İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/589 K.2025/735

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketin sahip olduğu "..." markası ile plastik ambalaj sektöründe 1989 yılından bu yana hizmet vermekte olduğunu, birikim ve tecrübesini günümüze taşıdığını, davalıya ait ... sayılı kolay kullanımlı bardak patentinin SMK'nın 82 kapsamında "yenilik" ve "buluş basamağı içerme" kriterinden yoksun olup, hükümsüz kılınması gerektiğini belirterek, açıklanan nedenlerle davalıya ait ... numaralı patentin yenilik ve buluş basamağı kriterlerini karşılamaması nedeniyle SMK'nın 138. maddesi uyarınca hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, masraf, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ... Şirketler Grubu bünyesinde yer alan bir kuruluş olup, saf Seylan çayı üretimiyle 1980'li yıllarda gıda sektörüne adım attığını, "..." markası ile bir dünya markası konumuna geldiğini, başta nakliye ve akaryakıt sektörlerinde faaliyet gösteren ...

A.Ş.'nin, gıda sektöründeki yatırımları ile ... ve ... şirketlerini kurarak bu yeni kulvarda en yüksek kalitede ürünleri tüketiciler ile buluşturmayı hedeflediğini, davalıya ait ... sayılı kolay kullanımlı bardak patentinin SMK'nın 82. maddesi kapsamında "yenilik" ve "buluş basamağı içerme" kriterinden yoksun olup, hükümsüz kılınması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davalıya ait ... numaralı patentin yenilik ve buluş basamağı kriterlerini karşılamaması nedeniyle SMK'nın 138. maddesi uyarınca hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, masraf,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Ana dosya ve birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ...'ın, ülkemizde ve Birleşik Arap Emirliklerinde pek çok alanda ticari faaliyet gösteren, birden çok üretim tesisi ve fabrikası bulunan bir iş insanı olduğunu, Türkiye'de ise ticari faaliyetlerini uzun yıllardır sürdürmesine rağmen, 2016 yılında ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ni kurduğunu ve gıda sektörüne Türkiye'de giriş yaptığını, müvekkilinin şirketlerine ve kendisine ait birden çok markası bulunduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu ...

Gayrimenkul şirketinin, hazır kahve dolum ve paketleme ile hazır çorba ve gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, şirket tarafından hem yerel, hem de uluslararası alanda faaliyet gösterilmekte olup, iç piyasada da ürünlerin satışının yapıldığını, müvekkili tarafından 551 sayılı Patentlerin Korunması Hakkında KHK Kapsamında 2016 yılında "incelemesiz patent" başvurusunda bulunulduğunu, ... numarası ile "kolay kullanımlı bardak" müvekkili adına tescil edildiğini,

Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında öngörülen 7 yıllık süre içerisinde incelemesiz patent başvurusunu incelemeli patent başvurusuna döndürmek için Türk Patent ve Marka Kurumu'na 03/08/2022 tarihinde başvurulduğunu, henüz patent başvurusunun inceleme aşamasında olduğunu, davaya konu patentin hükümsüzlüğünün talep edilemeyeceğini, yerleşik mahkeme ve Yargıtay kararları ile doktrinde de bu yönde kararlar ve görüşlerin mevcut olduğunu, müvekkili adına tescil edilen patentin yenilik ve buluş basamağı kriterlerini karşılamadığından bahisle hükümsüzlüğü talep edilmekte olup, bu hususun da gerçeklere aykırı olduğunu, davacıların,

müvekkili adına tescilli "kolay kullanımlı bardak" ürününü üretip piyasaya arz ettikten sonra bu hususun müvekkili tarafından tespit edildiğini ve davacılar aleyhinde tespit dosyaları açılarak ekte yer alan bilirkişi raporları alındığını, müvekkilinin kullanım hakkına sahip olduğu patenti ve tasarımı hukuka aykırı bir şekilde kullandıklarının bilirkişilerce tespit edildiğini savunarak, açıklanan nedenlerle, davacının davasının ve birleşen dosya davacısının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 27/12/2024 tarihli 2022/281 E. - 2024/162K. sayılı kararıyla; "...Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, davaya konu 2016/09444 sayılı patent başvurusunun incelemeli patente dönüştürüldüğü, inceleme devam ederken yıllık ücretin ödenmemesi nedeni ile sahibi adına geçerliliğini yitirmiş olduğu bu haliyle sahibi adına geçerliliğini yitiren patent belgesi ile ilgili bir hükümsüzlük kararı verilemeyeceği anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HMK 331/1. maddesi gereği davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerekmektedir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen yazı cevabına göre ... nolu patent başvurusunun 1.incelemesinin olumsuz sonuçlandığının bildirildiği ve davalı yan başta dava açılmasına sebebiyet verdiğinden, davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçelerle. 1-Ana ve birleşen davada konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.İSTİNAF İSTEMİ: Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkili tarafından 551 Sayılı Patentlerin Korunması Hakkında KHK Kapsamında 2016 yılında " incelemesiz patent " başvurusunda bulunulduğunu, ... numarası ile " kolay kullanımlı bardak" patentinin müvekkili adına tescil edildiğini,

Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında öngörülen 7 yıllık süre içerisinde incelemesiz patent başvurusunu incelemeli patent başvurusuna döndürmek için Türk Patent ve Marka Kurumu'na 03.08.2022 tarihinde başvurduklarını, davacı tarafından ikame edilen iş bu davaların tarihinin ise 13.12.2022 olduğunu, Müvekkili tarafından, davacıların dava açmadan evvel incelemesiz patent başvurusunun incelemeli patent başvurusuna döndürmek için başvuruda bulunulduğunun açık olduğunu, dava ikame edildiği tarihte, hükümsüzlüğü istenebilecek bir patent söz konusu olmadığı gibi, davacılar tarafından bu hususun bilindiğini,

henüz patent başvurusunun inceleme aşamasında olup, davaya konu patentin hükümsüzlüğünün talep edilemeyeceğini, davacılar tarafından hukuki yararın bulunduğu ve dava ikame edilebileceği iddia edilmekteyse de, yargı kararları ile dava açmakta hukuki yararın bulunmadığı,

henüz inceleme aşamasında bulunan bir patent ile ilgili hükümsüzlük davası ikame edilemeyeceğinin sabit olduğunu, Müvekkili tarafından incelemesiz patent başvurusunun incelemeli patent başvurusuna döndürmek için davaların ikame edildiği tarihten evvel başvurulduğunu, davanın açıldığı tarihte ortada hükümsüzlüğü talep edilebilecek bir patent başvurusunun olmadığını, davacılar tarafından Türk Patent ve Marka Kurumu'na incelemeli patent başvurusu devam ettiği esnada görüş yazısı ile itiraz edilmesine rağmen, hükümsüz bir patent ile ilgili olarak dava ikame edildiğinin sabit olduğunu,

bu nedenle Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 27.12.2024 tarih 2022/281 E. Ve 2024/162 K. sayılı kararı ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesine rağmen, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasının hak ve nefaset kurallarına aykırı olduğunu belirterek, arz ve izah edilen nedenlerle, istinaf kanun yoluna başvurularının kabulü ile, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 27.12.2024 tarih 2022/281 E. ve 2024/162 K. sayılı kararının vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden kaldırılmasına,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya arasında bulunan TPMK kayıtları incelendiğinde; asıl ve birleşen davada hükümsüzlüğü talep edilen 01/07/2016 koruma, 21/12/2017 tescil tarihli, "Kolay Kullanımlı Bardak" buluş başlıklı, ... B tescil numaralı patentin davalı ... adına tescilliyken, incelemeli patent başvurusunda bulunulduğu, ancak yıllık ücreti ödenmediğinden sahibi adına geçerliliğini yitirdiği ve 21/02/2024 tarihinde bültende geçersizlik ilanı yapıldığının bildirildiği görülmüştür.

GEREKÇ E

Asıl ve birleşen davalar, davalı adına tescilli TR 2016 09444 B tescil numaralı patentin hükümsüzlüğü davasıdır.Mahkemece yargılama sırasında patentin geçersiz hale gelmesi nedeniyle asıl ve birleşen davaların konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinin dava açılmasına neden olduğundan davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; asıl ve birleşen davanın konusu olan ...

B tescil numaralı patentin her iki davanın açıldığı tarihte de henüz 7 yıllık koruma süresinin dolmadığı, incelemesiz patent olarak tescilli olduğu, davalı tarafından incelemeli patent başvurusunda bulunulduğu, ancak gerekli ücretler yatırılmadığından yargılama devam ederken 21/02/2024 tarihinde sahibi adına geçersiz hale geldiği tespit edilmiştir.

Bu durumda asıl ve birleşen dava tarihlerinde incelemesiz patent tescili devam ettiğinden, davaların açılmasına davalı tarafın neden olduğu, HMK’nun 331/1. maddesi uyarınca her iki davada da yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesinin hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır (Yargıtay 11. HD.’nin 08/05/2024 tarihli, 2022/7459 E., 2024/3702 K. sayılı emsal kararı).

Tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararı usule ve kanuna uygun olduğundan, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin ESASTAN REDDİNE,2-Asıl ve birleşen davalar için alınması gereken maktu harçlar peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan.