İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1207 K.2024/480

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin lehtarı ... San. Ve Tic. A.Ş. Olan ... Bankası A.Ş. Ankara Şubesi,20/11/2020 keşide tarihli ... çek numaralı 20.820,47TL bedelli çeki keşide ederek ... Kargo ile davalı lehtar ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne gönderdiğini, çekin kargoda kaybolarak lehtarın kaşe ve imzasının taklit edilerek dolaşıma sokulduğunu, davalılara müvekkilinin borçlu olmadığını, yaptıkları araştırmada cirantalardan birinin takip hazırlığında olduğunu öğrendiklerini beyanla, müvekkili şirket tarafından keşide edilen ... San. Tic. A.Ş. olan ... Bankası A.Ş. ... Cad.

Şubesi, 20.11.2020 keşide tarihli, ... çek numaralı 20.820,47 TL bedelli çek dolayısı ile müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, öncelikle teminatsız olarak, aksi halde Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında dava konusu çek dayanak gösterilerek başlatılacak takibin durdurulmasına, davalılardan birinin çeki iktisap etmede ve/veya takibe koymada kötü niyetli olduğu ortaya çıkma ihtimalinde davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAPLAR

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açılamayacağını, çek, senet vb kıymetli evrakların kargo ile taşınamayacağını, müvekkilinin çekte 4. ciranta olduğunu ve dilekçesi ekinde sunulan faturalardan da anlaşılacağı üzere ... Tekstilden olan alacağına karşılık olarak ciro ile çeki aldığını beyanla, davanın reddini talep etmiş, delilleri arasında Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasına dayanmıştır. Davalı ... SAn.ve Tic.A.Ş.vekili cevap dilekçesinde; davaya konu çekin arkasına sahte kaşe ve imza atılarak ciro ile devredildiği izlenimi verildiğini, ancak çekin müvekkili şirkete teslim edilmediği için müvekkili şirket tarafından da ciro edilmediğini, çekin kargoda kaybolduğunu, çekin arkasında müvekkil şirket İ... San. Ve Tic.

A.Ş.'ne ait bir kaşe bulunmadığı gibi, sahte olarak bulunan kaşenin üzerindeki imzanın da şirket yetkililerine ait olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.... San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı her ne kadar söz konusu çeklerin kargo aracından çalındığını iddia etse de, buna ilişkin savcılık şikayeti tutanağından (içeriğinden çeklerin kargoda olduğu ispatlanmamıştır) başka herhangi bir belge ibraz etmediğini ve ilgili çeklerin kargo firmasına terslimine ilişkin dosyaya ispata yarar bir belge sunmadığını, davacının basiretsiz ve ağır kusurlu davranışıyla oluşan zarardan tek başına sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2022 tarihli 2020/932E. - 2022/311K. sayılı kararıyla; "...yapılan değerlendirmeye göre davaya konu senette ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davacı keşidecinin kendi imzasına herhangi bir itirazının bulunmadığı, davacı keşidecinin, lehdarın imzasının sahteliğine dayalı olarak menfi tespit talep ettiği, kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı kuralının mevcut olduğu, herkesin kendi imzasından sorumlu olduğu, kambiyo senetlerinin temelindeki borç ilişkisinden bağımsız olarak mücerret borç ikrarını içerdiği,

davalıların davaya konu senedi kötü niyetli iktisap ettiği yada iktisabında ağır kusurunun olduğu ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacı tarafın kötü niyetli olarak iş bu davayı açtığına dair mahkememizce kanaat oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine" karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde. Mahkemece verilen kararla müvekkilin hukuki dinlenilme hakkının elinden alındığını, müvekkiline ne eldeki dosyada, ne de soruşturma dosyası üzerinden iddialarını ispat hakkı tanınmadığını, fakat ...

Tekstil'in kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunun ispatlanamadığı kanaatiyle hatalı karar verildiğini, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma sonucu beklenmeden, davanın reddine karar verildiğini, halbuki gerekçeli kararda yer verilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 13. Hukuk Dairesinin 2018/1103 E. - 2019/1438 K. sayılı kararına göre keşideci ancak hamilin kötü niteli olduğunu iddia ve ispat ederek senetten doğan sorumluluktan kurtulabileceğini, yerel Mahkemece müvekkiline kendini ispat hakkı tanınmadığı gibi, kargo kayıtlarının celbi sağlanmadan alelacele karar verildiğini,

Yerel Mahkeme dava konusu çekin temelindeki borç ilişkisinden bağımsız olduğunu belirtmişse de, olayın yanlış yorumlandığını, müvekkilinin borç ikrarının imzası ve kaşesi taklit edilen ... A.Ş. için olduğunu, ...

