İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1015 K.2025/364

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; çocuk kitapları yazarı müvekkili ile davalı 4 adet kitabı için (..., ..., ...) ayrı ayrı yayın sözleşmesi imzaladığını, kitapların bir kısmının baskıları için %10 telif ücreti, bir kısmının ise basılan kitap adetinin %10'u kadarının müvekkile gönderilmesi şeklinde anlaşmaya varıldığını, davalının sözleşmelerden kaynaklanan telif ücreti alacağını ise ödemediğini, kitap gönderimini de yapmadığını, bu nedenlerle maddi ve manevi tazminat davasını açma zorunluluğumuz hasıl olduğunu, ileri sürerek, davalı taraf ile yapılan tüm yayın sözleşmelerinin feshine, şimdilik 1.000-TL maddi tazminat ve 40.000-TL. manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kitapların her birinin %10 ununu telif ücreti olarak kargoyla veya kendisine elden verdiğini, ayrıca fuarda satılan kitapların %10 unun yazara verildiğini, yazar tarafından sözleşme hükümlerine uyulmadığını ayrıca, sözleşmede Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, karşı dava olarak, 100-TL maddi, 5 kuruşluk manevi tazminat talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesince karşı dava tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacının yazarı olduğu ..., ...,... isimli kitapların basımı için taraflar arasında düzenlenen 01/03/2018 tarihli sözleşme imzalandığı, alınan bilirkişi raporuna göre davalıdan davaya konu kitaplar ile ilgili davacının telif alacağının toplam 32.870-TL olduğu, ödeme yapıldığını ispat yükünün kitapların basımını yapan ve satışını yapan davalıda olduğu, davalının davacıya ödeme yaptığına dair bir belge sunmadığı sadece ... isimli kitaptan 50 adet davacıya gönderdiği bu kitap miktarının zaten hesaplamadan düşüldüğü,

davalı tarafından telif alacağı olarak kitapların davacıya teslim edildiği hususunun ispat edilemediği, buna göre davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlüğünü yerine getirmediği, kitap satışlarının mevcut piyasa ortamına göre fena olmayan bir satış rakamına ulaşmasına rağmen davalı tarafından davacı yazarın kitaplarının satışından gelir elde edilmesine rağmen davacıya ödeme yapılmaması bu durumun davacı yazara manevi dünyası bakımından olumsuz sonuçlara sebebiyet verdiği anlaşıldığından davacının manevi tazminat talebinde haklı olduğu, 15.000-TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun ve hakkaniyetli olduğu,

davacı yazarın kitabın tanıtımına ilişkin organizasyon ve fuarlarda yalnız bırakıldığı davalı yayıncı tarafından davacıya maddi ve manevi herhangi bir destek verilmediği, bu sebeple davacının davalı ile olan sözleşmesinin devamının davacı için çekilmez hal aldığı ve fesih talebinde haklı olduğu davanın kısmen kabulü ile; davacı ile davalı arasında yapılan tüm yayın sözleşmelerinin feshine, maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile 32.870-TL maddi, 15,000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek; manevi tazminat miktarlarının somut olay dahilinde oldukça az ve yeterli olmadığını, kısmen reddolunan manevi tazminat miktarına yönelik kararın hukuka aykırı olduğunu, hakkaniyeti sağlamadığını ileri sürerek, reddedilen kısım yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde cevap dilekçesi ve yargılama sırasındaki beyanlarını tekrar ederek;

uyuşmazlıkta Antalya mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın yetki yönünden usulden reddi gerekirken, hukuka aykırı, anlaşılmaz bir gerekçeyle yetki itirazının reddedildiğini, yazarın telif hakkı olan %10 kitap kargo ile kendisine gönderildiğini, bilirkişi raporun eksik inceleme sonucu düzenlendiğini, 28/05/2021 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulan ve dosyada mevcut sözleşme, faturalar, kargo gönderileri ve beyanların bilirkişi heyetince dikkate alınmamış, yalnızca davacı tarafın ispatlanamamış iddiaları doğrultusunda ve internette e-ticaret satış fiyatı bazında hesaplama yapıldığını, dolayısıyla yanlış bir hesap yapıldığını,

mahkemenin ortada sözleşme yokmuş gibi aşamalarda taleplerini reddettiğini, ancak gerekçeli kararında sözleşmenin varlığını kabul ederek sözleşmenin feshine karar verdiğini, oysa 3 yıllık sözleşme 2021 yılında kendiliğinden sona erdiğini, davacı nasıl bir manevi zarara uğradığını ispatlayamadığını, davacının dava dilekçesinde 1.000-TL maddi tazminat talep etmesine, ıslah talebi 19/12/2022 tarihinde yapmasına rağmen, ilk derece mahkemesince dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, FSEK'e dayalı maddi ve manevi tazminat ile, sözleşmenin feshi talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı alacak talebine ilişkin olarak TBK'nın 89.maddesi uyarınca alacaklının ikametgahı mahkemesinin de yetkili olduğu, ilk derece mahkemesinin davalının yetki itirazının reddine dair kararının sonuç olarak yerinde olduğu, davalı tarafından telif alacağı olarak kitapların davacıya teslim edildiği hususunun ispat edilemediği,

davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlüğünü yerine getirmediği, telif ücreti hesabına ilişkin bilirkişi raporunun denetime uygun olduğu, somut olayda manevi tazminata karar verilmesinde ve hükmedilen manevi tazminat tutarının somut olayın şartlarına ve hakkaniyete uygun olduğu, davacı yazarın kitabın tanıtımına ilişkin organizasyon ve fuarlarda yalnız bırakılması ve davalı yayıncı tarafından davacıya maddi ve manevi herhangi bir destek verilmemesi nedeniyle, davacının davalı ile olan sözleşmesinin devamının davacı için çekilmez hal aldığı ve fesih talebinde haklı olduğu,

her davanın davanın açıldığı şartlara göre karara bağlanacağı, yargılama sırasında sözleşmelerin süresinin dolmasının sözleşmelerin feshine karar verilmesine engel olmadığı, YİBK'nın 2017/8 E-2019/3 K.sayılı kararında belirtildiği üzere, kısmi ıslahın temerrütle ilişkilendirilemeyeceği, dava kısmi ıslahta dava dilekçesindeki talebe bağlı olarak faize hükmedileceği, kısmi dava dilekçesindeki faiz talebinin kısmi ıslah ile artırılan kısım için de geçerli olduğu,

davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebi doğrultusunda maddi tazminata ilişkin dava tarihinden itibaren faize karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.