İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1288 K.2025/510

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının haksız olarak elinde bulundurduğu ...bank ... şubesinden verilme, keşidecisi ... adına olan ... seri numaralı 10.04.2021 keşide tarihli 90.000,00 TL bedelli çek için kendisine bir borçlarının olmadığını, müvekkilinin çekleri iş yaptığı kişi olan ...'e verdiğini, ...'in çekleri zayi ettiğini, İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/166 Esas sayılı dosyasından çek iptali ve ödemeden men kararı aldırıldığını,

kaybolan iki çekten davaya konu olmayan aynı hesap aynı bankadan keşideli 15.03.2021 tarih ve ... seri numaralı 90.000,00 TL çekin iptal edildiğini, çeki iade ettiğini, dava konusu çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, şu ana kadar çekin iade edilmediğini, müvekkilinin davalıya bir borcunun olmadığını, çek için ödemeden men kararı alındığı ve tedbir konulduğu için kambiyo niteliğini zayi ettiğini, davalının haksız olarak elinde bulundurduğu 90.000,00 TL bedelli çek için bir borçlarının olmadığına karar verilmesini, çekin geri alınmasına karar verilmesini, çek ortaya çıkmaz ise iptaline karar verilmesini,

ödeme zorunda kalınırsa istirdatta karar verilmesini çekin icraya konu yapılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çek ciro silsilesinden de görüleceği üzere, müvekkiline çekin nakit alacağına karşılık ...'tan geçtiğini, söz konusu çek müvekkili tarafından bankaya ibraz edildiğini, çekin karşılığı olmadığını, mahkemenin tedbir kararı olduğunu bu nedenle iligili çek tahsil edilemediğini, bu durum üzerine müvekkili çeki kendisine veren ...a başvurduğunu, söz konusu çekin bedelini talep ettiğini, müvekkilinin bu haklı talebi kabul gördüğünü, ...'da çekin karşılığını müvekkiline ödeme yaparak çeki müvekkilinden geri aldığını, çek aslı müvekkiline ödemeyi yapan ...'a iade edildiğini,

davacının dava dilekçesinde belirtiği tüm iddiaları, Türk Ticaret Kanunu kapsamında iyi niyetli üçüncü şahıs olan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, ve de davaya konu çek müvekkilinde olmadığını, davacının açmış olduğu davanın haksız, hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, davacı, dava konusu çek ile alakalı dava dilekçesinde yazdığının aksine, iş bu davadan önce müvekkilinden yazılı veya sözlü herhangi bir başvurusu yada talebi de olmadığını, müvekkiline karşı açılmış olan haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, lehine %20 'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... davacının dava konusu çekin keşidecisi olduğu ve çeki dava dışı ...'e verdiğini ve ...'in çeki zayii ettiğini ve davalıya bir borçları olmadığını ileri sürmüş olsa da çekin arkalı önlü fotokopisi incelendiğinde; ... adlı şahsın çekte ciro ve imzasının bulunmadığı, çekin hamiline düzenlendiği ve çekin arkasında sırasıyla; ... Tekstil ... Ltd. Şti,... Ltd.

Şti, ..., ... ciro ve imzasının bulunduğu, hamil olarak davalı ...'ın görüldüğü ve çekin davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiği, her ne kadar davalı tarafın savunmasındaki hususlar hakkında dava dışı ...'a çıkarılan muhtıraya verilen cevapta ... bu hususları kabul etmese de çek metninde yazılan hususlara itibar edilmesi,

aksinin ileri süren tarafça ispatlanması gerektiği, davalı ... vekilinin, müvekkilinin çeki ...'a iade ettiğini ve çek bedelini ...'dan aldığını beyan etmişse de davacı taraf dava dilekçesindeki ileri sürülen iddiaları ispatlayamadığından ve dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığından davacı tarafa yemin husus hatırlatılmış, davacı taraf, davalıya yemin teklifinde bulunduğu, mahkememizce davalı tarafa yemin muhtırası çıkarıldığı,

davalının yemin davetine icabet ettiği ve "ben dava konusu çeki ticari ilişkim nedeniyle dava dışı ...'dan aldım, kendisine borç para vermiştim, kendisine verdiğimi borç para karşılığında ... çeki bana verdi, ben çeki bankaya ibraz ettiğimde çek karşılıksız çıktı, ben çek karşılıksız çıkınca çeki ...'a iade ettim, kendisi de bana çek bedelini nakit olarak ödedi, benim çek nedeniyle herhangi bir alacağım kalmamıştır." şeklinde beyanda bulunduğu,

yemin kesin delil olup, davacı tarafın iddialarını ispatlayamadığından ve dava konusu çekle alakalı herhangi bir takip dosyası olmadığından -Davanın REDDİNE,-Davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine" Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde;Çekin en son davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, çekin müvekkili eline geçmediğini, çeki en son elinde bulunduran kiliye karşı dava açılması gerektiğinden davanın yerinde olduğunu, müvekkilinin 2 adet çeki ...'e verdiğini, kaybolan çeklerden birinin iade edildiğini, dava konusu çekin ise bankaya ibraz edildiğini, halen de çekin ellerinde olmadığını, çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiği için kambiyo vasfını yitirdiğini, davalının çeki haklı nedenle elinde bulundurmadığını, müvekkilinin ve diğer cirantaların davalı ile ticaret yapmadığını, davalının senedi iyiniyetli ele geçirmediğini iddia ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı çekte keşideci konumunda olup, çeki ticari ilişki gereği ...'e verdiğini, çekin ... yedindeyken zayi edildiğini ileri sürmüş ise de, çek hamiline düzenlenmiş olup ...'in görünürde çekte cirosu olmadığı, davacı keşideci ile davalı arasında pek çok ciranta olduğu,

kambiyo senetlerinin illetten mücerret olup, hamilin ayrıca alacağın dayanağını olan hukuki ilişkiyi ispat yükümlülüğünün bulunmadığı, zayi davasında çek hakkında ödemeden men kararı verilmesinin çekin kambiyo senedi niteliğini ortadan kaldırmayacağı da dikkate alındığında ilk derece mahkemesince neticeten davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmüş, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353.1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.