İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/71 K.2024/1132

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin TPMK nezdinde "..." "..." "..." "..." "..." "..." "..." markalarının tescilli olduğunu, bahsi geçen markaların dışında müvekkil mağaza ve dış cephe dizaynının da tescilli olduğunu, müvekkilin eski bayisi olan ve bayilik sözleşmesini tek taraflı fesheden davalının, müvekkilin gerçek hak sahibi olduğu markasını ve markasının ayrılmaz bir parçası olan tescilli konsept dizaynı, mimari projesini ve müvekkilin ismini haksız ve kötü niyetli olarak kullanmakta olduğunu, bu hususta delil tespiti yaptırdıklarını,

davalının "..." markasını haksız bir şekilde kullanıldığı ve markasal haklarının ihlal ettiğinin tespit edildiğini, aynı şekilde davalıya ait işyerinde, işyeri konsepti olarak müvekkil adına tescilli ... kod sıra numaralı tasarımın birebir kullanıldığının tespit edildiğini, bu durumun SMK kapsamında marka haklarının ihlalinin yanında TTK kapsamında haksız rekabete de neden olduğunu ileri sürerek,

davalı tarafından gerçekleştirilen eylemlerin SMK kapsamında marka hakkına tecavüz ve TTK kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerin men’i ve ref’ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davacı taraf ile arasında olan bayilik sözleşmesinin sona ermesi ile birlikte ticari hayatına İstanbul Esenyurt'ta yer alan işletmesinde, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, "..." adıyla devam etmekte olduğunu, kendisine atfedilen '...''e ait magnetleri dağıtmasının asılsız olduğunu, sair eylemleri gerçekleştirmesinin kendisine bir menfaat sağlamayacağını zira bu tip eylemleri gerçekleştirmesinin aleyhine sonuçlar doğuracağının açık olduğunu, delil tespit dosyasında da anıldığı üzere işyerinde yer alan sair unsurların,

davacı adına tescilli ... kodlu işyeri konsepti tasarımdan uzaklaştığı '...' ağırlıklı markasal kullanımının ise iltibasa sebebiyet vermeyeceğinin belirtildiğini, müvekkilin işyerinde kullanmış olduğu işyeri konsept dizaynı, mimari projesi ve marka isminin '...' ağırlıklı olduğunu ve iltibasa sebebiyet vermediğini, müvekkilinin davranışlarının iltibasa yer vermediği ve aldatmaya yönelik bir nitelik taşımadığını bu sebeplerle haksız rekabetin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davadan önce delil tespit dosyasından alınan raporda, davalının işyerinde davacının hak sahibi olduğu ... ibare ve logosunu ihtiva eden görselin kullanıldığının tespit edildiği, davalının, davacıya ait tescilli markayı ihtiva eden kullanımının, aradaki bayilik sözleşmesini müteakip, basiretli bir tacir olarak kaldırması yahut kapatması gerektiği halde devam ettiği, bu hali ile söz konusu markasal kullanımın, davacının markasına tecavüz ettiğinin anlaşıldığı,

davacının haksız rekabete ilişkin iddiaları yönünden ise Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/03/2022 tarih, 2019/5189 E. ve 2022/1852 K. sayılı içtihadı nazara alınarak TTK'nun 55/1-a-4 bendinin somut olayda uygulama yeri olmayacağı, özel kanun olan SMK'nun uygulanması ve özel kanun hükümlerinin korumasının yeterli olduğu gerekçesiyle, davanın davasını kısmen kabulü ile; davalının davacıya ait "..." esas unsurlu markalarından doğan haklarına tecavüzünün tespiti ile; bu tecavüzün ref ve men'ine, davalının "..." ibaresini kullanmasının men'ine, davalıya ait "..." ibaresine havi her türlü tanıtım unsuruna el konulmasına,

hüküm özetinin ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle ilanına, davacının haksız rekabet davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalının müvekkil adına ... sayılı tasarım tescilli mimari proje ve mağaza konseptini kullanmakta olduğunu, davalının, müvekkil şirketin eski bayisi olduğu ve bayilik sözleşmesini haklı neden olmasızın tek taraflı olarak feshettiği dikkate alındığında hukuka aykırı eyleminin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, ... markasını ve ... mağaza konseptini birebir kullanan davalının, müvekkili ile iltibas yaratarak müvekkilin tüketiciler nezdinde oluşturduğu saygınlıktan yararlamaya çalıştığını, haksız rekabet talebinin yerel mahkemece yeterli inceleme yapılmaksızın reddedildiğini,

müvekkili adına TPE nezdinde ... sayılı tasarım tescilli konsepte ilişkin olarak herhangi bir inceleme yapılmadığını, bununla birlikte davalının marka hakkına tecavüz eyleminin de başlı başına haksız rekabet teşkil ettiğini, yerel mahkemece marka hakkına tecavüz edildiğinin tespit edilmesine rağmen, haksız rekabet taleplerinin reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının marka doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’i taleplerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davalılar ... ve ...

Sanayi Tic Ltd Şti vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141/3. maddesi uyarınca mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılmak zorunda olup, HMK'nın 297. maddesinde ise hükmün hangi hususları kapsaması gerektiği düzenlenmiştir.

Buna göre mahkeme kararları, asgari olarak tarafların iddia ve savunmalarının özetlerini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılmasını ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri ihtiva etmelidir.

YHGKnın, 2011/11–567 E-2011/676 K., 2012/11–417 E, 2012/791 K., 2013/11-1316 E, 2015/34 K., 2013/11-1572 E-2015/1133 K., 2017/11-74 E- 2017/728 K.ve 2017/11-8 E-2019/47 K.sayılı ilamlarında da benimsendiği üzere, mahkeme kararlarında gerektiğinde hükmün eki niteliğinde kroki ve şekillere, kararın ekinde yer verilebilir ise de, hükmün gerekçe kısmında, HMK'nın "Hükmün Kapsamı" başlıklı 297. maddesi ve Anayasa'nın 141. maddesi hükümlerine uygun düşmeyecek biçimde şekillere şekillere yer verilmesi, davadan davalar doğmasına, tarafların yeniden uyuşmazlığa düşmelerine, infazda tereddüt yaşanmasına yol açabilecektir.

Renk, boyut ve diğer özelliklerinden yoksun bir şekilde markaların ve tasarımların gerekçeli karara eksik yansıtılmaları yanıltıcı sonuçlara neden olabilecektir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; ilk derece mahkemesince tarafların iddia ve savunmaları ile uyuşmazlık özetlendikten sonra delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe bölümünde, keşif sırasında davalının işletmesine çekilen çay ocağı üzerindeki davlumbazın fotoğrafına yer verildiği, söz konusu fotoğraftaki davlumbaz üzerinde davacının ... markası da yer almıştır.

Dolayısıyla gerekçeli kararda renk, boyut diğer özelliklerinden yoksun şekilde davacının marka görüntülerine yer verilmiş olup, bu durum 6100 sayılı HMK’nın 297’inci maddesine aykırıdır.

Her ne kadar bölge adliye mahkemeleri, hukuki denetimin yanında aynı zamanda maddi vakıa incelemesi de yaparak, tahkikat sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm verebilir, ya da yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde, veyahut kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verebilirse de; somut olayda, ortada yasal düzenlemelere uygun bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu nedenle tarafların istinaf itirazları incelenmeksizin, HMK’nın 355. ve 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının re'sen kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.