İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/934 K.2025/1092

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 04/08/2023 tarihli 5 yıl süreli Franchising Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede belirtilen haklar ve markaların ... alan müvekkili tarafından kendi nam ve hesabına işletilecek “... Mahallesi ... ... Caddesi ...

İç Kapı No:Kadıköy/İstanbul” adresindeki işyerine ilişkin olduğunu, ... verenlerce İstanbul İli Kadıköy İlçesi sınırları içerisinde müvekkiline tekellik verildiğini, Kadıköy Şubesinin davalılar nezdinde de merkez/ilk şube olarak işlem gördüğünü ve davalıların marka değerinin de bu merkez şubenin faaliyete geçmesiyle önem kazandığını, sözleşmede davalı ... 5 yıl boyunca Kadıköy şubesinde bizzat makyaj işlemi yapacağını da taahhüt ettiğini, sözleşmenin 7.7, maddesinde de ...

Verenler, ... alana ait işyeri haricinde başkaca ...

Verdiği ya da vereceği işyerlerinde hiçbir suretle "makyaj ve saç hizmeti” verilmeyeceğini peşinen kabul ve taahhüt ettiklerini, sözleşmenin imzalanmasının üzerinden yedi ay geçtiğinde davalıların 2 Nisan 2024 tarihinde müvekkiline ihtarname keşide ederek franchising sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiasında bulunulduğunu, akabinde 16 Nisan 2024 tarihli ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini bildirdiklerini, davalılar tarafından süresinden önce yapılan haksız ve keyfi fesih işlemi sonucu müvekkilinin uğradığı zararlar yönünden İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2024/797 Esas numaralı dava açıldığını,

davalıların 5 yıl süre ile geçerliliği bulunan sözleşmeye uymadıkları gibi 30 günlük şekli süreye dahi uymadıklarını, müvekkiline ait Kadıköy şubesi ile başlattığı ... zinciri ile davalılara yeni müşteri çevresi yaratıldığını, mevcut müşteri çevresinin önemli ölçüde genişletildiğini, sözleşme gereği müvekkiline ait Kadıköy Şubesi ana şube olarak işlem gördüğünü, akabinde de Florya ve Maltepe'de de Şubeler açılması konusunda davalılara destek verildiğini,

davalıların yalnızca Kadıköy şubesinde makyaj ve saç hizmeti verileceği karalaştırılmışken sonradan açılan Florya ve Maltepe şubelerinde de bu işlemleri bizzat gerçekleştirdiği ve sözleşmeye aykırı davrandığı ortaya çıktığını, davalının dava dışı ... ile davacı onayı olmaksızın workshop düzenlendiği,

davalıların sözleşme henüz feshedilmemişken haksız rekabete yönelik tüm bu davranışlarının tespitinin İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2024/797 Esas sayılı dosyasında görülen dava bakımından önem arz ettiğini, davalıların sözleşmenin haksız feshinden sonra haksız rekabet oluşturan davranışlara devam ettiğini,Yapılan haksız fesih sonrası müvekkilinin tabelayı indirmek zorunda bırakılması sonrasında davalı ...,

yaklaşık 500.000 kişi takipçisinin olduğu sosyal medya hesabından 18 ve 19 Nisan 2024 tarihlerinde müvekkili karalamaya yönelik paylaşımlarda bulunduğunu ve müvekkilini müşterilerine karşı oldukça zor bir durumda bıraktığını, 18 Nisan ve 19 Nisan 2024 tarihlerinde sosyal medya instagram paylaşımını birden fazla defa yayınlayarak müvekkilin sözleşmesel haklarını elde etmesinin de açıkça önüne geçtiklerini, davalının bu paylaşımından ötürü toplamda 141.165-TL ücret/kapora iadesi yapıldığını, ... alan müvekkilin sözleşmenin devam edeceğine güvenerek önemli masraflar yaptıklarını,

henüz bu masrafları karşılayacak kazanç sağlanmadan ... verenin sözleşmeyi haksız fesih yoluyla sona erdirmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, Yapılan harcamaların İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/78 D. İş sayılı dosyasında tespit edildiği, Davalıların sözleşmeyi feshetmesinin akabinde de müvekkil ile arasında 2 yıl süreli sözleşmeleri bulunan 3 makyaj artisti ..., ... ve ... topluca ve bir anda işten ayrılarak davalıların “...

