İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/711 K.2024/244

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin yaklaşık 50 şirkete sahip ...’a ait bir şirket olduğunu, müvekkilinin tanınmış "..." markalarının sahibi olduğunu, davalılardan ...’in ve gümrük beyannamesinde alıcı olarak görülen ...

Ltd.Şti ticaret unvanlı şirketin, "..." markalı telefon aksamı cinsi taklit eşyayı Türkiye sınırlarına sokmaya çalıştıklarının Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nün durdurma kararı ile öğrenildiğini, Mahkememizin 2018/390 D.iş sayılı dosyası ile gümrükte durdurulan ürünlerle ilgili ihtiyati tedbir talep edildiğini, davalıların söz konusu eylemlerinin müvekkillerinin marka hukukundan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, davalı tarafın kötü niyetli olduğunu, davalıların bu eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini ve müvekkilini maddi ve manevi zararlara uğrattığını iddia ederek,

davalıların fiillerinin haksız olduğunun hükmen tespitini, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin ref ve men'ini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, SMK'nın 151/2-c maddesi kapsamında yapılacak hesaplama uyarınca 1.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini, verilecek hüküm özetinin ilanını ve gümrükte el konulan ürünlerin imhasını talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 09/10/2019 tarihli dilekçesi ile, maddi tazminat talebini 16.589,99 TL olarak ıslah etmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.

CEVAP

Davalılardan ... Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekilinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne sunmuş olduğu evraklarla söz konusu ürünleri ithal etmek istediğini ve kontrole tabi tutulmasını talep ettiğini, akabinde çeki listesinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenen ürünlerin müdürlükçe kontrol edildiğini, yalnızca davacı şirketin değil, başkaca şirketlerin de ürünlerinin bulunduğunu, yapılan kontrolde söz konusu konteynerin içinde "..." markası bulunan koliler tespit edildiğini ve her kolinin içerisinden numuneler alındığını, davacı tarafa verilen numune ürünler üzerinde incelenme yapılmadığını, taklit olduğu yönündeki beyanların iddiadan öteye gidemediğini,

müvekkilinin ciddi maddi zarara uğradığını, müvekkilinin Çin’den ithal ettiği ürünlerin orijinal ürünler olduğunu, bizzat "..." tarafından üretilen batarya cinsi ürünler olduğunu, müvekkilinin sadece "..." değil, diğer başka markaların da ithalatını yaptığını, davacı tarafın ürünlerin taklit olduğunu ispat edemediğini ve davalı olarak belirtilen ... isimli şahsın dosya ile ilgisinin olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

İlk derece mahkemesinin istinafa konu 2018/498E, 2019/357 Karar sayılı, 24/10/2019 tarihli ilamında; "..1-Davacının davalı ... yönelik davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının davalı ...

Ticaret Limited şirketine yönelik davasının KISMEN KABULÜNE, bu davalının davacı adına tescilli "..." esas unsurlu markasından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, refine, menine, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün ... sayı ve 06.11.2018 tarihli davalı şirket adına işlem gören serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "..." markası taşıyan ve halen ...

Antrepo İşletmesi Sahasına 05.02.2019 tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesi ile sevk edilen ürünlerin imhasına, -5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 15.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte, bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dayalı maddi tazminat talebinin reddine" şeklinde karar vermiştir.

DAİREMİZİN KARARI

Dairemizin 2020/161 Esas, 2022/814 karar sayılı 18/05/2022 tarihli ilamı ile; "...Somut uyuşmazlıkta mahkemece bilirkişi raporu alınmış ise de; davalının ticari defterleri incelenmemiş, davacının defterleri ise tazminat hesabı yönünden incelenmiştir. Davalının savunması karşısında alınan rapor hükme yeterli nitelikte değildir.

Mahkemece; davalının savunmasına istinaden her iki tarafa ticari defter ve kayıtlarını sunmak üzere süre verilerek ithalatın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, orjinal ürün ithal edilip edilmediği yönünde taraf defterlerinin incelenmesi, davacının yurt dışında üretim yaptığı şirketlerin ticari defter ve kayıtlara göre araştırılması ve bu hususta gümrük uzmanının da bulunduğu bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenle istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına,

kaldırma sebebine göre sair istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına," şeklinde karar verilmiştir.

DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: İlk derece mahkemesinin istinafa konu 2022/159E, 2023/19 Karar sayılı, 31/01/2023 tarihli ilamında; "...1-Davacının davalı ... yönelik davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının davalı ... Limited şirketine yönelik davasının KISMEN KABULÜNE, bu davalının davacı adına tescilli "..." esas unsurlu markasından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, refine, menine, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün ... sayı ve 06.11.2018 tarihli davalı şirket adına işlem gören serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "..." markası taşıyan ve halen ... Antrepo İşletmesi Sahasına 05.02.2019 tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesi ile sevk edilen ürünlerin imhasına" şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Mahkemenin 16.589,99TL maddi tazminat isteminin tam kabulüne karar vermesi gerektiğini, Davalının defterlerini sunmadığını, itirazlarının incelenmesi için ek incelemeye karar verildiğinden masrafın davalı yanca karşılanması gerektiğini, ürünlerin sahte markalı olduğunu, tecavüzün sabit olduğunu, davalının istinafının reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İstinaf kararından sonra yerel mahkemenin gider avansını yatırması için davacı yerine hatalı olarak kendilerine yükümlülük yüklediğini, yatırılmadığı için bilirkişi raporu aldırmadan aynı kararı verdiğini,Davada ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, bilirkişiden rapor alınmak istendiğinde gider avansını davacı tarafın yatırması gerekirken mahkeme tarafımızdan bilirkişi ücretini yatırmamızı istemesi hukuka aykırı olduğunu,Müvekkil şirket adına Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen beyanname konusu eşyalar ile ilgili yetkili makalara bütün resmi evraklar verilerek,

ürünlerin serbest dolaşıma girilmesi sağlandığını, ürünler ile ilgili olarak Gümrük Müdürlüğünde şirket vekillerince yapılan ilk incelemede alınan numuneler dosyaya sunulmadıüını ve inceleme imkanı sunulmadığını, Ürünlerin orijinal olduğu yönündeki iddialarının devam ettiğini, davacı şirketin, yasal hakkı olmadığı halde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü bünyesinde bulunan Gümrüklenmiş alanda çıkarmış olduğu numuneleri mahkemeye sunmadığını, ilk tespitte bütün ürünler tek tek açılmış, bütün ürünlere zarar verilerek her birinden numuneler alınmış olduğunu,

Bu numuneler üzerinde inceleme yapılması gerektiğini,Kararın Yargıtay'ın bu konularda içtihat haline getirdiği 'davalı tarafça gerçekleştirilen ihlalin süresi de nazara alınarak daha ılımlı, adalete uygun ve makul bir manevi tazminat miktarına hükmedilmesi gerekmektedir.' hükmüne aykırı olduğunu, piyasaya sürülmüş ürün söz konusu değildir.

Davacının ürünlerin ÇİN ülkesinde üretildiği kabul edilerek, sipariş harici bir üretimin olmadığı ve verilen siparişlerin tamamının teslim alındığı iddia ettiğini ve ürünler üzerinde Erciyes Üniversitesinde inceleme yaptırıldığını belirttiğini, Denizli'deki firmada yapılan incelemelerde ürünlerin orijinal olmadığı yönünde görüş bildirdikleri, ve bir çok yerde inceleme sonucunda en son Kayseri Üniversitesinde yapılan incelemede 'ürünlerin kullanış olabileceği' varsayımından yola çıkarak başka firmada üretildiği görüşüne yer verilldiğini, Ürünlerin bu kadar çok kontrolden sonra kullanılmamış olması zaten düşünülemeyeceğini,

kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, refi, meni, SMK 151/2-c maddesine göre maddi ve manevi tazminat ve hükmün ilanı istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı ve davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dairemiz kaldırma kararına istinaden davalı yan ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davalı yanca gider avansı depo edilmemiştir.

Davalı vekili, masrafın davacı yanca karşılanması gerektiğini ileri sürmüş ise de. 31.01.2023 Tarihli karar duruşmasında ticari defterleri ibraz etmeyeceklerini açıkça beyan ettiği, ithalatın usulüne uygun olup olmadığının ticari defter ve kayıtların incelenmesi ile tespit edilebileceği dikkate alındığında bu yöndeki itirazlar esasa etkili görülmemiştir. Davacı, markanın yer aldığı ürünlerin taklit ürün olduğunu kullanımın haksız olduğunu ileri sürmüştür.

Dava konusu ürünler Çin'den ithal edilmiş olup davalının malın ithal edildiği firma ile marka sahibi yahut lisans sahibi arasındaki ticari zinciri de somut deliller ile ortaya koyması gereklidir. Davalı, çeki belgesi çıktısını sunmuş ise de, paralel ithalat koşullarının gerçekleştiğini ortaya koyamamıştır.

Bununla birlikte dosyadaki bilirkişi heyeti raporunda ürünler üzerinde inceleme yapıldığı, ... markası bulunan dava konusu bataryaların ön ve arka yüzlerinin orjinal bataryadan çok farklı olduğu, kapasiteleri ve gerilim seviyelerinin farklı olduğu, işçiliklerinin kötü olup, kaliteden yoksun oldukları yönünde görüş belirtildiği de dikkate alındığında mahkemenin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalının istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.Davacı vekilinin istinaf istemi ise maddi tazminat talebinin reddedilen kısmına ilişkindir.

Davacı, maddi tazminat istemini SMK 151/2-c maddesine dayandırmış olup bilirkişi raporunda sadece davacı ticari defterleri sunulmuş olmakla davacı defterleri üzerinden inceleme yapılmış olduğu, mevcut delil durumu da dikkate alınığında BK 50.md göre takdir olunan maddi tazminatın yerinde olduğu dikkate alınarak davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf isteminin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.