İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2026/32 K.2026/337

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde özetle. Müvekkilinin borçludan ... Bankası ... Şubesi, keşide yeri Adana olan, ... çek numaralı, 30.08.2025 keşide tarihli, 423.230,00 TL miktarlı bir adet çekten dolayı (banka sorumluluk tutarı tahsil edildikten sonra) kalan 410.580,00 TL bakiye alacağının mevcut olduğunu, çekin vadesinde ve tutarında ödenmediğini, bu nedenle İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı dosyasından takibe konulduğunu, borçlular ile yapılan görüşmelerin sonuç vermediğini, borçluların mal kaçırma kastı ile hareket ettiğini belirterek 410.580,00 TL tahsili zımnında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İstanbul ..... İcra ... Esas sayılı dosyasının ihtiyaten haczine, masraf ve avukatlık ücretinin borçlular üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KABUL KARARI

İstanbul...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../09/2025 tarih ve 2025/.... D.İş, 2025/... Karar sayılı kararıyla; ''...Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Talebin yasal dayanağı İİK'nın 257 vd. maddeleridir.

Talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz kararı vermek gerekmiştir. KARAR :Yukarıda açıklandığı üzere.

1-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 423.230,00-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE, 2-İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %25'i olan 105.807,50-TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına,

teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul .....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine,..." karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACİZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... Limited Şirketi vekili dilekçesinde ve özetle. İhtiyati haciz kararı verildiğini, anılan kararın müvekkiline tebliğ edilmediğini, ihtiyati hacze konu edilen çek ve icra dosyasının incelenmesinde çekin keşide yerinin Adana, muhatap banka şubesinin Adana/... şubesi olduğunu, takip talebinde de müvekkili şirketin ve cirantanın yerleşim yeri adreslerinin de Adana olduğu,

müvekkili ile karşı taraf arasında bir yetki sözleşmesinin öngörülmediğini, ihtiyati haciz kararını veren İstanbul Mahkemelerinin kanunun öngördüğü yetkili yerlerden hiçbiri olmadığını, bu durumda ihtiyati haczin istenebileceği tek yerin Adana Mahkemeleri olduğunu, icra takibinin başlatılmasının kanuna açıkça aykırı olduğunu, karşı tarafça başlatılan icra takibine de yetki kurallarına aykırılık gerekçesi ile itiraz edildiğini, ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZE İTİRAZIN DEĞERLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI:

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../11/2025 tarih ve 2025/.... D.İş, 2025/.... Karar sayılı Ek kararıyla; ''...Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur.

Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır.

İhtiyati haciz talep eden vekilince her ne kadar ... ile imzalanan faktoring sözleşmesi ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı itirazında bulunulmuş ise de ilgili yetki sözleşmesinin faktoring sözleşmesinin tarafı olmayan diğer borçlu .......... Şti. açısından sözleşmenin nispiliği ilkesi mucibince hüküm ifade edemeyeceğinden bu yöndeki itiraza itibar edilmemiştir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde.

Mahkememizce ihtiyati hacze itiraz eden borçlu .........Şti. vekilinin yetki itirazının kabulü ile; mahkememizin 2025/..... D.İş esas 2025/.... D.İş Karar sayılı .../09/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına, karar verilmiştir.

(Benzer mahiyette içtihat Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02/04/2019 tarih, 2017/12-741 Esas, 2019/382 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 06/06/2022 tarih, 2022/485 Esas ve 2022/990 Karar ile aynı dairenin 22/09/2022 tarih, 2022/1023 Esas ve 2022/1500 Karar sayılı ilamları). HÜKÜM: 1-... Ltd. Şti. tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın KABULÜ ile; mahkememizin ...../09/2025 tarihli 2025/.... D.İş esas, 2025/2.....

D.iş karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle itiraz eden borçlu ... ...... Şti. yönünden KALDIRILMASINA,..'' karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Borçlunun ihtiyati haciz kararına karşı itirazlarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati hacze itiraz dilekçelerinin yasal süre içerisinde sunulmadığını, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağını ve hmk’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak tbk'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme geleceğini mahkemenin verdiği yetkisizlik kararının yerinde olmadığını beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldrılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; İlk derece mahkemesinin 20.11.2025 tarihli Ek kararının kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Yukarıda numarası yazılı değişik iş dosyasından, faktoring sözleşmesine ve karşılıksız çıkan çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince 26/09/2025 tarihli karar ile talebin kabulüne karar verildiği, ... Limited Şirketinin yalnızca "mahkemenin yetkisine" yönelik itiraz beyanlarını ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itiraz ettiği, mahkemenin 20.11.2025 tarihli Ek kararı ile ihtiyati haciz kararının itiraz eden yönünden kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 2025/5752 Esas, 2025/6984 Karar sayılı 24/11/2025 Tarihli ilamında; "... çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1. hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceğinin kabulü gerektiği..." şeklinde karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta ihtiyati haciz talep eden alacaklının yerleşim yeri İstanbul Adliyesi yargı çevresinde olduğu anlaşıldığından, anılan yüksek mahkeme ilamı gereği, ihtiyati haciz kararına mahkemenin yetkisi yönünden yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi gerekçe ile karar verilmesi yerinde değildir.Açıklanan nedenle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden ve karşı taraf vekilinin ihtiyati haciz kararına başkaca itiraz sebebi ileri sürmediği anlaşıldığından, Dairemizce hüküm kurulması ile.

Karşı taraf ... Limited Şirketi vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.