İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1728 K.2024/1259

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davalı adına ... ve ... noile tescil edilmiş olan faydalı model belgelerinin yeni ve ayırt edicilik kriterine haiz olmadığı kesine yakın biçimde ispatlandığını, davalı taraf adına tescilli ... sayılı “servis tabakları ve bardakları için geliştirilmiş kaymaz, kaydırmaz kağıt altlık” başlıklı Faydalı Model Tescil ile ... sayılı “paletsiz taşıma veya depolamada kullanılmak üzere eşyaların ara, alt, yan kısımlarına konumlandırılan için kaymak, kaydırmaz kağıt” başlıklı Faydalı Model Tescil belgelerine konu olan buluşların “yenilik” ve “tekniğin bilinen durumuna dahil olmama” kriterlerine haiz olmadığını,

dava konusu faydalı modellerin başvuru tarihinden önceki senelerden beri kendi sektöründe uzun yıllardan bu yana satılmakta ve üretilmekte olduğunu, dava dışı ... firması ile ... firması dava konusu ürünleri 1950 ve 1975 yılından bu yana üretmekte ve satışa sunmakta olduğunu, firmaların (...) ve (...) isimli internet siteleri incelendiğinde dava konusu ürünlerin uzun yıllardan bu yana satışa sunulduğu görüleceğini, aynı şekilde ... firması tarafından 2014 yılında müvekkiline ve dava dışı ... firmasına ... kargo firması aracılığıyla kataloglar, ürün numuneleri ve bu ürün ve dokümanlara ilişkin 2014 tarihli proforma faturaları gönderildiğini,

bu evraklar incelendiğinde davalı tarafın faydalı model aldığı ürünlerin yurtdışında da uzun yıllardan bu yana üretilmekte ve satılmakta olduğunun anlaşılacağını, müvekkilinin de uzun yıllardan bu yana “kaydırmaz palet kağıdı” ve “kaydırmaz tepsi kağıdı” isimli ürünleri üretmekte ve piyasada diğer firmalar gibi sattığını, tüm bu belgeler ışığında inceleme yapıldığında davalı adına tescilli ... ve ... sayılı faydalı modele konu buluşların “yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma” kriterlerine haiz olmadığının anlaşılacağını belirterek.

Davalı adına tescilli ... ve ... sayılı Faydalı Model Tescil Belgelerinden kaynaklanan hakların müvekkiline ve müşterilerine karşı kullanılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olan ... ve ... sayılı Faydalı Model Belgelerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemenin 2020/340 Esas sayılı Birleşen dosyasında, Davacı vekili dava dilekçesi ile, Davalının ... nolu faydalı modelinin yenilik ve ayırt edicilik kriterine haiz olmadığını, davalının ortağı ....Tic.Ltd.Şti. firması tarafından davacıya 03.10.2017 tarihinde ihtarname gönderildiğini, söz konusu ihtarnamede kendileri tarafından 1995 yılından itibaren Kaydırmaz Palet Kağıdı ve Kaydırmaz Tepsi Kağıdı isimli ürünlerin üretim ve satışına son verilmesinin talep edildiğini, cevabi yazıda söz konusu ürünleri üreten ve satışını yapan başkaca firmalar olduğunun bahsedildiğini,

tarafların aynı olması ve usul ekonomisi sebebiyle Sayın Mahkemenizde bulunan 2020/331 esas sayılı dosya ile birleştirilmesinin faydalı olacağını, davalı tarafa ait ... nolu faydalı modelin yenilik vasfını içermediğini, internette yapılacak incelemeler sonucunda dava konusu faydalı modelin başvuru tarihinden çok önce kamuya sunulduğunun tespit edileceğini, dava dışı ... firması (...) ile ... (...) firmasının dava konusu ürünleri 1950 ve 1975 yılında bu yana ürettiğini ve satışa sunduğunu, ... firması tarafından müvekkiline ve dava dışı ... firmasına ... kargo firması aracılığı ile 2014 proforma faturalar gönderildiğini belirterek;

öncelikle işbu davanın Anadolu 2.Fshhm 2020/331 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Davalı adına tescilli ... sayılı Faydalı Model Tescil Belgesinden kaynaklanan haklarının müvekkiline ve müşterilerine karşı kullanılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalı adına TPE nezdinde tescilli olan ... sayılı Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dilekçesi ile.

