İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/757 K.2024/439

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 356. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma açılarak yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... no'lu faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, dava konusu bu ürünün yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmayan dolayısıyla da tescile konu edilemeyecek bir ürün olduğunu, bu ürünün kalıp çalışmalarını tamamladıktan sonra üretime geçerek satışına başladığını, davalıya da 29/11/2006 tarihinde satış yapıldığını, davalının tescilini aldığı faydalı modelle ilgili buluş sahibi olmadığını ileri sürerek,

yenilik unsuru taşımaması nedeniyle belgenin hükümsüzlüğüne, faydalı modeli esas bulanın davacı olması nedeniyle faydalı modelin müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde; ... no'lu endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne ve iş bu tasarımın müvekkilim davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... nolu faydalı model belgesinin müvekkiline ait olmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava dilekçesi ekindeki belgenin ise ... başvuru no'lu incelemeli patent belgesinin tarifnamesi olduğunu, iş bu tarifname ile ilgili davacının taraf sıfatının bulunmadığı gibi davanın açılması gereken zamanaşımı sürelerinin de geçtiğini, davacının taraflar arasındaki ilişkiye dayanarak (2013 yılına kadar 9 yıl süresince) müvekkili şirketin ürünlerinin kalıplarını yaptığını, davacının davasını ispat etmesi gerektiğini, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince 09/11/2016 tarih ve 2014/94 E- 2016/160 K.sayılı karar ile davalı adına tescilli ... başvuru no'lu endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiş, davalının istinafı üzerine verilen karar. Dairemizin 10/04/2017 tarih ve 2017/200 E- 2017/1097 K.sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

Dairemizin kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davalı tarafın tasarımı tescil ettirdiği tarih dikkate alındığında 2 yıllık hak düşürücü süre dolduğu gibi, kötü niyetli bir gasp yönünden ispat vasıtası sunulmadığı, hatta dinlenen tanık ...'ın davacı tarafın şirket ortağı olduğu dönemde söz konusu vana kalıbının kendilerine model olarak getirildiğini ve kendilerinin de bu kalıbı yaptığını, tasarımın davalı firmaya ait olduğunu beyan ettiği gerekçesiyle, tasarımın gaspına yönelik davacı taraf iddiaları yerinde olmadığından tüm talepler yönünden davacı tarafın davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; -İstinaf mahkemesi tarafından, davanın ön inceleme aşamasında, davalı tarafın muvafakat göstermemesine rağmen, talep sonucunu değiştirdiği gerekçesiyle, yerel mahkeme kararının usule ve yasaya aykırı bir şekilde bozularak,

dosyanın yeniden yargılanmasına karar verildiğini, -İstinaf mahkemesi kararı üzerine davaya bakmakla görevlendirilen Bakırköy 1. Fikri ve Sinai Hukuk Mahkemesince, usule ve yasaya aykırı bir şekilde, dava dilekçesinde sehven hatalı bildirdiklerini, daha sonra HMK'nın ''141 md''. ilgili maddesi kapsamında cevaba cevap dilekçesinde , talep sonucunu düzeltmelerine rağmen, yargılamaya dava konusunun tasarımın gaspı olarak devam edildiğini, -Yargıtay kararlarında belirtildiği gibi, cevaba cevap dilekçesinde tarafların iddia ve savunmalarını, karşı tarafın muvafakatine ve ıslaha gerek duymadan, serbestçe genişletebileceğini ve değiştirebileceğini,

-Mahkemece, hak kaybına sebep vermemek ve kanunun gerekliliklerini yerine getirmek amacıyla, hukuka ve kanuna uygun bir şekilde, cevaba cevap dilekçesinde bildirmiş oldukları iddia, talep ve deliller doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini, -Müvekkili tarafından tasarlanmış olan radyatör vanasının, haksız bir şekilde davalı şirketin kendisi adına tescil ettirdiğini, ... nolu Endüstriyel Tasarım Belgesi'nin, hükümsüzlüğüne ve müvekkili adına tescil edilmesine karar verilmesi yönündeki talepleri doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, mahkemece iddiaları dışında, tasarımın gaspına yönelik inceleme yapılarak karar verilerek,

fahiş bir usuli hataya sebebiyet verildiğini, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... tescil numarası ile davalı adına tescilli endüstriyel tasarımın davacı adına tescili talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı vekilinin; dava dilekçesinde faydalı modeli esas bulanın davacı müvekkil olduğunu ileri sürerek, ... tescil numaralı faydalı modelin müvekkil adına tesciline karar verilmesini talep ettiği, cevaba cevap dilekçesinde ise, davalının davacının tasarladığı ürünü bir süre davacıdan satın aldığını, daha sonra ise sanki kendi tasarımıymış gibi adına tescil ettirdiğini ileri sürerek,

bu tasarımın müvekkili davacı adına tesciline karar verilmesini talep ettiği, dolaysıyla davacı vekilinin dava dilekçesinde müvekkiline ait olduğu halde davalı adına tescil edilen faydalı modelin 551 sayılı KHK nin gaspa ilişkin hükümleri gereğince hükümsüzlüğü ile adına tescili şeklindeki talebini, cevaba cevap dilekçesinde gasp nedeni ile davalı adına tescilli endüstriyel tasarım tescil belgesinin müvekkili adına tescili şeklinde değiştirdiği, ön inceleme duruşmasında ise dava nedenini, genel hükümsüzlük sebepleri uyarınca tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı iddiası ile hükümsüzlük olarak değiştirdiği,

ancak davalı vekilinin ön inceleme duruşmasındaki değişikliğe muvafakat etmediği, bu nedenlerle de Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda, davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesindeki talebi olan "gasp nedeni ile davalı adına tescilli endüstriyel tasarım tescil belgesinin davacı adına tescili talebi" uyarınca yargılama yapılmasında bir isabetsizlik olmadığı, davanın 554 sayılı KHK'nın 19/3.maddesindeki 2 yıllık hak düşürücü süresi içinde açılmadığı gibi, gasp iddiasınında ispatlanamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.