Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/33 K.2026/252

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 06/05/2024 tarihli dilekçesiyle. Mülkiyeti ........'ye ait ........ plakalı aracın ........ idaresindeyken Konya İl Sağlık Müdürlüğü adına tescilli bulunan sürücüsü ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı aracın.

06.10.2023 tarihinde müvekkilinin aracına çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yaşanan kazada müvekkiline ait aracın sürücüsünün kusursuz olup ........ plaka numaralı araç sürücüsünün (%100) asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında ciddi miktarlı hasar meydana geldiğini, tramer sorgusunda ciddi miktarda hasar kaydı işlendiğini, ve aracında değer kaybı meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı eksik ödendiğinden kalan miktarın davalılardan talep etme zorunluluğu doğduğunu,

müvekkilinin aracının 56 gün tamirde kaldığını ve müvekkilinin bu sürede aracını kullanamadığını,, açıklanan nedenlerle davalarının kabulü ile müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 100 TL maddi tazminatın ........ ve araç sürücüsü olan ........ yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte;

davalı sigorta şirketi yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın kullanılamaması nedeni ile araç mahrumiyet kaybı olarak şimdilik 100 TL maddi tazminatın ........ ve araç sürücüsü olan ........' dan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ........ vekili 21/05/2024 tarihli cevap dilekçesiyle. Dava konusu kazada araç değer kaybı talep edilebilmesi için hasara uğrayan ve değiştirilen parçaların daha önce değiştirilmemiş olması ve onarım görmemiş olmasının gerektiğini, davacıya ait aracın çeşitli tarihlerde kazaya karıştığını ve bu kazalar kapsamında onarım ve parça değişim işlemlerinin yapıldığını, bu nedenle araç değer kaybının şartlarının oluşmadığını, kazaya karışan ........ plakalı ambulansın ........

A.Ş.tarafından ZMMS kapsamıda sigortalı olduğunu, araç değer kaybının sigorta kapsamında olup giderim zorunluluğunun sigorta şirketine ait olduğunu, dava dilekçesinde aracın 56 gün tamirde kalması nedeniyle bu süreye ilişkin mahrumiyet bedeli talebinin dürüstlük ilkesine aykırı olup makul süre sınırını aştığını, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ A.Ş. vekili 24/05/2024 tarihli cevap dilekçesiyle.

Müvekkili olduğu sigorta şirketi tarafından davacıya değer kaybı ödemesi yapıldığından şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, kaza tarihinde ZMM poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL, aynı zamanda ilgili poliçede 50.000,00 TL ihtiyari mali mesuliyet teminatının bulunduğunu, müvekkili olduğu şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle başvuru tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, müvekkili olduğu şirketten tahsili talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu,

açıklanan nedenlerle müvekkili olduğu şirketin dava konusu olaya ilişkin tüm sorumluluğunu yerine getirdiği dikkate alınarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili 05/11/2024 tarihli dilekçesiyle. Kamu personeli olan müvekkilinin ambulans şoförü olarak görevini yapmaktayken davacının kullandığı araçla maddi hasarlı kazaya karıştığını, söz konusu kazada davacı tarafın aracını kullanan şöför ........'nin tam kusuru ile gerçekleştiğinden haksız taleplerinin kabul etmediklerini, dava dilekçesinde belirtilen Konya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyası kapsamında müvekkilinin savunma hakkını etkin şekilde kullanamadığını, yargılamanın dosya üzerinden yapılan basit usul ile yargılama nedeniyle eksik ve yetersiz inceleme ile oluşturulduğunu, yeni bir kusur incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacı yanın kaza sonrası ........ sigortadan karşılanan onarım masraflarının sigorta limitlerinin altında olduğunun görüldüğünü, dava dilekçesinde de davacı tarafın sigorta şirketlerinden ilave ödeme aldığını kabul ve beyan ettiğini, tüm bu hususlar dikkate alındığında;

davacının müvekkilinin kusurundan kaynaklanmayan değer kaybına ilişkin mükerrer talepte bulunmasının taraflarınca kabul edilemeyeceğini, hukuken davacının taleplerini kabul ettikleri anlamına gelmemesi kaydıyla; müvekkilinin karıştığı kazadan önce 6 kaza geçirmiş bir aracın sahibi olan davacının rayiç bedel araştırmasının söz konusu 6 kaza da dikkate alınarak araştırılması gerektiğini, son olarak hukuken davacının taleplerini kabul anlamına gelmemesi kaydıyla;

davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, açıklanan nedenlerle usule ve esas yönelik sunmuş olduğumuz tüm haklı itirazlarının kabulü ile davacı tarafın müvekkili aleyhine yönelttiği tüm haksız talep ve iddialarını içeren işbu haksız ve kötüniyetli davanın usuli itirazları dikkate alınarak davanın reddine, esasa girilmesi halinde ise; öncelikle davanın ........'ye ihbarına, davacı tarafın müvekkili aleyhine yönelttiği tüm haksız beyan ve iddialarını içeren işbu davanın esastan reddıne, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle.

"Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ........ plakalı davalı araç sürücüsü ........'nın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 80.000 TL tutarında değer kaybı, 15.000 TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde ve kusur oranı indirildiğinde, davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağın 45.000 TL, mahrumiyet bedeli yönünden bakiye alacağın 15.000 TL olduğu, ZMMS sigorta teminat limiti ve Kasko İMM teminat limiti kapsamında ........

Şirketinin değer kaybı yönünden sorumluluğunun 35.000 TL ile sınırlı olduğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ........ plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve;

Davanın KABULÜ ile; 06/10/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ........ plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 45.000 TL (........ yönünden 35.000 TL ile sınırlı olarak) maddi tazminatın, davalı ........ Şirketinden 27/12/2023 tarihinden, diğer davalılar ........ ve ........’dan 06/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

........ plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 15.000 TL maddi tazminatın davalılar ........ ve ........’dan 06/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE," hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayandığını, araçta 80.000,00 TL değer kaybı oluştuğunu, sigorta şirketi tarafından 35.000,00 TL ödendiği bakiye değer kaybı tutarının ise 45.000,00 TL olduğunun belirtildiğini ancak bu tutarların gerçeğe aykırı olduğunu, aracın değer kaybı için diğer davalı sigorta şirketi tarafından 35.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacının davalılardan talep edebileceği herhangi bir tutarın bulunmadığını,

değer kaybı talep edilebilmesi için hasara uğrayan ve değiştirilen parçaların daha önce değiştirilmemiş ve onarım görmemiş olması gerektiğini, davacı aracın daha önce defalarca onarım ve parça değişimi gördüğünü, dava dilekçesinde aracın 56 gün tamirde kalması nedeniyle bu süreye ilişkin mahrumiyet bedelinin dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu, makul süre sınırını aştığını, kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını dilemiştir.

Davalı ........ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece kök ve ek rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, yargılamada silahların eşitliği ilkesine aykırı hareket edildiğini, hükme esas alınan raporda araç değerlemesi konusunda yetkin bilirkişinin bulunmadığını, görülen heyetin eksik ve yetersiz inceleme ile rapor oluşturduğunu, davacı araca ait tramer kayıtlarında yer alan kaza sayısı ile ilgili dönem hasar maliyetlerinin dikkate alındığında kazadan önceki değerinin 400.000,00 TL dahi etmeyeceğini, rayiç değerinin hatalı hesaplandığını, aracın mahrumiyet bedelinin fahiş hesaplandığını, kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini dilemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve mahrumiyet kaybına ilişkindir. Mahkemece verilen karar, davalı ........ ve ........ tarafından aşağıda belirtilen yönlerden istinaf edilmiştir.

- Davalı ........'nın kusura itirazının incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Bu itibarla, Mahkemece benimsenen ayrıntılı, gerekçeli, oluşa uygun kusur raporu ile kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu anlaşılmakla kusur itirazının reddine karar verilmiştir.

- Davalı ........'nın araç mahrumiyetine ilişkin itirazın incelenmesinde;

Davacı davalıdan araç mahrumiyet zararını istemiştir. Talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak söz konusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Somut dosyamızda;Yargıtay uygulamaları doğrultusunda uzman bilirkişi tarafından aracın kaç günde tamir edileceği, günlük kiralama bedeli, amortisman, yakıt v.s. giderler düşülerek araç mahrumiyeti zararı belirlendiğinden buna ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Tarafların değer kaybına yönelik itirazın incelenmesinde;

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu aracın işbu kazadadan önce 7 adet kazaya karıştığının bilirkişi raporunda belirtildiği bu kazalardan ise 2 tanesinin değerlendirildiği, Sigorta Bilgi Gözlem Merkezi'nin cevabi yazısında 5 adet kaza bilgisinin gönderildiği, ve sadece iki kazanın ekspertiz raporunun gönderildiği, önceki kazalarda aracın nereye darbe aldığının belli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu halde daha önce yaşanan kazalara ilişkin değer kaybının hangi bölgelerden hasar alması sonucu gerçekleştiğinin tespiti bakımından; davaya konu aracın 16/10/2023 tarihli kazadan önceki hasar kayıtlarının Sigorta Bilgi Gözlem Merkezi'nden istenilip, kaza sayısının kaç adet olduğu çelişkiye yer bırakmayacak şekilde belirlenip, bu kayıtlara dair mahkemece sigorta şirketlerinden hasar dosyaları getirtilip aracın söz konusu kaza öncesinde karıştığı kazalar nedeniyle hangi bölgeden hasar aldığı tespit edilerek şimdiki kazada araç yine aynı bölgeden hasar görmüşse değer kaybı olmayacağı gözetilmek suretiyle ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın sadece davalı ........ ve ........ tarafından istinaf edildiği aleyhe istinafın olmadığı gözetilerek kazanılmış haklara halel gelmemek suretiyle davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.