A.Ş. ile müvekkil arasındaki bir ihtilafta bu husus gündeme gelebilecekken, imza ve kaşe taklidi sonrası ortaya çıkan durumun bununla tamamen bağımsız olduğunu, TTK’nun 792.maddesinde aynen "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." denilmekle,

çeki kötü niyetle ya da ağır kusuru ile elde eden hamilin 790.maddeye göre (imzaların istiklali) hakkını ispat etmesi halinde dahi çeki geri vermekle yükümlü olduğunun açıkça belirtildiğini, Bursa 7. İcra Mahkemesinde halen sürmekte olan bir dava olduğunu, çekin kaybolması nedeniyle yaptıkları ihbarla ilgili Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/117862 numaralı Soruşturmasının devam ettiğini, davalı ...

Tekstil'in dava konusu çekin nasıl ve hangi ticari ilişkiye istinaden iktisap edildiği hakkında herhangi bir beyanda bulunmadığını, verilen kararla adeta ödüllendirildiğini,Yerel Mahkemeden bir ispat vasıtası olarak davalı ...

Tekstilden ticari defterlerini celbine karar verilmesini ve şirket yetkilisinin isticvabını talep etmelerine rağmen taleplerinin reddedildiğini, Davalı çek hamilinin çeki nasıl ve hangi ticari ilişkiye göre iktisap ettiği, iktisabında kötü niyetli ya da ağır kusurlu olup olmadığı her türlü delille ispat olunabilecekken, müvekkilinin dayandığı delillerin hiçbirinin celbi sağlanmadan doğrudan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/932 E. - 2022/311 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına,

eksik hususların giderilerek davamızın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davaya konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası A.Ş.'nin Ankara caddesi Bursa Şubesine ait, keşide yeri Bursa, keşide tarihi 20/11/2020 olan ... numaralı, 28.820,00 TL bedelli, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı İnterlab Laboratuvar Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan çek olduğu, çekin arkasında sırasıyla İ... Anonim Şirketi'nin, ...'ın, ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, ...'nın, ...'un ve ...'ın cirolarının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan Bursa 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/272 Esas, 2023/615 Karar sayılı kararı incelendiğinde. İnterlab ... Anonim Şirketi ve Yusuf Karakutay tarafından ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı aynı çekle ilgili Bursa .... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı takip dosyasından başlatılan icra takibiyle ilgili imzaya itiraz davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda çekteki ciro imzasının davacının yetkilisine ait olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne ve takibin iptaline karar verildiği, 17/10/2023 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

GEREKÇ E

Dava, borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.

Her ne kadar davacı vekili delilleri toplanmadan mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, müvekkiline iddiasını ispatlama imkanı tanınmadığını, ceza soruşturmasının ve Bursa 7. İcra Hukuk Mahkemesinde görülen davanın sonucunun beklenmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf talebinde bulunmuşsa da, davaya konu çek üzerindeki imzanın davacı tarafından inkar edilmediği, çekte cirosu bulunan lehtar ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin cirosunun sahte olmasının imzaların istiklali prensibi gereğince çekte keşideci olan davacıyı borçtan kurtarmayacağı, bu nedenle ceza soruşturmasının ve icra hukuk mahkemesinde açılan davanın sonucunun beklenmesine gerek bulunmadığı, çekteki cirantalardan birisi olan davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin yetkilisinin isticvabının da sonuca etkili olmayacağı, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemenin yeterli olduğu, cirantalardan birinin imzasının sahte olmasının ciro zincirini etkilemeyeceği, ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğunun kabul edileceği, davacının davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin veya diğer cirantaların ve hamilin kötüniyetli olduğunu ispat edemediği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 226. maddesi uyarınca yemin edecek kimseyi ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacağı vakıalar hakkında yemin de teklif edilemeyeceği, bu nedenle Mahkemece yapılan yargılamada usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M