İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/507 K.2024/1885

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde görev yaptığı sırada çene kapanma bozukluğu nedeni ile 1999 yılında müvekkilini ameliyat ettiğini, taraflar arasında bir eser sözleşmesi söz konusu olduğundan ve yüklenici taraf olan hekimin belli bir sonucu taahhüt etmiş olması nedeniyle cerrahi işlem öncesi ve sonrasında çekilen müvekkiline ait fotoğrafların, müvekkilinin rızası olmadan davalı hekim tarafından "..., ..." isimli kitapta yayınlandığının 2018 yılında öğrenildiği, müvekkilinin, kendisinin rızasının alınmadan fotoğrafının yayımlanmış olmasının verdiği derin üzüntü ve elemi yaşadığını ileri sürerek, müvekkili lehine 60.000-TL manevi tazminata, şimdilik 1.000-TL maddi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusunun zamanaşımına uğradığını, davanın konusunun, bir eser sözleşmesi olmayıp, üst ve alt çene anomalisi oluduğunu ve bu sorunun ameliyat ile düzeltildiğini, bu ameliyatın estetik amaçlı olmayıp fonksiyonları geri kazandırmayı amaçlayan rekonstrüktif bir ameliyat olduğunu, davacının ameliyat olmadan önce tüm tetkik ve belgelerim ile ameliyat esnasında alınacak doku, parça veya organların tanı, eğitim veya araştırma amaçlarıyla kullanılmasına muvafakat verdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; davacının davalı hekim tarafından 1999 yılında ameliyat edildiği, ameliyat öncesi ve sonrası olmak üzere fotoğraflarının ameliyattan 12 yıl sonra, 2011 yılında ... Kitabında kullanıldığı, davalının imzası bulunan hasta muvafakat formunun gönderildiği, buna göre davacının ameliyat öncesi tüm tetkik, sonuç ve belgeleri ile ameliyat esnasında alınacak doku, parça veya organların eğitim veya araştırma amaçlarıyla kullanılmasına izin verdiği, söz konusu fotoğrafın sonuç ve belgeler arasında kabul edilmesi gerektiği, davalının kullanımının muvafakat kapsamında ve eğitim amaçlı ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, tarihsiz hasta muvafakat formunun hukuki geçerliliğine dair hiçbir değerlendirme yapılmadan hüküm tesis edildiğini, yerel mahkemece fotoğraflarının eğitim amaçlı kullanılan bir kitapta basıldığı sonucuna dair varılan bu sonucun hatalı olduğunu, ameliyat öncesi ve sonrası fotoğraflarının hiçbir sansürleme yapılmaksızın doğrudan doğruya herkese açık bir kitapta paylaşılmasının müvekkili manevi yıkıma uğrattığını, müvekkilin manevi yıkıma uğramadığı sonucuna varılmasınn da hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalının davacıya ait fotoğrafları izinsiz bir şekilde yayınladığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacıyı ameliyat eden davacı hekimin, davacıya ait ameliyat öncesi ve sonrası fotoğraflarını "..." isimli kitapta yayınlandığı hususunda ihtilaf yoktur. İlk derece mahkemesince davacının davacının ameliyat öncesi tüm tetkik, sonuç ve belgeleri ile ameliyat esnasında alınacak doku, parça veya organların eğitim veya araştırma amaçlarıyla kullanılmasına izin verdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı hekim tarafından izin alınmaksızın davacıya ait ameliyat öncesi ve sonrası fotoğrafların şekilde yayınlanması, davacının izinsiz olarak hastalığının ifşa edilmesi olup, TMK m.24 vd hükümleri çerçevesinde kişilik haklarının da ihlali niteliğindedir.

(Emsal Yargıtay 11.HD'nin 2022/6754 E- 2024/2724 K.sayılı onama kararı) Davacı tarafından imzalanan muvafatnamede, davacının ameliyat öncesi tüm tetkik, sonuç ve belgeleri ile ameliyat esnasında alınacak doku, parça veya organların eğitim veya araştırma amaçlarıyla kullanılmasına izin vermesi, davalıya davacının ameliyat öncesi ve sonrası fotoğraflarını sansürsüz şekilde yayınlama hakkı vermemektedir.

İlk derece mahkemesince, davacın maddi ve manevi tazminat talepleri TMK 24.ve 25.maddesi uyarınca değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; davacının tetkik sonuç ve belgeleri eğitim ve araştırma amacıyla kullanımına dair verdiği muvafakatta, çekilen fotoğrafları yayınlama izni bulunmadığı, dolayısıyla ortada hukuka uygunluk sebebi bulunmadığı halde, söz konusu fotoğrafın sonuç ve belgeler arasında kabul edilmesi gerektiği şeklinde hatalı yorum sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.