İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1985 K.2025/678

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin ... markası ile ülke çapında parekende satış mağazaları olup bu çerçevede davalı müflis şirketten ürün tedarik ettiğini, davalının konkordato sürecinde de ticari ilişkinin devam ettiğini, sipariş ettikleri ürünler karşılığında davalıya peşin ödemede bulunduklarını, davalıya avans niteliğinde yapılan ödemeler ve davalının ürettiği ürünlerin tüketiciler tarafından müvekkiline iadesinden kaynaklı olmak üzere iflas tarihi itibariyle davalı müflisten alacakları bulunduğunu, ancak iflas masasının 171.000,00 TL alacak kayıt taleplerini tamamen reddettiğini ileri sürerek davanın kabulü ile alacağın tamamının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı müflis şirket iflas masası, davayı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının ticari defterlerine göre davacının iflas tarihi itibariyle 161.521,73 TL alacaklı olduğu, alacağın 53.881,52 TL'sinin davacının düzenlediği e-fatura niteliğindeki iade faturalarından kaynaklandığı, 107.640,21 TL'sinin avans niteliğindeki çek ödemelerinden kaynaklandığı, çek tahsilatlarının davalı defterlerinde yer aldığı, 33.539,08 TL'lik iade faturasının davalının ticari defterlerine kayıtlı olduğu, 20.342,43 TL iade faturasının e-fatura sisteminden davalıya teslim edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 161.521,73 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, nispi harç ve vekalet ücretinin davalı müflis şirketten tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı müflis şirket iflas masası tarafından istinaf edilmiştir. Davalı müflis şirket adına iflas dairesi istinaf nedenleri olarak; masa aleyhine tüm hususlar ile birlikte davanın niteliği gereği harç ve vekalet ücretinin maktu hesap edilmesi gerekirken nisbi hesap edilmesi nedeniyle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz ( kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür.

Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, ...nce alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. m).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.Somut olayda Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ...

İflas sayılı dosyasında, davacının talebi üzerine 43 kayıt numarasıyla 171.000,00 TL alacak kaydı yapıldığı, ...nin alacağın tamamını reddettiği, davacının tebliğ için masraf yatırdığı, sıra cetveli davacıya 12/02/2020 tarihinde tebliğ edilmişse de, tebligat evrakında tebliğ edilen evrakın sadece özel evrak olarak belirtilip, sıra cetveli ve derece kararı olduğunun belirtilmemesi karşısında tebligatın usulsüz olduğu, bu nedenle reddedilen alacağın masaya kaydı için hak düşürücü süre içinde dava açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, nispi harç ve vekalet ücretinin davalı müflis şirketten tahsiline karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir. 1-Davalı müflis şirket iflas masası davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmişse de, gerekçesini açıklamamıştır. HMK'nun 342/2-e bendi uyarınca istinaf dilekçesinde başvuru sebepleri ve gerekçesi gösterilir.

Bununla birlikte aynı maddenin 3 fıkrasında, "İstinaf dilekçesi, başvuranın kimliği ve imzasıyla, başvurulan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşıması durumunda diğer hususlar bulunmasa bile reddolunmayıp, 355 inci madde çerçevesinde gerekli inceleme yapılır" düzenlemesine. HMK'nun 355. maddesinde ise, "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re'sen gözetir." düzenlemesine yer verilmiş olup HMK'nun 352/1. maddesinde de başvuru şartlarının yerine getirilmemesi ya da başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi halinde gerekli kararın verileceği belirtilmiştir.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş, HMK’nun 342/3. maddesinde belirtildiği üzere, istinaf dilekçesini reddetmeden, HMK’nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ile sınırlı olmak üzere istinaf isteminin incelenip sonucuna göre karar verilmesidir.

İstinaf yoluyla incelenen mahkeme kararında kamu düzenine aykırılık denetimi yönünden; işin esasına dair inceleme yapılmış olacağından, HMK’nin 353/1-b-1 maddesi gereği, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekecektir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2017/6010 Esas 2018/10990 Karar sayılı kararı).

Somut olayda, davalı müflis şirket iflas masası, davanın reddine karar verilmesini talep etmişse de, istinaf dilekçesinde, istinaf nedenleri açıklanmamış, ayrıntılı ve gerekçeli bir istinaf dilekçesi sunulmamıştır. Kamu düzeni ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesinde kamu düzenine aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle davalının davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki istinaf başvurusu reddedilmelidir. 2-Diğer taraftan mahkemece nispi harç ve vekalet ücretinin davalı müflis şirketten tahsiline karar verilmiş, davalı müflis şirket iflas masası harç ve vekalet ücreti yönünden de hükmü istinaf etmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında belirtildiği üzere, kayıt kabul davaları alacağın iflas masasına kaydına ilişkin olup, belirli bir miktarın ödenmesine yönelik bulunmadığından, bu tür davalarda vekalet ücreti ve harcın maktu olarak belirlenmesi gerekir. Bu nedenle mahkemece vekalet ücreti ve harcın dava değeri üzerinden nispi olarak tahsiline karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenler ile davalı müflis şirket iflas masasının istinaf başvurusunun yukarıda 2. maddede belirtilen nedenler ile kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.