İnkar kapsamında yapılan savunma ve sunulan delillerin, savunmanın genişletilmesi yasağına tabi olmadığını, faydalı modelin yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırma kamu düzeninden sayıldığından tüm deliller re'sen dikkate alınması gerektiğini, HMK 145'te düzenlenen şartlar somut uyuşmazlıkta gerçekleştiğinden, inkarla sınırlı olmaksızın, davalı müvekkilin cevap dilekçesinde belirtmediği delillerin de sayın mahkemece dikkate alınması gerektiğini, davacıya Müvekkili davalı tarafından önceden gönderilen ihtarnamede de davalının bu ürünleri 1995 yılından bu yana ürettiğini ifade ettiğini,

bu hususa ilişkin bir takım uluslararası firmaların katalog ve ürünlerin satışına ilişkin firmalara ait internet sitelerinde belgelerinin mevcut olduğunu, davacının kendi firmasının da tescil tarihinden önce benzer ürünlere ilişkin üretim ve satış faaliyetinde bulunduğunu, bu nedenlerle davalı müvekkile ait ... ve ... sayılı faydalı model tescillerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini dava ederek, söz konusu tesciller üzerinde ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiğini, davacının söz konusu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davalıya ait ...

Tic. Ltd.

Şti. kaydırmaz tepsi kağıdı ve palet kağıdı üretiminde öncü bir firma olduğunu, davalının, davacının da bahsini ettiği ihtarname ile kendisine belirtildiği üzere 1992 yılından bu yana kaydırmaz kağıt piyasasında faaliyette olup, kurulduğu yıldan bugüne piyasada ürün geliştirme, üretim, pazarlama, ithalat ve ihracat alanında faaliyetlerine devam ettiğini, bu süreç içerisinde 2002 yılından itibaren söz konusu ürünlere ihtiyaç doğrultusunda Türkiye'deki sayılı üretici firmalardan olmasının da getirdiği tecrübe ve ayrıcalık ile gerek ulusal gerekse uluslararası birçok firma ile ticaret halinde olmakla,

bu alanda sektörün lideri konumunda olduğunu, davalıya ait ... sayılı “servis tabakları ve bardakları için geliştirilmiş kaymaz, kaydırmaz kağıt altlık” başlıklı faydalı model tescil ile ... sayılı “paletsiz taşıma veya depolamada kullanılmak üzere eşyaların ara, alt, yan kısımlarına konumlandırılan için kaymak, kaydırmaz kağıt” adlı ürünler yeni ve farklılaşmış ürünler olduğunu, Davacının davalıya ait ürünleri izinsiz kullandığına ilişkin olarak İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2020/80 D.

İş dosyası ile tespit talebinde bulunduğunu, davacı'nın bu durumdan haberdar olması üzerine işbu davanın açıldığını, söz konusu 2020/80 D.İş sayılı dosyada ise talebin üzerinden 3 aydan fazla bir zaman geçmesine karşın bilirkişi raporunun halen dosyaya sunulmadığını, davacının, davalı ile ticari rekabet içerisinde olup, işbu davayı davalının ticari itibarına zarar vermek amacıyla, kötü niyetli olarak ikame ettiği ortada olduğunu, belirterek.

