İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/64 K.2025/319

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...’in 02.10.2022 tarihinde ... isimli kişiyle onun sosyal medyada yarattığı ... tiplemesi hakkında görüşlerini bildirmek için bir arkadaşı aracılığıyla iletişime geçmiş ve tarafların telefon ile irtibat kurmuş olduğunu, ...’ın telefon görüşmesinde kendisinin ... tiplemesini bir tiyatro oyunu olarak yazmak istediğini müvekkiline ilettiğini, Müvekkilinin akademisyen kimliğinin yanında yazarlık da yaptığı için bu oyunu kendisinin yazabileceğini davalı ...'a bildirdiğini, davalı tarafın da müvekkilinin teklifini kabul ettiğini,

11.11.2022 tarihinden başlamak üzere zoom üzerinden oyunu yazma çalışmaları ve ön görüşme yapmışlar ve oyun yazımına başladığını, Müvekkili ile davalı ...'ın 15.12.2022 - 18.12.2022 tarihleri arasında oyun yazımı için İstanbul'da ilk yüz yüze görüşmeyi gerçekleştirdiklerini, 07.01.2023 tarihli mailde müvekkili ...'in, ...'ın mail adresine oyunun tamamlanmış bir taslağını attığını, Bu metnin çevrimiçi bilet satış sitesi olarak ... tarafından belirtilen biletix sayfasında bazı kısımları da değiştirilerek ve oyun künyesi bu sayfada kullanılmayarak müvekkili ...’ten izinsiz şekillerde kullanıldığını,

16.01.2023 - 20.01.2023 tarihleri arasında müvekkilinin bağlı olarak çalıştığı Munzur Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi dekanlığından "Yönetmenliğini İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu oyuncularından ...;

oyunculuğunu ...'ın yapacağı, yazarları arasında olduğum .../ ..." adlı oyunda dramaturg olarak görev almam sebebiyle 16-20 Ocak 2023 tarihleri arasında İstanbul'da dramaturji çalışmasına katılmak üzere yolluksuz, konaklamasız ve yevmiyesiz olarak 2547 sayılı kanunun 39. maddesine göre görevlendirilmem hususu" şeklinde talepte bulunması üzerine kendisine resmi izin yazısı verildiğini, Tiyatro oyunun 09.04.2023 tarihinde ...

Yapım tarafından Maltepe Dragos Sahne'de ilk gösteriminin yapıldığını, Oyunun ortak yazarlarından birinin müvekkili ...'in olduğu, ... tarafından seyirci karşısında belirtildiği video görüntüsünün mevcut olduğunu, ... Yapım'ın instagram sayfasında da afişlerin hala mevcut olduğunu, Davalı ...’ın, 10.11.2023 tarihli ...

Radyoda yayımlanan "Yerelden Genele Özel Yayın - ... (...)" adlı programda tiyatro oyununu müvekkil ... ile beraber yazdıklarını beyan ettiğini”, (https://www.youtube.com/...) Tiyatro oyununun 11.11.2023 tarihindeki Tunceli Kültür Merkezi'ndeki sergilenmesinde, oyun sonunda, müvekkili ...'in oyunun ortak yazarı olduğu ... tarafından seyirci karşısında deklare edildiğini, Tiyatro oyunu ilk gösterimden sonra sergilenen yerler ve tarihlerin dilekçede açıklandığını, Tiyatro oyunu ...

Yapım tarafından eser sahiplerinden biri olarak müvekkil ...’ten izin alınmadan, ... tarafından belirtilen yer/yerlerde oynanmış/oynanmaya devam ettiğini Birden çok kişinin bir araya gelerek gerçekleştirdiği eserde, her birinin yazdığı, çizdiği,

meydana getirdiği kısım ayrı ayrı değerlendirilebilir, varlık gösterebiliyorsa, her bir yaratıcı kendi kısmının sahibi olacağını, Her eser sahibi ortak eserin bütününde hak sahibi olduğu gibi kendi bölümü üzerinde manevi haklarını da kullanabileceğini, mali hakların kullanımı bakımından ortak kısımlara ilişkin bağımsız hareket etmeden önce diğerlerinin izninin alınmasının gerektiğini, Müvekkili tiyatro oyununun ortak yazarı olmasına rağmen, müvekkilinden izin alınmadan afiş ve görsellerin hazırlanması,

hazırlanan afiş ve görsellerde, yapılan duyurularda müvekkilin oyunun ortak yazarı olduğunun belirtilmemiş olması sebebiyle müvekkil ...'in FSEK’ten doğan manevi hakları ihlal edildiğini, Haberlerde, basın bültenlerinde, oyunun tanıtım ve reklamının yapıldığı afiş gibi tanıtım materyallerinde müvekkilinin adına yer verilmemesi FSEK uyarınca, adın anılması salahiyetine konu 15. maddenin ihlali anlamına geldiğini, FSEK 68/1.

