İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1418 K.2025/624

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine başlatılan takibe dayanak yapılan 18/10/2019 keşide tarihli 28.200-TL bedelli ... seri numaralı çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, ayrıca müvekkilimin davalıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek, davaya konu icra takip dosyasında müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine alacağın %20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar menfi tespit davası için bir süre öngörülmemiş ise de, icra takibinin 2019 yılında başlatıldığını, üzerinden 3 sene geçtiğini, bu süreçte davacıya ödeme emri tebliğ edilerek takibin kesinleştiğini, karşılıksız çek nedeniyle açılan davanın derdest olduğunu, davacının, çekteki imzayı ve icra dosya borcunu benimsediğinden bu aşamadan sonra menfi tespit talebinde bulunmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, imza incelemesi için alınan 07/06/2023 tarihinde bilirkişi raporunda, inceleme konusu, ... bank Diclekent/Diyarbakır Şubesine ait, 18/10/2019 keşide tarihli, 23.200-TL. Bedelli ... seri numaralı çek aslındaki keşideci imzasının, mevcut mukayese imzalarına kıyasla, şirket yetkilisi ...'ın eli mahsulü olmadığının, takliden atıldığının tespit edildiği, bilirkişi raporunun denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesi ...Esas sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, koşulları sabit görülmediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; banka tarafından aynı imza ile ödenmiş çek yaprakları bulunup bulunmadığının sorulması ve davacının ödenen çeklerinin celbi ile bu çeklerdeki imzanın dava konusu çekteki imzayla karşılaştırılması yönündeki taleplerinin değerlendirmeye alınmadığını, davacının, yetkisiz temsilciye keşide ettirdiği çeki, ticari defterlerine işlemesi ve bu çeki kullanmasının çekin davacının icazeti altında düzenlendiğini gösterdiğini, çekin keşidecisi olan davacı şirket ile çekin lehtarı olan davadışı şirketin defterlerinin incelenmesi yönündeki taleplerinin değerlendirmeye alınmadığını,

dosyaya celbedilen mukayeseye esas belgeler de karşılaştırma yapmaya elverişli olmadığını, bu husustaki itirazlarının da değerlendirmeye alınmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İmza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır.

Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, karşılaştırmaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise borçlunun duruşmada alınan medarı tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.

Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkâr edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir. (YHGK 2017/12-328 E-2019/387K) Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda, mahkemece toplanan mukayese belgelerin , "...

Bankası AŞ.'nin, 02/11/2022 tarihli yazıları ekindeki tüketici kredisi teminat sözleşmesi aslı, ... bank A.Ş.'nin 30/09/2022 tarihli yazıları ekindeki rehin şerhi aslı ile İstanbul 27.İcra Ceza Mahkemesinin, 2019/680 sayılı dosyası içerisindeki muhtelif tarihlerde çeşitli vesilelerle alınmış belgeler" olarak belirtildiği, mukayese imza olarak gösterilen ...

Bankası AŞ. ve ... bank AŞ.'nin gönderdiği belgeler asıllarının tarihlerinin raporda belirtilmediği, ayrıca İstanbul 27.İcra Ceza Mahkemesinin, 2019/680 sayılı dosyası içerisindeki muhtelif tarihlerde çeşitli vesilelerle alınmış belgeler olarak belirtilen belgelerin neler olduğunun ve tarihlerinin belirtilmediği, imza incelemesinde davaya konu çekin keşide tarihi olan 18/10/2019 tarihi öncesine ait ve bu tarihe yakın mukayese olup olmadığının anlaşılamadığı, yüzeysel olarak hazırlanan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için, hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde resmi kurumlardan, davaya konu çekin keşide tarihinden önce ve bu tarihe yakın, davacının imzasının bulunduğu yeteri kadar mukayeseye esas imza toplandıktan sonra, ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile denetime elverişsiz bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.