacının; davalının iç dizayn işini üstlendiğini, duvar kaplaması, karşılama bankosu ve vestiyer yapımı gibi işleri tamamladığını, nihayetinde bu faaliyetleri tacir olarak üstlendiğini belirtmiştir. Mahkemece yapılan araştırmada ve gelen müzekkere cevapları dikkate alındığında davacının ticari işletme kaydı bulunmadığı gibi VUK 177 kapsamında tacir olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlıkta görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin verdiği görevsizlik kararı usul ve yasaya uygundur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.