Nişantaşı” makyaj stüdyosunda çalışmaya başladıklarını, Müvekkiline ait işyerinde zaten 3 adet makyaj yapan personel var iken bu 3 personelin davalıların yönlendirmesiyle aynı anda işi bırakıp gitmiş ve önceden alınmış olan gelin makyajı randevuları iptal aşamasına geldiğini, dışarıdan makyaj artisti tedarik edildiğini ve onlara haricen ödemeler yapıldığını, Davalıların şirket olarak veya şahsen MEB onaysız verdikleri eğitim ile ticari rakipler arasındaki ilişkileri olumsuz etkilediği,

davalıların 21 Ekim 2024 tarihinde onaysız eğitim düzenlemesi nedeniyle hakkında yasal işlem başlatıldığı da duyumu alındığını, Davalıların şaibeli işlemleri ve alacaklılarından kaçma çabası bulunduğunu, suç duyurusu üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Vergi suçları Soruşturma Bürosu nezdinde 2024/178935 sayılı soruşturmanın devam ettiğini,

vergi dairesi incelemesi sonucunda davacının alacağını ileride tahsil etmesi zor ve imkansız hale geşeceğinde davalılar adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malların dava sürecinde 3. Kişilere devrinin engellenmesi ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine uygun görülecek bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, TTK hükmü kapsamında davalılar tarafından başta Kadıköy ilçe sınırları olmak üzere başka ... şubelerinde makyaj ve saç hizmetleri ve makyaj ve saç eğitimleri verilmesinin önlenmesine,

sözleşme süresi içinde davalıların Florya ve Maltepe şubelerinde gerçekleştirdiği makyaj işlemi nedeniyle yürürlükte olan sözleşme hükümlerine aykırı davrandığının tespitine, haksız fesihten Sonra müvekkilininin müşteri çevresini olumsuz etkileyecek yönde açıklamalar yapmasının tespitine ve müvekkili ile ilgili yeni açıklamalar yapmasının yasaklanmasına, MEB Onaysız kaçak eğitim verilmesi nedeniyle rakipleri arasında haksız rekabet önlenmesine, Müvekkili tarafından yaptırılan tabela tasarımının mevcut şubelerinde kullanmaya devam ettiğinin tespitine ve buna son verilmesine,

müvekkili ile sözleşmesi devam eden personelleri yanına alarak kendisi ile çalışmaya zorlandığının ve bu personellerin işi bırakması nedeniyle müvekkilinin mevcut gelin-düğün makyajı randevularını iptal etmek zorunda kaldığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini ileri sürerek davanın kabulü ile Haksız Rekabetin Tespitine, Davalıların Florya ve Maltepe şubelerinde gerçekleştirdiği makyaj işlemleri nedeniyle haksız rekabet yarattıklarının tespitine, Başta Kadıköy ilçe sınırları olmak üzere başka ... şubelerinde makyaj ve saç hizmetleri ve makyaj ve saç eğitimleri verilmesinin önlenmesine,

Haksız fesihten Sonra müvekkilin müşteri çevresini olumsuz etkileyecek yönde açıklamalar yapıldığının tespitine ve müvekkil ile ilgili yeni açıklamalar yapmasının önlenmesine, Davalılardan ...'ın MEB Onaysız kaçak eğitim verilmesi nedeniyle rakipleri arasında haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve men'ine, Müvekkili tarafından yaptırılan tabela tasarımının mevcut şubelerinde kullanmaya devam ettiğinin tespitine ve buna son verilmesine,

müvekkili ile sözleşmesi devam eden personelleri yanına alarak kendisi ile çalışmaya zorlandığının ve bu personellerin işi bırakması nedeniyle müvekkilinin mevcut gelin-düğün makyajı randevularını iptal etmek zorunda kaldığının tespitine, Zararın artmasını önlemek için davalıların faaliyetlerinin durdurulması için uygun görülecek ihtiyati tedbir kararı verilmesine, TTK 59. Madde gereği Kararın kesinleşmesinden sonra haksız rekabetin önlenmesi hususunun Türkiye'nin en yüksek tirajlı gazetesinde ilan ettirilmesine, Yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan 27/01/2025 tarihli tedbir talepli dilekçesinde özetle; "...

