İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/675 K.2025/1548

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına 2014/08332 ve 2015/10038 numara ile tescilli faydalı modellerin tescil için aranan yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olmadığını, ayrıca 3.kişilere seçenek özgürlüğü tanımayan özgün bir görüntü olduğunu, tasarım konusu ürünün mobilya sektöründe kullanılan ve faydalı modelin daha önce Türkiye'de tescile konu edilmiş harcı alem ürünler olduğunu ileri sürerek, davaya konu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, tescil belgesinde "masa bağlantı aparatı" olarak isimlendirdiği aksesuar üzerinde uzun zaman çalıştığını ve 04/12/2014 tarihinde 2014/08332 tescil numarası ile ettirdiğini, aynı zamanda müvekkili şirketin 13/08/2015 tarihinde de "köşeli mobilya bağlantı mekanizması adını verdiği faydalı modele ilişkin 2015/10038 Y faydalı model belgesi alarak söz konusu buluşun mucidi olduğunu ilan ettiğini, müvekkili şirketin faydalı model belgesine herhangi bir itiraz söz konusu olmadığını, davacının iddia ettiği gibi ürünlerinde harcı alem olmadığını,

davacı/karşı davalının müvekkilinin tasarımını taklit ederek bu üründen ciddi anlamda gelir sahibi olduğunu, müvekkilinin gelirinin ise azaldığını ileri sürerek asıl davanın reddini, karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalının tasarım ve faydalı model hakkına tecavüzünün, tespitine, tecavüzünü önlenmesine, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep eve dava etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili, karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı-karşı davalının tasarım ve faydalı modeline ilişkin hükümsüzlük şartlarının oluştuğunu savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, asıl dava yönünden; alınan bilirkişi raporunda davacı adına tescilli bulunan 2015/10038 tescil numaralı faydalı model belgesinde yer alan istemlerin daha önce TPMK nezdinde tescil edilen 2014/10395 tescil numaralı faydalı model belgesi karşısında yenilikten yoksun olduğu, her iki faydalı model yönünden yapılan teknik incelemede faydalı model belgesinde yer alan istemlerin aynı olduğu, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatinin bildirildiği,

dava konusu edilen 2014/08332 tescil numaralı endüstriyel tasarımın ise daha önce TPMK nezdinde tescili yapılan 2012/05087 tescil numaralı faydalı model belgesi karşısında ayırt edicilik vasfına sahip olmadığı kanaatinin bildirildiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun yeterli ve denetime elverişli olduğu, karşı dava yönünden yapılan incelemede ise; karşı davalı tarafından üretilen ürünlerin karşı davacı adına tescilli bulunan ürünlerin kapsamında kaldığı,

ancak esas dava bakımından dava konusu edilen tescilli tasarım ve faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi nedeniyle karşı davalının eylemlerinin tescilli tasarıma ve faydalı modele tecavüz teşkil etmediği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile davalı adına tescilli 2014/08332 tescil numaralı endüstriyel tasarım ile 2015/10038 tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı - karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde, yargılama sırasındaki beyanlarını da tekrar ederek; asıl davada, davacı/karşı davalı tarafından dayanak olarak gösterilen tescillerin, emsal gösterdikleri davada da dayanak olup, kendilerine ait tescillerin bu tesciller karşısında "yeni" ve "ayırt edici" olduğu hususunun kesinleşmesi gerçeğinin göz önüne alınmadığını, bu hususuna daha evvel taraflarınca açılan davada alınan rapor ile de sabit olduğunu, asıl davada, davacının iddia ettiği gibi tasarım tescil ve faydalı model belgesini aldıkları icatlarının harcı alem nitelikte olmadığını, karşı davada,

karşı davalının huzurdaki hükümsüzlük davasını açmasının asıl nedeninin icadımızın yeni ve ayırt edici olmadığı konusu değil, bu icadı kendisi de gönderdiğimiz ihtarnameye rağmen hukuka ve kanuna aykırı şekilde üretmesi ve satması olduğunu, davacı/karşı davalının tasarım ve faydalı modelden doğan haklarına tecavüz ettiği hususunun, İstanbul 1. FSHHM'nin 2021/69 D.İş ve İstanbul 4. FSHHM'nin 2022/80 D.İş sayılı dosyasından alınan raporlar tespit edildiğini, söz konusu tecavüzün Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ile de sabit olduğunu,

asıl dava olan hükümsüzlük davasının kabul edilmesi sebebi ile karşı davanın reddedilmesi gerekçesinin kabul edilemez olduğunu, zira hükümsüzlük davası kesinleşmeden hüküm doğurmayacağından tecavüzün oluştuğunun kabulü gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava tasarım ve faydalı modelin hükümsüzlüğü, karşı dava ise tasarıma ve faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince asıl davanın kabulü ile davalı adına tescilli 2014/08332 tescil numaralı endüstriyel tasarım ile 2015/10038 tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı-karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı - karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde, dava dışı ... Metal Ltd. Şti. tarafından İstanbul 1. FSHM 2017/370 E. sayılı davasında alınan bilirkişi raporunda, 2015/10038 numaralı faydalı model belgesinin yenilik içerdiği ve hukuken korunduğu ile 2014/08332 numaralı tasarım tescil belgesinin yenilik ve ayırt edicilik kriterine uygun olduğu ve kanunen korunduğunun açıkça yazıldığını, bu rapor üzerine de zaten dava dışı ... Ltd. Şti.

Tarafından aleyhlerine açılan hükümsüzlük davası reddedildiğini belirtmiştir. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, İstanbul 1.FSHHM’de görülen 2017/370 E.sayılı davada sunulan bilirkişi raporunda hatalı bir değerlendirmeye yer verilmiş olduğu, bilirkişilerin delilleri hatalı şekilde yorumladıkları şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu durumda işbu davada hükme esas alınan rapor ile, İstanbul 1.FSHHM’de görülen 2017/370 E.sayılı dosyasından alınan rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için, yeni bir heyetten rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davalı - karşı davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.