İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/823 K.2023/139

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu çekin Antalya'daki şubelerinde bulunan müvekkili çalışanlarına tahsilat makbuzuyla teslim edildiğini, işbu çekin şirket merkezi İstanbul Büyükçekmece'ye teslim edilmek üzere ... Kargo şirketine teslim edildiğini, dava konu çek ve beraberindeki bir takım evrakların 26/03/2018 tarihinde kargo arabasının hırsızlarca soyulması nedeniyle müvekkilinin rızası hilafında elinden çıktığını, bu hususta suç duyurusunda bulunulduğunu, ...

Bankası A.Ş Eminönü Şubesine ait ... seri nolu ve 20/05/2018 keşide tarihli, 12.463,20-TL bedelli çek ile ilgili mahkemece verilen ödemeden men kararına rağmen çek bedelini ödeyerek şirketlerini zarara uğratan davalı bankadan 12.463,20-TL'nin alınarak taraflarına verilmesine, 12.463,20-TL bedel olan zararları için ödeme yapılan 21/05/2018 tarihinden bu yana bankalarca uygulanan en yüksek avans faizi uygulanarak taraflarına verilmesine, tüm yargı giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının uyuşmazlık konusu çekin yetkili hamili olduğun ispatlamasının gerektiğini, davacının yetkili hamil olduğunun bir an için kabul edilmesi halinde dahi davacının zararının oluşmadığını, davacı ödemeden men yasağı kararının müvekkili bankaya tebliğ edildiğini ispatlayamadığını, çekin hukuken ödeme aracı olduğunu, müvekkili bankanın ödeme yapmasının usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek, her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, usul, yasa ve taraflar arasındaki sözleşmelere aykırı davanın öncelikle husumet yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.07.2020 tarih ve 2018/378 Esas - 2020/382 Karar sayılı kararıyla; "...davacının davaya konu ... bank Bahçelievler Şubesine ait, ... seri numaralı, 30/11/2017 keşide tarihli, 10.000,00-TL bedelli çekin, kargoda kaybolduğundan bahisle zayii nedeni ile hasımsız olarak iptal davası açtığı, iptal davasında ödeme yasağı verilerek ödeme yasağının davalı bankaya bildirildiği, dava devam ederken zayi olduğu iddia olunan çekin ihbar olunan yetkili ...

Faktoring tarafından ibraz edilerek çek bedelinin tahsil edildiği, çek iptali davasının kesinleştiği, iş bu davanın bu nedenle açıldığı, ancak davacının çekin gerçek hamili olduğunu, çekin haksız şekilde yetkili hamilin eline geçtiğini eldeki davada ispatlayamadığı gibi bu durumu iddia dahi etmediği, sadece yetkili hamil bankanın ödeme yasağını bildiğini ve buna rağmen çeki ödemesi nedeni ile iyiniyetli olmadığını iddia ettiği, ihbar olunan ...

Faktoring'in çekin bedelsiz kaldığını ve yetkili hamilin çekin bedelsiz kaldığını bildiğini ve iyiniyetli olmadığını da iddia ve ispat etmediği, bu nedenle yetkili hamilden çek bedelinin istirdadını talep etmeden elde davada talep edemeyeceği, çek bedelini öncelikle yetkili hamilden talep etmesi gerektiği, bu nedenle davalı bankadan bu aşamada talep edemeyeceği mahkememizce sabit sayılarak davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde. "Davacıya ait çekin evinde hırsızlık neticesi elinden çıkmasına rağmen Mahkeme gerekçeli kararında 'kargoda kaybolan çekten dolayı açılan dava' demek suretiyle dava dilekçemizi okumadığı, taleplerimizi dinlemediğini gösterdiğini, Savcılık müzekkeresi, ödemeden men talimatı olmasına rağmen,

meşru olmayan hamillerin getirdiği çeki ibraz edenin polis ya da jandarmaya ihbarı hakkında Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavclığının 11.09.2017 tarihli müzekkeresini iş bu davalı banka şubesi elden almasına rağmen kayıtlarına hırsızlık şerhi düşmelerine rağmen- bu müzekkereye dikkat etmedikleri için çeki meşru olmayan bir hamile ibraz etmeleri üzerine ödeme yapıldığını, çeki ibraz eden şahsın polise bildirilmesi ve elindeki çeke el konulması gerekirken davalı bankaca ödeme yapılmasının hatalı olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesi tarafından, ".. Davacının öncelikle dava dışı yetkili hamilden çek bedelinin istirdadını talep etmeden davalı bankadan bu aşamada talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine" karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı davaya konu ...

Bankası A.Ş Eminönü Şubesine ait ... seri nolu ve 20/05/2018 keşide tarihli, 12.463,20-TL bedelli çekin hamili olduğunu, çeki şirket merkezine göndermek isterken çekin kargoda çalındığını, ilgili savcılık tarafından verilen ödemeden men kararına rağmen çek bedelinin davalı banka tarafından ödenmesi nedeniyle zarara uğradıklarını beyanla çek bedelinin tahsili için işbu davayı açmıştır.

Davacının "Ödemeden men kararı" olarak nitelendirdiği Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/28986 Soruşturma sayılı dosyası kapsamındaki 11.09.2017 tarihli yazı ile.

"Sözkonusu çeklerin bankanızın şubelerine ibrazı halinde en yakın adli mercilere, polis ve jandarma birimine ihbar edilmek suretiyle kayıtlarınıza şerh düşürülmesinin" talep edildiği, bu yazının ödemeden men kararı anlamına gelmeyeceği, ödeme tarihi itibariyle davalı bankaya tebliğ edilmiş başkaca ödemeden men kararının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kaldıki somut olayda davacının öncelikle çeki ibraz ile tahsil etmiş olan yetkili hamilden talepte bulunması gerekirken, doğrudan davalı bankadan talep etmesi de usule aykırı olduğundan; mahkemece davanın reddine karar verilmiş olması isabetli olduğundan davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.