İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/511 K.2023/758

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı sigortalı ... Tekstil şirketinin işyerinde çıkan yangın nedeniyle hasar oluştuğunu ve müvekkilinin sigortalıya toplam 901.446,27 TL ödeme yaptığını, yangının davalı ... yetkili servisinin, uygun olmayan elektrik tesisatına klima montajı etmesi sonucu meydana geldiğini, bu nedenle davalı şirketin yangından sorumlu olduğunu, davalı ...'un ise sigortalı işyerinin bulunduğu binanın maliki olup, binadaki noksanlık ve bakımsızlıktan dolayı kusursuz sorumlu olduğunu belirterek 901.446,27 TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı ...

AŞ vekili cevabında; yangının müvekkili tarafından satılan ve montajı yapılan klimadan kaynaklanmadığını, aşırı elektrik yüklenmesi sonucu oluşan arkın yangına neden olduğunu, olay sırasında klimanın kapalı olduğunu, klimanın montajının uygun yapılmamış olması halinde montajdan hemen sonra yangın çıkması gerektiğini, ancak olayın 6 yıl sonra gerçekleştiğini, elektrik tesisatının ve işyerindeki makinelerin düzenli bakımının yapılıp yapılmadığına dair veri bulunmadığını, yangının büyümesine sigortalının yanıcı maddeleri uygun yerde bulundurmamasının neden olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevabında; itfaiye raporuna göre yangının sonradan montajı yapılan klimadan kaynaklandığını, binanın demirbaşı sayılan tesisattan kaynaklı hasar olmadığını, müvekkilinin yeri boş ve demirbaş bulunmadan sigortalıya kiraladığını, yangının klimadan değilde elektrik tesisatından çıktığı kabul edilse dahi iç elektrik tesisatının sigortalı tarafından döşenmesi ve aşırı yüklenme nedeniyle kısa devre meydana gelmesi nedeniyle hasardan sigortalının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; sigortalı işyerinde hasara neden olan yangının klimadan kaynaklandığı, klimanın binanın demirbaşı olmayıp davacının sigortalısı tarafından satın alındığı, davacının sigortalısının klimanın bakım yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle kusurlu olduğu, buna göre davalı ... AŞ'nin olayda % 70 oranında, davacının sigortalısının ise % 30 oranında kusurlu olduğu, yangının klimadan kaynaklanması ve klimanın da davacının sigortalısına ait olması nedeniyle bina maliki davalının hasarda sorumluluğu olmadığı, hasar bedelinin 901.446,26 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı şirketin kusur oranına isabet eden 586.562,38 TL'nin davalı ... AŞ'den tahsiline, fazlaya ilişkin talep ile davalı malik yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı ... şirketi ve davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı ... şirketi vekili istinaf nedenleri olarak; enkaz kaldırma ve iş durması nedeniyle oluşan zararın dikkate alınmadığını, raporda yapılan maddi hataya dair itirazları üzerine ek rapor alındığını ve ek raporda maddi hatanın düzeltildiğini, ancak mahkemenin maddi hatalı kök rapora göre karar verdiğini, müvekkilinin sigortalısının olayda kusuru bulunmadığını, sigortalı için tespit edilen % 30 kusur oranının fahiş olduğunu, davalı bina malikinin binanın elektrik tesisatındaki bakım eksikliğinden kusursuz sorumlu olduğunu,

elektrik tesisatının imal olunan şey kavramına dahil olduğunu ve elektrik tesisatında meydana gelen arıza sebebiyle meydana gelen zarardan malikin sorumlu olduğunu, ayrıca malikin kiralananı kullanıma elverişli bulundurmaması nedeniyle de zarardan sorumlu olduğunu, maddi tazminat davasının tümden reddi halinde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davalı bina maliki mirasçıları lehine nispi vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın tamamen kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; cihaz kapalı iken yangına neden olmasının mümkün olmadığını, klimanın olaydan 6 yıl önce alındığı ve sigortalının, servis ve bakım tekliflerini reddettiği hususlarının dikkate alınmadığını, bina sahibinin elektrik tesisatının bakımını yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının sigortalısının ağır makine alımı yaparak elektrik tesisatına aşırı yükleme yaptığını, davacı ... şirketinin malikin sigortacısı olarak,

kiracı sigortalıya açtığı davanın celp edilip incelenmediğini, bu dosyada davacının kusurun müvekkili firmada olmadığını kabul ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İlk olarak davanın açıldığı Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/137 Esas, 2018/102 karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2018/1761 Esas, 2021/844 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği mahkemece, yangının davalının satıcısı olduğu klimadan kaynaklanması ve sigortalının da bakım yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle hasardan davalı ... AŞ'nin % 70, davacının sigortalısının ise % 30 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı ... AŞ'nin kusuru oranında, 586.562,38 TL'nin davalı ... AŞ'den tahsiline, davalı bina maliki yönünden davanın reddine karar verilmiş, davacı ve davalı ...

