İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2017/1649 K.2018/709

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile. 30.09.2014 tarihinde davalı ...'e ait "...Büyükçekmece/İstanbul adresinde bulunan dairede su tesisatında meydana gelen patlama sonucu sigortalı dairenin tavan kısmında su akması ile hasar meydana geldiğini, gelen hasarın davalıya ait dairenin su tesisatında meydana gelen patlamadan kaynaklandığının tespit edildiğini, davalı tarafından ödenen hasar tazminatı için ödeme talebinde bulunduğunu ancak davalı yandan herhangi bir cevap alınamadığını,

bu nedenle davacı şirket tarafından davalı aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı dosyası üzerinde icra takibi başlatıldığını davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek İstanbul 24.İcra Müdürlüğünün 2016/2816 Esas Sayılı icra dosyası ile başlatılan takibie davalının yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline takibin devama,%20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; Dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edilmemesi nedeni ile davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi; davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden usulen reddine, dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf taleplerinde; Görevsizlik kararının ancak dilekçeler teatisinin tamamlanmasından sonra ön inceleme aşamasında duruşmalı veya duruşmasız verilebileceğini, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2013/11841 E. 2013/17212 K.sayılı kararı ile benzer içtihatlarının da bu yönde olduğu, dilekçeler teatisi tamamlanmadan ve dava dilekçesi kendilerine tebliğ edilmeden verilen görevsizlik kararının yasaya aykırı olması nedeniyle bozulmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiş; İstinaf dilekçesi davacı vekiline 06/06/2017 tarihinde tebliğ edilmiş, istinaf talebine cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararının yasal süre içinde istinaf edildiği anlaşılmakla; Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472-1481.maddeleri uyarınca sorumlulardan tahsili talebine ilişkin rücuen tazminat davasıdır. Mahkemece dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 05/12/2017 Tarih ve 2015/41152 E. 2017/12107 K.sayılı kararında da işaret edildiği üzere. Mahkemenin görevli olması dava şartıdır (HMK. m.114/1-c). Dava şartları ve ilk itirazlar, ön incelemede sonuca bağlanır. Ön inceleme ise, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılır (HMK. m.137/1, 139/1 ilk cümle).

Buna göre görevsizlik kararı verilebilmesi için; dava dilekçesinin davalıya tebliği (HMK. m. 122), cevap süresinin beklenmesi (HMK m.127), cevap verilmesi halinde davacıya tebliği (HMK m. 126), davacının cevaba cevap verme süresinin beklenmesi, verdiğinde diğer tarafa tebliği (HMK. m.136/1), davalının ikinci cevap süresinin beklenmesi, verdiğinde diğer tarafa tebliği (HMK. m. 136/1) zorunludur.

Mahkemenin, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebileceğini öngören aynı Kanun'un 138. maddesi hükmü, dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu hüküm, hakime, belirtilen hususlar hakkında gerekmiyorsa ön inceleme duruşması yapmaksızın karar verebilme yetkisi tanır. Ön inceleme duruşması yapmaksızın dosya üzerinden karar verilebilmesi için de davanın ön inceleme aşamasına getirilmiş olması gereklidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 137/1. maddesinde, ön incelemenin dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağının açıkça öngörülmüştür.

Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 1086 sayılı Kanundan farklı olarak iddia ve savunmanın genişletilmesi yahut da değiştirilmesi yasağını dava ve cevap dilekçesinin verilmesiyle başlatmamış; bu yasağı, ileriye dilekçelerin karşılıklı verilmesinin tamamlanmasına, bazı hallerde ön inceleme duruşmasına kadar ötelemiştir. Bu düzenleme ile davacının cevaba cevap dilekçesinde iddialarını değiştirerek ve genişleterek başlangıçta görevli olmayan mahkemeyi görevli hale getirmesi de mümkün hale gelmiştir. Tarafların bu haklarını kullanabilmeleri, dilekçelerin karşılıklı olarak verilmesini veya bunun için kanunda belirlenen sürelerin geçmesini zorunlu kılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartlarından olan görev konusunda aynı Kanun'un 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilebilir ise de, ancak bunun için dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek savunma hakkı tanınması gerekir. Dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesi HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına da aykırılık oluşturmaktadır.

Mahkemece yukarıda açıklanan hususlar göz ardı edilerek davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 11.12.2017 Tarih ve 2017/2513 E. 2017/4351 K.sayılı vb.kararlarda bu yöndedir.

Ancak;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.

Türk Ticaret Kanununun "Halefiyet" başlıklı 1472. maddesinde "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." hükmü karşısında davacının dava dışı sigortalı ...'ın dava haklarına halefiyet yoluyla sahip olduğu açıktır. Davada onun sahip olduğu tüm haklara halefiyet gereği davacı da sahiptir.

Diğer bir anlatımla somut olaya ilişkin dava,.... tarafından davalı aleyhine açılmış olsa idi nasıl aradaki ilişkinin ticari bir iş olmadığı, sorunların çözüm yerinin de ticaret mahkemeleri değil, Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu söyleyebiliyorsak, halefiyet prensibi gereği de aynı şeyi düşünmek zorunludur. Değişen tek şey davacının taraf sıfatındadır. Bu da halefiyet prensibi gereği davada davacıya aktif husumet ehliyeti tanımaktadır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesinin kararı sonucu itibariyle yerinde olduğundan davalı vekilinin istinaf talebinin yukarıda açıklanan gerekçelerle reddine karar vermek gerekmektedir.

Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar ışığında ilk derece mahkemesinin kararında usul veya esas yönünde hukuka aykırılık bulunmadığından 6100. Sayılı HMK'nun 354/1. Maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 353/1b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1- Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararında esas ve usul yönünden herhangi bir hata görülmediğinden HMK ' nın 353/1.b.1 Maddesi gereğince davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE,

2- Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 55,20 TL başvuru harcından peşin olarak yatırılan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,8 TL başvuru harcı ile yine istinaf kanun yolu başvuru harcı olarak alınması gereken 98,10 TL harçtan peşin olarak yatırılan 85,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 12,4 TL olmak üzere toplam 36,2 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3- Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadığından davacı yararına istinaf vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,