İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/2192 K.2024/349

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatifin 2018 hesap yılı Olağan Genel Kurulunun 04/05/2019 tarihinde yapıldığını, gündemin 8. maddesinin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin olduğunu, kooperatifin 3944 ortağı olup, 412 ortağın asaleten, 992 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 1404 ortağın hazirun listesini imzaladığını, 8. maddenin görüşülmesi sırasında toplantı nisabının tespit edilmediğini, beyaz liste ile seçime giren yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin 335 oy,

yeşil liste ile seçime giren yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin ise 281 oy aldığını, buna göre toplam 661 ortağın seçimi ile oylama yapıldığını, ancak ana sözleşmenin 33. maddesi uyarınca kooperatifin 3944 ortağın en az 1/4'ü olan 986 ortağın şahsen veya temsilen seçim sırasında hazır bulunması gerekirken, bu toplantı nisabına ulaşılamadığını, ayrıca 986 ortağın yarısından bir fazlası olan 494 kabul oyu ile karar alınması gerekirken karar nisabına da ulaşılamadığını, bu nedenle genel kurulun yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine dair kararının mutlak butlanla batıl olduğunu,

ayrıca Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1119 Esas sayılı dosyasında verilen karar ile bir önceki genel kurulda yapılan seçim yok hükmünde sayıldığından, aynı yönetim ve denetim kurullarının yeniden seçilmesinin hukuken mümkün olmadığını ileri sürerek 8. maddenin yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı toplantıya katılmadığından ve muhalefetini tutanağa geçirmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, toplantıya 1404 ortağın katıldığını ve toplantı nisabının sağlandığını, 1000 ortak sayısını aşan kooperatiflerde her bir ortağın 9 ortağı temsilen oy kullanabileceğini, ancak organ seçimininde bir ortağın ancak bir ortağı temsil edebileceğini, organ seçimine ilişkin 8. nolu kararda toplantı ve karar nisabına aykırılık bulunmadığını, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1119 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmediği gibi, başka bir genel kurul kararına ilişkin davada verilen kararın bu davaya dayanak olamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; yönetim ve denetim kurulu seçimine ilişkin oylamadan önce toplantı yeter sayısı ile ilgili sayım yapılmadığı, bu nedenle bir önceki maddede toplantıya katılanların sayısının esas alınacağı, buna göre toplantıya katılan 1374 ortağın yarısından bir fazlası olan 688 karar nisabına ulaşılamadığı, bu nedenle 8 nolu kararın mutlak butlan ile batıl olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 8 nolu kararların mutlak butlan ile hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı kooperatif vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; genel kurula katılmayan ve muhalefet şerhi olmayan davacının Kooperatifler Yasası'nın 53 maddesi uyarınca dava açma hakkı bulunmadığını, kooperatifin 3944 ortağı olup, ortak sayısının 1/4'ünü aşan 1404 ortağın hazır olması nedeni ile toplantı yeter sayısının bulunduğunu, 1000 üyeyi aşan kooperatiflerde ortakların 9 ortağı temsilen oy kullanabileceğini, ancak organ seçimininde bir ortağın ancak bir ortağı temsil edebileceğini, organ seçimine ilişkin 8. nolu kararda toplantı ve karar nisabına aykırılık bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; kooperatif genel kurulunun 8. maddesinin mutlak butlan ile hükümsüz olduğunun tespitine istemine ilişkindir.

Gündemin 8. maddesinin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin olduğu, beyaz liste ile seçime giren yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin 335 oy, yeşil liste ile seçime giren yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin ise 281 oy aldığı görülmektedir.Mahkemece, karar nisabının sağlanmadığı gerekçesiyle 8 nolu maddenin mutlak butlan ile hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Karar yasal süresinde davalı kooperatif vekili tarafından istinaf edilmiştir. 1-Toplantı ve karar nisabı sağlanmadan alınan kararlar Kooperatifler Yasası'nın emredici kanun hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinden mutlak butlanla batıl (yok hükmünde) kararlardandır. Genel Kurulun bu tür kararlarının iptali, bir aylık hak düşürücü süreye de tabi olmaksızın her zaman istenebilir.

Ortakların bu kararların iptalini isteyebilmesi için genel kurul toplantısında hazır bulunması ve itirazını tutanağa yazdırması da gerekmez. Somut olayda, davacı, 8 nolu genel kurul kararının mutlak butlanla batıl olduğunu ileri sürürek dava açtığından, genel kurul toplantısında hazır bulunması ve itirazını tutanağa yazdırması gerekmez. Bu nedenle davalı kooperatifin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

2-Davalı kooperatif 8 nolu kararda toplantı ve karar nisabına aykırılık bulunmadığını savunmuştur. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi, "Genel kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir.

Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantısında ortakların en az 1/4' ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır." hükmünü, aynı Kanun'un 51/1. maddesi ise "Kanun veya ana sözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur" hükmünü, ana sözleşmenin 33. maddesinin 1. fıkrası ise, "Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuları görüşebilmesi için, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması şarttır.

İlk ve müteakip toplantılarda aynı nisap aranır. Genel kurulda kararlar, ortaklar cetvelinde imzası bulunanların yarıdan fazlasının oyu ile alınır" hükmünü içermektedir. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları, yok hükmündedir ve baştan beri hüküm ifade etmezler. Somut olayda, kooperatifin toplam ortak sayısı 3944 olup toplantı nisabı 986'dır.

Buna göre gündemin ilk yedi maddesinin görüşülmesi sırasında toplantı nisabı sağlanmış ise de, kooperatif denetim kurulunun asil ve yedek üyelerinin seçimine ilişkin 8. maddenin görüşülmesi sırasında, oylamadan önce salonda bulunan üye sayısı tespit edilmemiş, sonuçta 616 oy kullanıldığı belirtilmiştir.

Bu durumda, oylama sırasında toplam 616 ortağın bulunduğunun kabulü gerektiğinden, her alınan karar için bulunması gereken toplantı nisabına (986) bu maddenin görüşülmesi sırasında ulaşılamamıştır.

(Emsal Yargıtay 23. HD'nin 2012/1682 Esas, 2012/4732 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.) Mahkemece bu nedenle 8 nolu kararın mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, genel kurulun 7 nolu kararındaki ortak sayısını esas alarak toplantı nisabının bulunduğu, ancak karar nisabının bulunmadığı yönündeki gerekçesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararın gerekçesinde hata ettiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/400 Esas, 2020/324 Karar ve 16/09/2020tarihli kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE, 2-a)Davanın KABULÜNE, davalı kooperatife ait 04/05/2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan 8 nolu kararın MUTLAK BUTLANLA BATIL OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA c)Davacı tarafından yapılan 1.240,00-TL (Yargılama gideri ayrıntısı "Tevzide dava açma gideri: 95,20-TL, tebligat-posta gideri:144,80-TL, bilirkişi ücreti: 1.000-TL") yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, d)Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden (hükmün davalı tarafından istinaf edildiği gözetilerek) 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, İstinaf Giderleri Yönünden 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 108,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 318,80 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Davalı tarafından karşılanan istinaf harç ve yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,