İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/146 K.2025/452

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Tedbir isteyen vekili dilekçesinde.

TPMK nezdinde ... sayılı tasarımın müvekkili adına tescilli olduğunu, müvekkilinin piyasaya sunulan her ürün için ciddi emek ve maliyetler harcadığını, bu sebeple de ürünlerinin yüksek rağbet gördüğünü, ancak aleyhine tespit istenen tarafın müvekkili firmaya ait ürünler ile iltibas oluşturacak ürünleri kayıt dışı olarak üretip sattığını iddia ederek, ... sayılı tasarım tescil belgelerinde mevcut tasarımlara ilişkin; dilekçede verilen "Kirazlı, ... Cad.

No:..., 34210, Bağcılar/İstanbul" adresinde bilirkişi marifetiyle inceleme ve tespit yapılarak ürünlerin iltibas oluşturup oluşturmadığının tespitine, iltibas oluşturan ürünlerin yetkili İcra Müdürlüğü vasıtasıyla toplatılmasına, Türkiye sınırları dahil olmak üzere gümrük ve serbest liman ve bölge gibi her yerde bulunduklarında el konulmasına, tecavüzün/haksız rekabetin önlenmesi ve delillerin de kaybolmaması için, aleyhine tespit istenenin adreslerinde bu ürünlerin üretiminde kullanılan vasıtalara el konulmasına, yayımlandıkları katalogların ve diğer belgelerin muhafaza altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMENİN TEDBİR TALEBİNİN REDDİNE DAİR İLK KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 18/07/2024 tarihli 2024/171 D.İŞ sayılı ara kararıyla; "...Dayanak tasarımların başvuru tarihi, ibraz edilen belgeler/faturalar ve kurum tarafından tasarım tescillerinin incelemesiz olması, açılacak bir hükümsüzlük davasının muhtemel sonuçları gözetildiğinde bu aşamada SMK 159 ile HMK 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen koşullar oluşmadığından ve ihtiyati tedbir talebi yargılama gerektirdiği..." gerekçesiyle bu aşamada ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI

Dairemizin 24/10/2024 tarihli, 2024/1349 Esas, 2024/1653 Karar sayılı kararı ile; "…Alınan bilirkişi raporunda, aleyhine tedbir istenilene ait işyerinde ... (3) numaralı tasarımın benzeri 37 adet koltuk kılıfı, 10 adet sandalye kılıfı seti, ... (4) numaralı tasarımın benzeri 3 adet koltuk kılıfı seti, ... (7) numaralı tasarımın benzeri 32 adet koltuk kılıfı setinin tespit edildiği belirtilmiştir.

Bu durumda HMK’nun 390/son maddesi uyarınca tedbir talep eden yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğinin kabulü ile, Mahkemece Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde aynı tasarımla ilgili açılan tasarım hakkına tecavüz ve tasarım hükümsüzlüğü dava dosyaları da incelenerek, bu konuda daha önce verilmiş ihtiyati tedbir kararlarının mevcut olup olmadığı araştırılmak suretiyle ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesi gerektiği halde, bu dosyalar incelenmeden eksik inceleme ile tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Tüm bu nedenlerle;

ihtiyati tedbir talep eden vekilinin diğer istinaf talebi bu aşamada incelenmeksizin, istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece tedbire konu 2019/01511 tescil numaralı tasarımla ilgili olduğu belirtilen Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/84 Esas sayılı dosyası da dahil, gerek tedbir isteyen ile, gerekse tasarımın devirden önceki maliki olduğu belirtilen ...San. ve Tic.

A.Ş. arasındaki dava dosyalarının örnekleri UYAP üzerinden istenilerek incelendikten sonra, gerekirse dava sonuçlanıncaya kadar davaya konu tasarımların davalı tarafından kullanılması nedeniyle davacının uğrayabileceği zararın karşılanabilmesi için davalı tarafından uygun bir teminat yatırılması şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilip verilemeyeceğinin değerlendirilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-İhtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 18/07/2024 tarihli 2024/171 D.İŞ sayılı ara sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine…" karar verilmiştir.