Maddesine göre 10.000.-TL maddi zararın üç katını ve FSEK'nun 70 maddesine göre 400,000.-TL manevi tazminatı haksız fiil tarihi olan 13.04.2024 gününden itibaren avans faizi ile birlikte davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen müvekkile ödenmesine, FSEK 70/3 uyarınca davalıların elde ettiği karın hesaplanması ve bu karın, 3 kat bedelden daha lehe olması durumunda müvekkile,

FSEK 68/3 yönünden talebimizden daha lehe olması halinde FSEK 70/3 gereğince kazanç devrini, “.../...” isimli tiyatro oyununa tedbir konularak herhangi bir şekilde, umuma arz edilmesinin engellenmesini, FSEK 66 ve 69 gereğince tecavüzün ref’ine ve men’ine karar verilmesini, Yazar, davacının adına her türlü mecrada diğer yazar ile beraber ve eşitlik ilkesine uygun şekilde yer verilmesini, FSEK 78 maddesi gereğince hükmün tirajı yüksek 3 gazetede ilanına karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesinin 13/11/2024 tarihli ara kararında; "Tüm dosya kapsamı ile dava konusu somut olayda, yaklaşık ispatın sağlanamadığı, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği ve tarafların birlikte eser sahibi olduğu hususu nazara alınarak; Davacının ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle.

Dava dilekçesini tekrarlayarak, müvekkilinin davaya konu “.../...” isimli eserin yazarı olarak eser sahibi olduğunu, FSEK 52. Madde uyarınca yazılı ve açıkça detayların yer aldığı bir devir veya ruhsatın söz konusu olmadığı mevcut durumda da müvekkilin tüm mali haklarını ve manevi hakları kullanma yetkisini kendi uhdesinde bulundurduğunu, tiyatro oyununun, eser sahibinin izni olmaksızın umuma arz edildiğini,, Muhatabın adına her türlü mecrada diğer yazar ile eşit puntoyla yazılmış şekilde ve eşit görünürlükte, aynı sıradan yer verilmesi gerekli iken, müvekkilin adına doğru şekilde ve eşitlik gözetilerek yer verilmesi gerekirken,

müvekkilin adına hiç yer verilmediğini Bilirkişi raporunda müvekkilinin eser sahibi olduğunu gösterir deliller dikkate alınarak müvekkilinin eser sahibi olduğu tespiti yapıldığını, Ancak yine aynı bilirkişi raporunda hatalı olarak mayıs 2024 öncesine ait görseller dikkate alınarak müvekkilin isminin tüm paylaşımlarda belirtildiği yönünde hatalı bir değerlendirme yapıldığını, dilekçe ekinde sunulu ...

Yapıma ait instagram hesabı üzerinden duyurusu yapılan 4 Mayıs 2024, 6 Mayıs 2024, 12 Mayıs 2024, 13 Mayıs 2024, 17 Mayıs 2024, 28 Mayıs 2024, 30 Mayıs 2024 ve 31 Mayıs 2024 tarihlerine ait oyunlara ilişkin görsellerde oyunun tek yazarı olarak ... görünmekte olduğunu, ...com.tr-tr/... adresinde kullanılan görselde oyunun tek yazarlı olduğu görünmekte, olduğunu, heyetin bu hususları dikkate almadığını, Mayıs 2024, Temmuz 2024, Haziran 2024, Ağustos 2024, Ekim 2024, Kasım 2024 ve Aralık 2024 tarihlerine ilişkin oyunlara ait afiş ve görselleri dilekçe ekinde ibraz ettiklerini, kararın kaldırılarak ihtiyati tedbire hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE Davacı, ortak yazarı olduğu tiyatro oyununun hukuka aykırı bir şekilde kullanılması ve tiyatro oyunu ile ilgili yapılan paylaşımlarda müvekkilin yazar olarak anılmaması sebebiyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini, tecavüzün refi meni ile .../... isimli tiyatro oyununa tedbir konularak umuma arz edilmesinin önlenmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Somut uyuşmazlıkta; dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitler, ara karar tarihindeki delil durumuna göre ihtiyati tedbir istemi yönünden talep yargılamayı gerektirdiğinden bu aşamada ihtiyati tedbir isteminin reddi yerinde görülmüş, davacılar vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.