Savunma ve delillerimizin davanın esasında dikkate alınmasına, Haksız ve mesnetsiz davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili dilekçesi ile: İnkar kapsamında yapılan savunma ve sunulan delillerin, savunmanın genişletilmesi yasağına tabi olmadığını, faydalı modelin yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırma kamu düzeninden sayıldığından tüm deliller re'sen dikkate alınması gerektiğini, HMK 145'te düzenlenen şartlar somut uyuşmazlıkta gerçekleştiğinden, inkarla sınırlı olmaksızın, davalı müvekkilin cevap dilekçesinde belirtmediği delillerin de sayın mahkemece dikkate alınması gerektiğini,

davacıya Müvekkili davalı tarafından önceden gönderilen ihtarnamede de müvekkilinin bu ürünleri 1995 yılından bu yana ürettiğini ifade ettiğini, bu hususa ilişkin bir takım uluslararası firmaların katalog ve ürünlerin satışına ilişkin firmalara ait internet sitelerinde belgelerinin mevcut olduğunu, davacının kendi firmasının da tescil tarihinden önce benzer ürünlere ilişkin üretim ve satış faaliyetinde bulunduğunu, bu nedenlerle davalı müvekkile ait ... sayılı faydalı model tescilinin hükümsüzlüğüne ve si lava ederek,

söz konusu tesciller üzerinde ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiğini, davacının söz konusu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline ait ... Ltd.

Şti. kaydırmaz “İKİ TARAFI KAYDIRMAZ İSTİFLEME PALET KAĞIDI” üretiminde öncü bir firma olduğunu, müvekkili davalının, davacının da bahsini ettiği ihtarname ile kendisine belirtildiği üzere 1992 yılından bu yana kaydırmaz kağıt piyasasında faaliyette olup, kurulduğu yıldan bugüne piyasada ürün geliştirme, üretim, pazarlama, ithalat ve ihracat alanında faaliyetlerine devam ettiğini, bu süreç içerisinde 2002 yılından itibaren söz konusu ürünlere ihtiyaç doğrultusunda Türkiye'deki sayılı üretici firmalardan olmasının da getirdiği tecrübe ve ayrıcalık ile gerek ulusal gerekse uluslararası birçok firma ile ticaret halinde olmakla,

bu alanda sektörün lideri konumunda olduğunu, ... sayılı “İKİ TARAFI KAYDIRMAZ İSTİFLEME PALET KAĞIDI” başlıklı faydalı model tescil adlı ürün yeni ve farklılaşmış ürünler olduğunu, davacının, müvekkili davalı ile ticari rekabet içerisinde olup, işbu davayı müvekkilin ticari itibarına zarar vermek amacıyla, kötü niyetli olarak ikame ettiği ortada olduğunu belirterek. Haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"Davanın KABULÜ ile, Asıl dava yönünden: Davalı adına tescilli ... ve ... numaralı faydalı modellerin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Birleşen dava yönünden : Davalı adına tescilli ... numaralı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE," Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle; ..., ... numaralı Faydalı modellerin 6769 sayılı SMK hükümlerine tabi olmasına karşın, ... numaralı faydalı modelin 551 sayılı khk hükümlerine tabi olup bilirkişilerin bu hususu dikkate almadıklarını, 551 sayılı KHK 'da tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu faydalı model belgeleri için düzenlenmemekteyken SMK ile KHK’daki ilgili maddenin aksine, Kanun uyarınca başvuru sahibi, araştırma talebinde bulunacak ve bu talep üzerine araştırma raporu düzenleneceğini, bu yönde bir inceleme yapılmadığını,

eksik ve hatalı rapora göre karar verildiğini,Bilirkişilerin incelemelerini yalnızca internet üzerinde yer alan göresellere dayanılarak, karşılaştırma yapılan ürünlere ilişkin teknik bilgi/çizim/dökümanlara yer verilmeden yapmış olup bu değerlendirmeler hükme esas teşkil edecek nitelikte olmadığını,mevcut Raporlarda karşılaştırma yapılan ürünlerin teknik özellikleri yalnızca görsel ve reklam tanıtım bilgileri üzerinden saptanmış olup bu şekilde bir inceleme kesinlike yeterli ve kabul edilebilir nitelikte olmadığını, Yargıtay 11. HUKUK DAİRESİ E. 2020/1391K.

2021/1046 T.