MAHKEMENİN 2. TEDBİR TALEBİNİN REDDİ KARARI:Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 12/12/2024 tarihli 2024/171 D.İŞ sayılı ara kararıyla; "...HMK 390/1 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/238 Esas sayılı dosyasında daha önce esas hakkında açılmış dava bulunduğu ve bu mahkemeden de aynı konuda ihtiyati tedbir talep edildiği, bu haliyle mahkememizden ihtiyati tedbir istenmesi HMK'nın 390/1 maddesi amir hükmü karşısında mümkün olmadığından, talebin reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

İhtiyati tedbir isteyen vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; yerel Mahkemenin kararının eksik incelemeye dayalı olarak haksız ve de hukuka aykırı olduğunu, İşbu dosyadan alınan bilirkişi raporu ve dosyaya sunulan diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde.

SMK 159 ve HMK 389 maddeleri koşulları oluştuğundan tespit doğrultusunda tespit mahallinde tecavüz oluşturan ve bilirkişi raporu ile de tespit edilen tedbir isteyen müvekkili firmaya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz teşkil eden ürünlere tedbiren el konularak yed-i emine teslimi yönünde karar verilmesi gerekirken tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinin haksız ve de hukuka aykırı olduğunu, Aynı Mahkemenin 18.07.2024 tarihli tedbir talebinin reddi kararının, T.C.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi Dosya No: 2024/1349 Esas, Karar no: 2024/1653 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığını, ayrıca yerel Mahkemelerin istinaf kararların direnme yolunun HMK'da bulunmadığını, hal böyleyken Bölge Adalet Mahkemesine yol gösterir şekilde direnme kararı verilerek taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Yerel Mahkemenin taleplerini HMK'nın 390/1. maddesine dayanarak reddettiyse de,

Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/601 Esas sayılı dosyasının konusu ile Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2024/171 Değişik İş sayılı tedbir talebine konu tecavüz konusu tescilli desenlerin farklı olduğunu, Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/171 Değişik İş sayılı tedbir talebine konu, müvekkili firmanın mağduriyetine sebebiyet veren ..

(3) numaralı tasarım olduğunu, bu tasarımın Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/601 Esas sayılı dosyasının konusu olmadığını, Ayrıca müvekkil firmanın Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/601 Esas sayılı dosyasının tarafı olmadığını, Davalı tarafın kötü niyetli olarak müvekkili firmaya ait tasarımları kopyalayarak haksız kazanç elde ettiğini, yerel Mahkemenin tedbir taleplerini reddetmesinin, tedbir talebinin amacına aykırı olduklarını, Ayrıca tedbir taleplerinin reddedildiği gerekçesiyle müvekkili firma aleyhine hükmolunan vekalet ücretinin haksız ve de hukuka aykırı olduğunu,

Değişik iş dosyaları nedeniyle taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunacağı yönünde yasada bir hüküm bulunmadığını, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden açılacak dava sonunda karar verilmesi gerektiğini belirterek, arz edilen nedenlerle ... sayılı tasarım tescil belgelerinde mevcut tasarımlara ilişkin; istinaf taleplerinin kabulü ile tedbir talebinin reddi kararının kaldırılarak tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ...'den alınan 07/06/2024 tarihli raporda, "…Tespit isteyen tarafa ait ... (3) numaralı tasarım ile Aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tespit isteyen tarafa ait ...

(4) numaralı tasarım ile Aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tespit isteyen tarafa ait ...

(7) numaralı tasarım ile Aleyhine tespit istenen iş yerinde tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, aleyhine tespit istenene ait iş yerinde; ... (3) numaralı tasarımın benzeri 37 adet koltuk kılıf, 10 adet sandalye kılıfı seti, ... (4) numaralı tasarımın benzeri 3 adet koltuk kılıfı seti, ...

(7) numaralı tasarımın benzeri 32 adet koltuk kılıfı seti tespit edildiği… " belirtilmiştir. Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/601 Esas sayılı dava dosyasının örneğinin dosyada bulunmadığı, UYAP’tan yapılan sorgulamada davacının ..., davalının ise ... San. ve Tic. A.Ş. olduğu, tasarımın hükümsüzlüğü davası açıldığı, yetkisizlik kararı verildiği, kararın kesinleştiği, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/84 Esas sayısını aldığı tespit edilmiştir.

