İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/850 K.2025/126

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesi ile,müvekkillerinin toplum nezdinde "...." olarak bilinen muris ...in yasal mirasçıları olduklarını, davalı taraf adına kayıtlı ... sayılı "..." ve ... sayılı "..." ibareli markalara ilişkin olarak davacı müvekkillerinin murisi ...'in toplum nezdinde bilinen, kitaplarında/eserlerinde yer alan ve yine muris hakkında yazılan makalelerde "..." ismi ile birebir aynı anlama gelen "...a" ibaresini içerdiklerini, davalı taraf adına kayıtlı ... ve ... sayılı markaların”SMK m.6/6 ve SMK m.6/9 kapsamında hükümsüz kılınmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile,"..." lakaplı şahsın kanaat önderi olduğuna dair iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, internet arama motorlarına "..." isminin aratılması sonucunda şahsın kanaat önderi olduğuna dair hiçbir emarenin bulunmadığını, ... isimli şahsın 1998 yılında insanlara şifa dağıttığını söyleyerek bunun üzerine rant elde etmesi nedeniyle 1 yıl hapis cezası aldığını, davalı müvekkilinin markasının isminin annesinin adından geldiğini, müvekkilinin annesinin adının "..." olduğunu, ancak toplumca kendisine "..." denildiğini, bu adın davacıların dilekçesinde belirttiği ... ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını,

google ara motoruna "..." yazıldığında sadece müvekkiline ait web sayfalarının çıktığını, "..." yazılması halinde ise davacıların miras bırakanı ile ilgili haberler ve forum sayfalarının çıktığını, müvekkilinin markasının logosunun incelenmesi halinde etkin unsurun ... ibaresinden ziyade "..." ibaresinin olduğunu, müvekkillerinin logosundaki figürlerin farklı olduğunu, davalı müvekkillerinin başvurusunun kabul edildikten hemen sonra davacıların "..." ismi için başvuru yaptıklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Somut olayda davacı yan murisleri ...'in ... toplumunda kanaat önderi olduğu, tanınmış bulunduğu, kitap ve albümlerinin olduğu ve bu tanınmışlığını "..." müstear adı ile kazandığı beyan ve iddia etmiştir. Davacı yan davasına dayanak bütün iddiaları gibi bu iddiasını ispat külfeti altındadır.

Ne var ki davacının tanınmışlık ve ün iddialarına dayanak olarak sunduğu bir takım vakıf faaliyetlerine ilişkin tutanak ve faturalar ile yazıldığı beyan olunan kitap ve albüm fotoğrafları, vefat sonrası sosyal medya hesabından yayınlanan teşekkür yazısı ile dar kapsamdaki haberlerin SMK 6/6 maddesikapsamında davalının faydalanmayı umacağı toplumdaki geniş tanınmışlık ve ün olgularını doğrulamaya yeterli kabul edilemeyeceği;

davalı delillerine göre ise davacı murisi hakkında çıkmış olan olumsuz haberlerin, davalının tescil amacının, davacının murisinin müstear adının tanınmışlığından yararlanmak olamayacağı iddiasını destekler mahiyette olduğu kanaatine ulaşılıştır.

Kaldı ki; davacı yanın itiraz ve beyan dilekçelerinde örnek olarak sunduğu "..." ..." "..." "..." gibi müstear adların orijinal oldukları ve benzer yahut aynısının tescilinin tesadüf olarak algılanamayacağı, buna karşı, davaya konu "..."/"..." isimlerinin Anadolu'da yaygın kullanılan, doğrudan tek bir kişiye çağrıştırmayan ve örneğe konu müstear adlar gibi eşsiz ve orijinal kabul edilemeyeceği, davalının, Anadolu'da yaygın kullanılan bir isim ve "ana" kelimesi ve şekil unsuru ile oluşturduğu markasının tescilinin kötüniyetli olarak kabulünün mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle;-Davacının davasının REDDİNE,"Şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar vekili istinaf isteminde özetle;Dosyaya sunulan onlarca delilin basit bir "..." faaliyeti altında değerlendirildiğini, aksine davalılar vekilinin, müvekkil hakkında eksisozluk gibi bir sosyal medya platformunda yapılan olumsuz yorumları esas alarak, müvekkilin kişilik haklarına dahi saldırı mahiyetinde olan ve savunma sınırlarını aşan nitelikteki beyanlarına itibar edildiğini,Dilekçelerin tamamında "..." isminin ... inancındaki bireyler için önemi ortaya konulmuş olup SMK M.