10.2.2021 sayılı ilamının Muhalefet Şerhinin bu konu yönünden dikkate alınması gerektiğini,karşılaştırma yapılan ürünlerin müvekkiline ait faydalı model başvurusundan önceki tarihli olduğuna ilişkin yeterli inceleme yapılmadığını, yalnızca Davacı yanın delil listesinde belirtmiş olduğu internet linkleri üzerinden inceleme yapıldığını, ek raporda da sitelerin internet kayıt tarihleri dışında herhangi bir bilgi ve belge de bulunmadığını,Müvekkiline ait faydalı model başvurularındaki istemlerin incelenmediğini, dosyada mevcut bilirkişi raporlarında;

... sayılı “İki Tarafı Kaydırmaz İstifleme Palet Kağıdı” adlı ürün özellikleri sıralandığını, ancak söz konusu ürün ile karşılaştırma yapılan ürüne bakıldığında söz konusu karşılaştırmanın hatalı olduğu görüldüğünü, karşılaştırma yapılan ürün olarak gösterilen ürünün Bilirkişi Raporunda yapılan internet incelemesinde enmakgroupa ait tepsi üzerine konan kağıt olduğunu, ...

Sayılı “Servis Tabakları Ve Bardakları İçin Geliştirilmiş Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt Altlık” Başlıklı Faydalı Model Tescil İle ...

Sayılı “paletsiz Taşıma Veya Depolamada Kullanılmak Üzere Eşyaların Ara, Alt, Yan Kısımlarına Konumlandırılan İçin Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt” adlı ürünler ise Bilirkişilerin internet görselleri üzerinden yapmış olduğu inceleme ile örneklerini sunduğu "paletli taşımada" ve "tepsi üzerinde" kullanılan kaydırmaz kağıttan farklılaşmış ve bilinen tekniğe artı değer katan yeni ürünler olduğunu, ...

Sayılı başvuru için dosyanın araştırma raporlu olup, ... sayılı Faydalı Model için Araştırma Raporu alınmış rapora karşı müvekkilince yapılan itiraz yerinde görülerek Türk Patent ve Marka Kurumu(TPMK) tarafından tescil yapılmış olduğunu, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik incelemesi zaten TPE tarafından yapıldığını, müvekkiline ait faydalı modeller tek tek istemler yönünden incelendiğinde yenilik kriterini karşıladığını, ancak bu yönde bir inceleme yapılmadığını, faydalı model incelemesinde buluş basamağı aranmadığını, ürüne artı değer katan unsurların bulunması yeterli olduğunu,

alanında uzman bilirkişiler tarafından yeni rapor talebinin yerel mahkeme tarafından yeni bilirkişi atanması ve yeni rapor alınması talebi hakkında bir karar verilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME Hükümsüzlük istemine konu.

18/11/2016 başvuru tarihli ... sayılı “İki Tarafı Kaydırmaz İstifleme Palet Kağıdı”, 21/07/2017 de tescil edilmiş,14/12/2017 başvuru tarihli ... sayılı “Servis Tabakları ve Bardakları İçin Geliştirilmiş Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt Altlık” başlıklı Faydalı Model 11/10/2017 başvuru tarihli ... sayılı “Paletsiz Taşıma Veya Depolamada Kullanılmak Üzere Eşyaların Ara, Alt, Yan Kısımlarına Konumlandırılan İçin Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt” başlıklı 21/05/2020 de tescil edilen faydalı modellerdir.

Patent vekili ..., bilgisayar mühendisi ... ile Y.endüstri mühendisi ... bilirkişi raporunda sonuç olarak. Davalıya ait olan Faydalı modeller ile ilgili dünya genelinde kullanılan ... ve ... firmalarının ürettiği pazarladığı ürünlerin sözkonusu ürünler ile davalıya ait FM belgesine konu ürünler ve istemlerdeki unsurlar karşılaştırıldığında.

Sözkonusu ürünün davalıya ait ... no ile tescilli FM belgesinin yenilik özelliğini ortadan kaldırır mahiyette olduğu, davalıya ait ... no ile tescilli Faydalı Model belgesindeki 1 ana ve 5 adet bağlı istemin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsurunu içermediği ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, Sözkonusu ürünün davalıya ait TR ... no ile tescilli FM belgesinin yenilik özelliğini ortadan kaldırır mahiyette olduğu , davalıya ait ... no ile tescilli Faydalı Model belgesindeki 1 ana ve 1 adet bağlı istemin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsurunu içermediği ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu,

Sözkonusu ürünün davalıya ait TR ... no ile tescilli FM belgesinin yenilik özelliğini ortadan kaldırır mahiyette olduğu , davalıya ait ... no ile tescilli Faydalı Model belgesindeki 1 ana ve 5 adet bağlı istemin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsurunu içermediği ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, yönünde raporunu sunmuşlardır. Bilirkişi ek raporunda sonuç olarak.

Dosya kapsamında yapılan incelemede; kök rapordaki görüşü değiştirecek başkaca farklı bir husus tespit edilemediği bildirilerek görsellerin internete yüklenme tarihinin davalının tescil başvuru tarihinden önce olduğu davacının sunduğu katalog ve faturalar, dava dışı 3.kişinin kendi sitesinde ürünlerin 1950 ve 1975 ten satışa sunulduğuna dair yazılar, davacıya ... kargo firması ile gönderilen kataloglar da dikkate alındığında delillerin yenilik unsurunu ortadan kaldıracağı yönünde görüş belirtilmiştir.

GEREKÇE Asıl dava, ... başvuru numaralı “Servis Tabakları ve Bardakları İçin Geliştirilmiş Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt Altlık” başlıklı faydalı model belgesi ile ... numaralı “Paletsiz Taşıma Veya Depolamada Kullanılmak Üzere Eşyaların Ara, Alt, Yan Kısımlarına Konumlandırılan İçin Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt” başlıklı faydalı modelin; birleşen dava ise ... numaralı “İki Tarafı Kaydırmaz İstifleme Palet Kağıdı” başlıklı faydalı modelin hükümsüzlük istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Asıl davaya konu ... numaralı faydalı modelin tescil bilgileri dosyada bulunmadığından Dairemizce TPMK'ya yazı yazılmıştır.

TPMK yazı cevabına göre; ... numaralı faydalı modelin dava tarihi itibarı ile başvurusu yapılmış ise de tescilli olmadığı, karar tarihinden sonra ise başvurunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda ... numaralı faydalı model başvurusu reddedilmiş olmakla bu faydalı model yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken tescil bilgileri sorulmadan eksik inceleme ile karar verilmiş olması yerinde görülmemiş, kararın bu yönden re'sen kaldırılması gerekmiştir.TPMK kayıtlarına göre; birleşen davaya konu ... sayılı “İki Tarafı Kaydırmaz İstifleme Palet Kağıdı” başlıklı faydalı model ile asıl davaya konu ... sayılı “Paletsiz Taşıma Veya Depolamada Kullanılmak Üzere Eşyaların Ara, Alt, Yan Kısımlarına Konumlandırılan İçin Kaymaz, Kaydırmaz Kağıt” faydalı model belgelerinin ise müddet olduğu,

hükümsüzlük isteminin konusuz kaldığı anlaşılmaktadır. Ancak, dava tarihi itibarı ile haklılık durumunun belirlenmesi için davalının istinaf sebeplerinin incelenmesi gerekmiştir. Bilirkişi raporunda yenilik kırıcı ürün görselleri ile davalının faydalı model istemlerinin karşılaştırmaya göre dava konusu faydalı modellerin yenilik unsurunu içermediğinin tespit edildiği, ek raporda ise görsellerin internete yüklenme tarihleri,

internet araştırması ve davacı şirket tarafından sunulan katalog ve 2014 tarihli faturaların da değerlendirilmesi sureti ile yenilik kırıcı ürünlerin davalının faydalı model başvuru tarihinden önce olduğunun açıklandığı anlaşılmakla bilirkişi kök ve ek raporu yeterli nitelikte olup hükümsüzlük koşullarının oluştuğu davacının dava tarihi itibarı ile davasında haklı olduğu anlaşılmakla yargılama giderleri ve harç masraflarının davalı yan üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinafının kısmen kabulüne, HMK 353/1-b-2,

355 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.