AŞ vekili hükmü istinaf etmiştir. Dosya kapsamından, davacı şirkete sigortalı işyerinde çıkan yangın nedeniyle sigortalı işyerinde hasar meydana geldiği ve davacının sigortalıya sigorta tazminatı olarak 901.446,27 TL ödediği anlaşılmaktadır. İstinaf konusu uyuşmazlık; sigortalı konutta meydana gelen yangının davalının satıcısı olduğu üründen kaynaklanıp kaynaklanmadığı, hasarda bina maliki davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. Yangın raporunda; fişi prize takılı klimanın kablo bağlantı yerlerinde herhangi bir nedenle çıkan şerarelerin kablo izolelerini tutuşturması ile yangının başladığı belirtilmiştir.

Ekspertiz raporunda; sigortalının işyerinde kiracı olarak bulunduğu ve nakış makinelerine göre iç tesisatı kendisinin yaptırdığı, yangının klima iç elektrik tesisatında başladığı belirtilmiştir.

Bakırköy 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/101 D.İş Sayılı dosyasında alınan raporda; yangının klimanın iç ünitesinde meydana gelen bir elektrik kısa devresi sonucu oluşan ark veya haricen oluşan bir kıvılcım sonucu bu kısımda bulunan yangını hızlandırıcı kumaş parçaları, sentetik iplikler, kağıt türü malzemeleri tutuşturması gelişebileceği belirtilmiştir. Bakırköy 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/418 D.

İş sayılı dosyasında alınan raporda; yangının elektrik prizinde aşırı yüklenme neticesinde meydana gelen elektrik kısa devresi ile oluşan ark sonucu meydana gelen şerarenin kablo izolelerini tutuşturması ile başladığı belirtilmiştir.

Görevsiz mahkemede alınan bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunda; yangının klima, priz vs elektrik tesisatından kaynaklanmış olamayacağı, sebebinin tespit edilemediği, işyerinin elektrik tesisatının sigortalı tarafından yapıldığı, davalıların kusur ve sorumluluklarının ispat olunamadığı belirtilmiştir.

Görevli mahkemede raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan bilirkişi heyeti raporunda; itfaiye raporunda klimanın bağlı bulunduğu priz veya sigorta kaynaklı bir yangın gerekçesi belirtilmediği, aynı ortamda bulunan klimalardan bir tanesinin diğerine nazaran daha fazla hasar aldığının tespit edilmiş olmasının yangının klima kaynaklı başlamış olabileceğini gösterdiği, klimaların her yıl düzenli servis gereksinimi duyduğu, ancak dava dışı sigortalının klima bakımlarını düzenli yaptırmadığı,

yangının klima kaynaklı başlamış olabileceği, kanaatlerinin itfaiye raporu ve 2013/101 D.İş Sayılı dosyasında alınan rapor doğrultusunda olduğu, klimanın sigortalı tarafından satın alındığı, sigortalının bakım yükümlülüğünü ihmal ettiği, olayın meydana gelmesinde davalı ... AŞ'nin % 70, davacının sigortalısının ise % 30 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

İspat külfeti üzerinde olan davacı ... şirketinin, hasarın davalının satıcısı olduğu klimanın elektrik kablolarının kısa devre yapmasından kaynaklandığını ispatlaması gerekir. Somut olayda, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan rapordan, sigortalı işyerinde hasara neden olan yangının, işyerinde bulunan klimanın iç ünitesinde meydana gelen bir elektrik kısa devresi sonucu oluştuğu anlaşılmaktadır.

Nitekim aynı ortamda bulunan klimalardan bir tanesinin diğerine nazaran daha fazla hasar aldığının tespit edilmiş olması, yangının klimadan kaynaklandığını göstermektedir. Klimanın bağlı bulunduğu priz veya sigorta kaynaklı bir yangın gerekçesi tespit edilememiştir. Öte yandan dava dışı sigortalının her yıl düzenli servis gereksinimi duyan klima bakımlarını düzenli yaptırmadığı da anlaşılmaktadır. Bu nedenle sigortalının da bakım yükümlülüğünü ihmal ettiği görülmektedir.

Buna göre hükme esas alınan raporda klima satıcı davalı şirketin % 70, dava dışı sigortalının % 30 oranında kusurlu görülmesinde isabetsizlik bulunmayıp, mahkemece davalı şirketin kusur oranına isabet eden hasar tazminatının davalı şirketten tahsil edilmesi yerindedir. Ayrıca yangının binanın yapımındaki veya bakımındaki eksiklik ya da bozukluktan kaynaklanmadığı anlaşıldığından, davalı bina maliki yönünden davanın reddine karar verilmesinde de isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.