Kaçak eğitimlere ve haksız rekabet oluşturan eylemlere devam eden davalılar bakımından tedbir kararı verilmesinin elzem olduğu, haksız rekabet durumun ihtiyati tedbirler TTK Madde 61 hükmü ile düzenleme altına alındığı, Buna göre; “(1) Dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına,

haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verebilir.”, TTK hükmü kapsamında davalılar tarafından başta Kadıköy ilçe sınırları olmak üzere tüm ... şubelerinde makyaj ve saç hizmetleri ile özellikle MEB onaysız kaçak eğitim verilmesinin engellenmesine yönelik tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/698 Esas 02/05/2025 Tarihli ara karar ile;"...Somut olayda, taraflar ararasındaki ... sözleşmesininin feshedildiği, feshin haklı nedene dayalı olup olmaması ve haksız rekabetin mevcut olup olmadığının yargılamayı gerektirmesi, bu aşamada istenilen şekilde tedbir kararı verilmesi ile yargılama ile ulaşılacak sonucun elde edilmesi durumunun söz konusu olması, ihtiyati tedbir kararı ile esasa ilişkin talebin kabulünü doğuracak şekilde karar tesisinin mümkün olmaması..." gerekçesi ile davacının tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili 21/05/2025 tarihli dilekçesinde özetle;

Mahkemenin 02/05/2025 tarihli ara kararına yönelik olarak istinaf talebinde bulunduklarını, Talebe konu haksız rekabetin engellenmesinin, ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedilip feshedilmediğinden bağımsız bir koruma talebi olduğunu, davalı tarafından yapılan haksız fesih nedeniyle mahrum kalınan kar ve uğranılan zararların tazmini için İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/797 E. Sayılı dosyasından dava açıldığını, davalı tarafından yapılan kaçak eğitim, ticarete ve rekabete uygun olmayan davranışlar ortaya konulduğunu,

Davalı tarafından güzellik alanında herhangi bir eğitimi ve yeterliliği olmadığı halde dürüstlüğe aykırı şekilde fayda sağlamak maksadıyla faaliyette bulunduğunu, dürüstlüğe aykırı ticari uygulamaların açıkça haksız rekabet teşkil ettiğini, idari makamlardan izin aldıklarına dair herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığını, MEB'in dosya içeriğinde bulunan 24/07/2024 tarihli yazısından her türlü eğitim ve öğretim faaliyetinin Bakanlığın izin ve denetimine tabi olduğu, yetkili makamlardan izin almadan söz konusu faaliyetlerin yapılamayacağının tespit edildiği, tedbir kararı verilebilmesine yeter yaklaşık ispatın sağlandığı,

somut bir idari ceza kararı bulunduğunu, Davalı ...'ın 02/01/2025 tarihinde “workshop” adı altında kaçak eğitimlere devam etmekte olduğunu sosyal medya hesabında alenen ilan ettiğini, 25/12/2024 tarihinde birebir eğitim vermiş olduğu görselin “makeup techniques event” adı altında paylaştığınıı, MEB tarafından verilen yüklü idari para cezasının dahi davalının haksız rekabet oluşturan eylemlerine ve kaçak eğitimlerine son vermesini sağlayamadığını, Davalı ...'ın savunmasını yaparken kendisi gibi kaçak eğitim veren başka kişilerden de bahsederek hukuka aykırı eylemlerini meşrulaştırmaya çalıştığını,

davalı taraf her ne kadar İstanbul 3. Sulh Ceza Hakimliği 2024/11276 sayılı dosyadan itiraz edildiğinden bahsetmişse de bahse konu para cezasının ödenerek kaçak eğitime devam edilmeyeceği yönünde taahhüt verdiklerinin de dosyaya giren müzekkere yanıtlarından anlaşıldığını beyanla ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ilk derece mahkemesince verilen 02/05/2025 tarihli ara kararının kaldırılmasına, TTK madde 55, (1)/a/3.

Maddesi de dikkate alınarak davalının "başta Kadıköy ilçe sınırları olmak üzere başka ... şubelerinde makyaj ve saç hizmetleri ile özellikle MEB onaysız kaçak eğitim verilmesinin engellenmesine yönelik tedbire hükmedilmesine, Zararın artmasını önlemek için davalının faaliyetinin durdurulması için mahkemenizce uygun görülecek ihtiyati tedbir kararı" verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında "makyaj, saç işlemlerinin yapılması,

eğitimlerin verilmesi ve kozmetik ürünler satışı" konulu ... sözleşmesi bulunduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, sözleşmenin haksız feshi ile haksız rekabet iddiası ile huzurdaki davanın açıldığı, davacı tarafından her ne kadar haksız rekabet iddiasına dayalı tedbir talebi yönünden bir kısım idari karara dayanılmış ise de uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, ihtiyati tedbir uygulanması bakımından yaklaşık ispat koşulunun mevcut olmadığı,

HMK’nın 389. maddesindeki yasal koşulların bulunmaması ve tedbire ilişkin kararların yargılamanın devamı süresince delil durumuna göre her zaman değiştirilmesinin mümkün olduğu dikkate alındığında tedbir amaçlarına, usul ve yasaya, hak ve yarar dengesine göre ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.