6/6 uyarınca hak iddiası için o kişi hakkında olumsuz hiçbir eleştiri olmamalı şeklinde bir kriter olmadığını, söz konusu iddialar ile ilgili olarak "..." mahlası ile tanınan ...' ın beraat ettiğini,SMK m. 6/6 kapsamında kişi adlarının, 3. Kişilerce tescili açısından olumlu veya olumsuz bir imaj kriteri ne mevzuatta ne de uygulamada bulunmadığını,Müvekkillerinin murisi ...'in mensubu olduğu ..i toplumu nezdinde "..." adıyla bilinen, bu unvanıyla çok uzun yıllar boyunca yoksul ve ihtiyaç sahibi halk ve özellikler çocuklar için çok ciddi emek harcamış, mücadele vermiş, Cumhuriyet ve müspet bilimin değerlerine inanarak topluma hizmet etmiş,

bu süreçte 1992 yılında Ankara’da ...-... adıyla vakıf kurmuş ve vakfın başkanlığını da yine kendisi yaparak bir sivil toplum kuruluşu şeklinde her zaman toplum yararına hizmet sunmuş bir kişi olduğunu, iddianın temelini, bu bilinirliğin toplumun tamamı nezdinde olması kriteri değil, toplumun yadsınamayacak bir bölümünün yer aldığı Alevi inancına sahip bireyler için somut olarak bir anlam ifade etmesi oluşturduğunu,"..." unvanının/isminin, toplum nezdinde, uzunca bir dönem, muteveffa ile anılan bir isim olduğunu, Yargıtay 11. HD, T.

9.4.1991, E. 1991/5480, K. 1991/2564 kararının dikkate alınmasını,Yerel Mahkemenin, "..." isminin toplumda tanınır olmadığı değerlendirmesinin, somut bir hukuki temelden ziyade, eksik bir inceleme ve hatalı bir yorumlama temeline dayandığını Alevi inancına mensup bireyler nezdindeki karşılığının hiçbir şekilde incelemeye dahi alınmadığını,"..."nın özellikle 90'lı yıllardaki vakıf çalışmaları, akabinde 2000'li yıllarda ve sonrasında vefat edene kadar ...

Derneği'ndeki faaliyetleri ile gerek ...topluluğu gerekse de tüm Türkiye nezdinde bağımsız bir sivil toplum kuruluşu lideri ve kanaat önderi olarak halka nezdinde bilinen bir isim haline geldiğini ortaya koyduğu gibi "..." adının bir cemevine verilmiş olunmasının ... topluluğunda bu isme güçlü bir saygı duyulduğunun somut bir göstergesi olduğunu, özellikle ...topluluğu nezdinde bilinen ve tanınan bir isim haline geldiğini, kendisine "Yaşayan ... " unvanı takılmış, bunun sonucunda ...

Kültürü'nün / inancının işlendiği pekçok çalışmada da birçok defa kaleme alınmış olunduğunu,"..." ibaresinin, bütün olarak özgün bir ad olmadığı yönündeki tespite de katılmadıklarını, Y.11.

Hukuk Dairesi 2019/5414 E. , 2020/3119 K.) dikkate alınmasını,Tüketicilerce markanın "..." ile ilişkili olup olmadığı yönündeki sorulara "herhangi bir ilgimiz yoktur " denilmediği için, müvekkilinin ... web sitesi üzerinden açıklama yapmak zorunda kalındığını, delillerin sunulduğunu, SMK m. 6/9 yönünden ise; davalıların "..." ismini tercih etmesinin arkasındaki temel iradenin "..." isminin , özellikle ...Toplumundaki yeri ve karşılığından imaj transfer ederek, bu şekilde haksız menfaat temin etmek olduğunu,raporda ve kararda delillerin yeterince incelenmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, SMK 6/6 ve 6/9 maddelerine dayalı olarak ... numaralı "..." ibareli marka ile ... numaralı "..." markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta;

davacılar, murisleri ...'in ...i toplumunun kanaat önderi olduğunu ve toplum nezdinde "..." olarak bilindiğini, murisin mahlasının "... " olduğunu ileri sürmüş ise de, marka vekili bilirkişinin raporunda yer verildiği üzere davacı yanca ... ibaresinin yer aldığı deliller ve "...-... (...) ..." "ibareli kullanımlar incelendiğinde,

bu ismin davacıların miras bırakanı ile ilişkilendirildiği sabit olmadığından SMK 6/6 maddesine dayalı hükümsüzlük isteminin reddinin yerinde olduğu gibi mevcut delil durumuna göre tescilde kötüniyetten de bahsedilemeyeceğinden SMK 6/9 maddesine dayalı hükümsüzlük isteminin reddi de yerinde görülmüştür.Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.