İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/462 K.2024/1800

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... numaralı tasarımın ve ... başvuru numaralı markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin adresinde yapılan araştırmalarda müvekkiline ait tescilli tasarımların üretildiğinin tespit edildiğini ileri sürerek, davacının ... tescil nolu ETB'sine davalılarca gerçekleştirilen tecavüzün tespitine durdurulmasına, önlenmesine, şimdilik 1000-TL maddi tazminata karar verilmesini talep ve etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap ve karşı dilekçesinde özetle; müvekkilin dava konusu üretimlerinde kullandığı detayların yıllardan beri bu alanda yapılan üretimlerde kullanılan detaylar olduğunu, ayrıca "..." figürü ile çınar yaprağı arasında benzerlik kurmanın mümkün olmadığını ve davacı şirketin bu ikisi arasında bağlantı olduğunu iddia etmesi ve davacının tescilinden önce de yıllardır piyasada kullanılan bu şekli kendilerine mal etmesinin hukuka aykırı olduğunu sanurak, asıl davanın reddine karşı davanın kabulü ile davacı/ karşı davalı tarafından tescilli ... tescil numaralı tasarımların hükümsüz kılınarak sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait tasarımın ayırt edici noktasının tek başına iddia edildiği gibi yalnızca "..." figürü olmadığını, tasarım tek tescil numarası altında alınmış "5 adet" tasarıma olduğunu, bu tasarımların bir arada alınmış olmasının sebebinin ürünlerden de görüldüğü üzere birlikte kullanılması olduğunu, hükümsüzlük iddialarının mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; bilirkişiler ..., ..., ..., ... tarafından düzenlenen kök ve ek raporların HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, yenilik unsurunu ortadan kaldıran kayıtların denetime uygun şekilde raporda incelendiği ve tasarım hukuku ilkelerine göre hazırlandığından hükme dayanak olarak alındığı, somut olayda karşı davalı yana ait tasarımın dosya içerisindeki sunulan bilirkişi raporlarında da izah edildiği üzere tasarımın koruma şartı olan yenilik özelliğine sahip olmadığı,

ek bilirkişi raporundaki Aralık 2016 tarihinde paylaşılan ürün görselinde (https://www.instagram.com/... uzantılı sosyal medya hesabında) “...” isimli hesapda hükümsüzlüğe konu edilen tasarımın aynısınına ait görselin kamuya sunulmuş olduğu, yine https://www.instagram.com/.../ Instagram adresi “...” isimli hesapta “23 Mart 2016“ tarihinde “iki bölmeli patates soğan kovası- 47,5 TL”açıklamasıyla kamuya sunulmuş olduğu,

keza https:/ www...com web sitesinde bulunan dava konusu tescilli görselle yüksek oranda benzerlik gösteren “... / ... “adı ile hem kova şekli hem de üzerindeki görsellerin grafik düzenleme programları ile düzenlenebilir şekli ile 16.50 dolar fiat ile “12.10.2018 'den bu yana satılabilir durumda olduğu ..., web sitesi ... kullanıcısı tarafından satıldığının tespit edildiğinden,

karşı davanın kabulü ile davalı tarafa ait tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği, tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları geçmişe etkili olacağından, tasarım tesciline hukuki bakımdan bu kanunla sağlanan koruma, hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılacağından asıl davada tecavüz ve tazminat şartları oluşmadığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile davalı adına ... no'lu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; ... sayılı tasarım çoklu tasarım tescili niteliğinde olup, işbu başvuru numarası altında 5 adet tasarım bulunduğunu, bilirkişi raporlarında yapılan incelemeler neticesinde yalnızca (1) numaralı ve (5) numaralı tasarımların yeni olmadığı ile ilgili bir belirleme yapıldığını, ancak mahkemenin gerekçeli kararında tüm tasarımların hükümsüzlüğüne karar verildiğini, yalnızca yeni olmadığı tespiti yapılan tasarımlara ilişkin hükümsüzlük kararı verilmesi gerekirken, başvuru numarası altındaki tüm tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hukuken isabetsiz olduğunu,

her iki davada da ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine itiraz ettiklerini, tek bir hukuki uyuşmazlık konusuna ilişkin iki tane ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ve maddi tazminat talebine; karşı dava tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükme esas alınan kök ve ek raporda, davacı/karşı davalının ... nolu tasarım belgesi içeriği tasarımlarının başvuru tarihi olan 20/10/2020 tarihinden önce başka kişilerce kamuya arz edildiği dikkate alındığında yenilik niteliğinin olmaması nedeniyle hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun tespit edildiği,

bu nedenle karşı davada ilk derece mahkemesince tasarımın tamamı yönünden hükümsüzlük kararı verilmesinin ve hükümsüzlük kararının sonuçları geçmişe etkili olacağından asıl davanın da reddine karar verilmesinin yerinde olduğu; asıl ve karşı davanın birbirinden bağımsız dava olması,

asıl davada davacının aynı davalıya karşı, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini, tek bir dava içinde talep etmiş olmasının HMK'nın 110. maddesi gereğince dava yığılması niteliğinde olması nedeniyle, ilk derece mahkemesince asıl ve karşı dava yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine karar verilmesinde ve asıl davada herbir asli talep için davalı yararına ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesininde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.