Dosya içine getirtilen Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/238 Esas sayılı dava dosyasının örneği incelendiğinde; davacının ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, davalının ... olduğu, davalı hakkında aralarında işbu tedbir talebinin konusunu da oluşturan ...

(3) numaralı tasarımın da bulunduğu bir kısım tasarımlara tecavüz ettiği iddiasıyla dava açıldığı, dava dilekçesinde ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, Mahkemece tensip ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, davanın derdest olduğu, hükümsüzlük davasının sonucunun beklendiği tespit edilmiştir.

GEREKÇ E

İhtiyati tedbir talebi, tasarım hakkına tecavüzün önlenmesine ilişkindir.

Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, tedbir talep eden vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf dilekçesinde sözünü ettiği Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/601 Esas sayılı dava dosyasının örneğinin dosyada bulunmadığı, UYAP’tan yapılan sorgulamada davacının ..., davalının ise ...

San. ve Tic. A.Ş. olduğu, tasarımın hükümsüzlüğü davası açıldığı, yetkisizlik kararı verildiği, kararın kesinleştiği, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/84 Esas sayısını aldığı tespit edilmiştir. Dosya içine getirtilen Denizli 3. Asiye Hukuk Mahkemesinin 2023/238 Esas sayılı davasının ise; davacısının ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, davalısının ... olduğu, davalı hakkında aralarında işbu tedbir talebinin konusunu da oluşturan ...

(3) numaralı tasarımın da bulunduğu bir kısım tasarımlara tecavüz ettiği iddiasıyla dava açıldığı, dava dilekçesinde işbu ihtiyati tedbir talebine benzer şekilde ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, Mahkemece tensip ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, davanın halen derdest olduğu,

hükümsüzlük davasının sonucunun beklendiği tespit edilmiştir.Tedbir isteyen vekili tedbir talebinin değerlendirilmesi için yapılan 12/12/2024 tarihli duruşmada, müvekkilinin talebe dayanak ... tescil numaralı tasarımı önceki malik ... şirketinden devraldığını, daha önce açılan Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dosyaya devralan sıfatıyla katılıp katılmadıklarını bilmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar ihtiyati tedbir talep eden vekili, ilk derece mahkemesinin Dairemizin kaldırma kararının gereğini yerine getirmediği ve usule aykırı olarak önceki kararında direndiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/238 Esas ve Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/84 Esas sayılı dava dosyalarının örneklerini dosya içine getirterek incelediği ve değişik gerekçeyle yeniden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verdiği anlaşılmıştır.HMK’nun 390/1. maddesi uyarınca dava açıldıktan sonra,

ihtiyati tedbir hakkında asıl davanın görüldüğü mahkemece karar verileceğinin düzenlendiği, ihtiyati tedbire ve Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/238 Esas sayılı davasına konu tasarımın devralmak suretiyle sahibi olduğu anlaşılan ... Tic. Ltd.

Şirketi’nin tasarımın sonraki sahibi olarak HMK’nun 125/2. maddesi uyarınca Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/238 Esas sayılı davasında tecavüzün men’i ve ref’i davasında taraf olarak yer alabileceği, ihtiyati tedbir talebinin de Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/238 Esas sayılı davasında değerlendirilmesi gerektiği, Mahkemenin bu gerekçeyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermesinde hukuka aykırılık yoktur.Ancak,

HMK’nun 323/1. maddesi ve 22/03/1976 gün ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme kararı uyarınca delil tespiti için yapılan giderleri ve vekille takip edilmişse vekalet ücreti yargılama giderlerinden olup, bu giderler ancak esasa ilişkin açılacak davada talep edilebilir ve Mahkemece tarafların haklılık durumuna göre bu konuda karar verilir.

Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir talep edilmişse, Mahkeme kendisini vekille temsil ettiren taraf lehine vekalet ücretine de hükmeder. Ancak ihtiyati tedbir talebiyle ilgili kararın harçlar ve vekalet ücretine ilişkin bölümü, asıl dava sonuçlanmadan icraya konulamaz.

Bu durumda, mahkemece duruşma açılarak değerlendirilen ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermesi nedeniyle kendisini vekille temsil ettiren karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M