İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1991 K.2025/679

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 17.09.2011, 15.10.2011 ve 19.11.2011 vadeli 10.000'ar TL bedelli 3 adet senetten kaynaklanan toplam 30.000,00 TL asıl alacak için davalı müflis şirket aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, takibin kesinleştiğini, davalının iflasına karar verilmesi üzerine alacağın iflas masasına kaydı için iflas müdürlüğüne başvurduklarını, ancak istemin reddedildiğini, talebe konu alacağın 3 adet kambiyo senedine dayandığını, başlatılan icra takibinin itiraz edilmeksizin kesinleştiğini, senetlerin müflis şirkete yapılmış işler karşılığında kesilen faturalara istinaden alındığını ileri sürerek alacaklarının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; davanın 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, masaya kaydı talep edilen alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle alacağın iflas masasına kaydı talebinin reddedildiğini, senetlerin müflis şirket yetkilisi tarafından yetki süresi içinde ve yetki kapsamında imzalanıp imzalanmadığının aydınlatılması ve davacının alacak iddiasını ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılması nedeniyle zamanaşamı itirazının reddi gerektiği, kayıt kabul davasında kambiyo senedinin alacağın varlığını tek başına kanıtlamaya yeterli olmadığı, kambiyo senedi alınmasını gerektiren temel borç ilişkisini ortaya koyan ya da borcun kaynağını gösteren herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı, her ne kadar defter incelemesinde davacı kayıtlarında bir kısım faturalar tespit edilmiş ise de, davacının 2010 ve 2011 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmadığı,

bu nedenle davacının ticari defterlerinin kendisi lehine delil teşkil edemeyeceği, senetler üzerinde "hizmet olarak" kaydının bulunduğu, ancak ticari defterlerde tespit edilen faturaların mal satışına ilişkin olduğu, işbu faturalara konu malların müflis şirkete teslim edildiğine dair dosyada herhangi bir delilin de bulunmadığı, tek başına kambiyo senetlerinin alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; kambiyo senedi düzenlenmesi ile birlikte alt ilişkiden bağımsız ayrı bir hak oluştuğunu, alacaklının temel ilişkinin varlık ve geçerliliğini kanıtlamak zorunda kalmaksızın sadece senede dayanarak ifa talep edebileceğini, elinde senet olan alacaklının alacağının karine olarak kabul edilmesi gerektiğini, sundukları üç adet senedin davalıdan alacakları olduğuna karine olduğunu, bu nedenle ispat yükünün davalıda olduğunu belirterek kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz ( kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür.

Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. m).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Dosya kapsamından; davalı ... AŞ'nin İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/10/2016 tarih ve 2013/272 Esas sayılı kararıyla iflasına karar verildiği, iflas işlemlerinin İstanbul Anadolu ... İflas Dairesi'nin ...

İflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacının talebi üzerine 177 kayıt numarasıyla 57.055,18,00 TL TL'lik alacak kaydı yapıldığı, ancak iflas idaresinin alacağın tamamını reddettiği, davacının tebliğ için masraf yatırdığı, sıra cetvelinin davacıya 21/08/2017 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu davanın tebligatın yapıldığı tarihten itibaren İİK'nın 235. maddesi gereği 15 günlük yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davacı hükmü istinaf etmiştir.

İstinafa konu edilen uyuşmazlık; davacının bonolar nedeniyle davalı müflis şirketten alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesinde muhasebeci bilirkişiden alınan raporda; davacının kebir defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle 2011 ve 2014 yılı ticari defterlerinin kanuna uygun tutulmamış sayılacağı, davacının defterlerine göre davacının toplam 110.876,50 TL alacağı olup, davalıdan dava konusu 3 adet 30.000,00 TL bedelli senet dahil toplam 100.418,42 TL ödeme aldığı, ancak senetlerin tahsil edilememesi nedeniyle davalı aleyhine takip başlatıldığı, davalının ibraz edilen 2014 yılı ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu, davalının ticari defterlerine göre herhangi bir borcun bulunmadığı,

davacının temel ilişkiye dair mal satışı için düzenlediği faturaları ticari defterlerine kaydettiği, ancak malların teslimine dair sevk irsaliyeleri bulunmadığı belirtilmiştir. Kayıt kabul davalarında, ispat yükü, kural olarak, hakkının tanınmasını isteyen davacı alacaklıda olup davacı alacağının mevcudiyetini gerçek bir hukuki ilişkiye dayandığını sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve birbirini doğrulayan delillerle ispatlaması gerekir.

Kambiyo senetleri kural olarak illetten mücerret sayılsalar da, bunlar tek başına alacağın varlığını ispat yeterli olmayıp, bunlara dayalı olarak iflas masasına kayıt isteyen alacaklının alacağını, yukarıdaki ilkelere göre ispatlaması gerekir. Çeklerin ve bonoların hangi alacak nedeniyle verildiği dayanağı davacı yanca kanıtlanmalıdır (Yargıtay 23. HD'nin 08.12.2014 tarih ve 2014/10328 Esas, 2014/7923 Karar sayılı kararı).

Somut olayda, davacı, müflis şirket tarafından keşide edilmiş bonolara dayanarak alacağın iflas masasına kaydını talep etmiştir. Kambiyo senetleri kural olarak illetten mücerret sayılsalar da, kayıt kabul davalarında, bunlar tek başına alacağın varlığını ispata yeterli değildir.

Senetlerin mal satışı için düzenlenen faturalar nedeniyle verildiği ileri sürülmüşse de, tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davacının davalıya malları teslim ettiği ve bu nedenle alacağı bulunduğu da ispatlanmış değildir. O halde mahkemece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı esas ve usul yönünden hukuka uygun olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-İstanbul Anadolu2.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/954 Esas, 2021/911 Karar sayılı ve 16/09/2021 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,