İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1419 K.2024/1453

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili ihtiyati tedbir talepli dilekçesinde özetle; ... Otel ile Müvekkili Şirket arasında imzalanan Sözleşme’nin Kontenjan başlıklı 7. Maddesi ve Bodrum Belediyesi tarafından alınan Kapatılma Kararı doğrultusunda ... Otel ile Müvekkili Şirket arasında akdedilen Sözleşmenin, Beyoğlu ...

Noterliği aracılığıyla gönderilen 15.08.2024 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ile Müvekkili Şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğini, avans çeklerinin bedelsiz kalması nedeniyle çeklerin otelden aynen iadesinin talep edilmesine rağmen ...

Otelin, Müvekkili Şirket tarafından cirolanan ve teslim edilen avans çeklerini Müvekkili Şirket’e iade etmediğini belirterek bedelsiz kalmış ve müvekkiline iadesi gereken avans çeklerinin, paraya çevrilmesinin önlenmesi için işin ivediliği gereği karşı tarafa tebligat yapılmaksızın dosya üzerinden ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve teminatsız olarak ödemeden men yasağı konulmasını talep etmiştir. Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen beyan dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, ihtiyati tedbir talebinde bulunan şirket ile sözleşme imzaladığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerine yerine getirmesine rağmen ihtiyati tedbir talebinde bulunan tarafın kötü niyetli olarak tedbir talebi başvurusu yaptığını, başvuru tarihinde dahi hala müvekkili şirkete ait odaları satmaya devam ettiğini, müvekkili şirketten herhangi bir hak ve alacağının bulunmamasına karşın tedbir talebinde bulunduğunu, bahsi geçen otel ruhsatı iptali kararının müvekkili şirkete ilişkin olarak uygulanan bir karar olmadığını, bu kararın ...Tic.

Ltd. Şti.'ne uygulandığını, bu şirket tarafından ruhsat iptaline karşı dava açıldığını, temel borç ilişkisinin geçerli olduğunu, temel ilişkisinin sona ermediğini, talepte bulunan tarafından sahtecilik iddiasında da bulunulmadığını, talepte bulunanın hala oda satışına devam ettiğini, bu hususun dosyaya sunulan ilan görüntüleriyle sabit olduğunu, teminat miktarının düşük olduğunu beyan ederek müvekkili aleyhine verilen ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen ...Tic. Ltd. Şti. Yönünden istinaf talebinin usulden reddine, İhtiyati tedbir talep eden ...Ltd. Şti.'nin ödeme yasağına ilişkin ihiyati tedbir talebinin önce kabulüne karar verildiği, daha sonra üçüncü kişi çek hamilinin tedbirin kaldırılması yönünde itirazı üzerine mürafaa duruşmasında hamilin itirazının kabulüne karar verilerek hamil yönünden tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde taraf vekillerince istinaf edilmiştir. Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen ... ve Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın tarafları arasında ileri sürülebilecek olan def'i lerin, dava dışı üçüncü kişileri bağlamayacağını, davacının sahtecilik iddiasında bulunmadığını, ibraz edilen belge ve bilgilerle HMK 389 md gereğince ödeme yasağı tedbiri uygulanmasını gerektirecek yaklaşık ispatın gerçekleşmediğini, tedbir şartlarının oluşmadığını, teminat miktarının ve oranının düşük olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.İhtiyati tedbir talep eden ...

Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ve ... Otel arasında 13.11.2023 tarihinde ... Otel’in işlettiği ... Mah. ... Sok. No ...

Bodrum, Muğla adresinde bulunan ... oteline ilişkin olarak Ön Ödemeli Otel Kontenjan & Fiyat & Tanıtım Sözleşmesi akdedildiğini, ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının davanın tarafları yönünden verilmediğini, tedbir kararının bahse konu çekler üzerinde verildiğini, bir diğer deyişle söz konusu kararın çeki elinde bulunduran herkesi bağladığını, öte yandan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nin 2019/1753 E., 2022/382 K. sayılı ve 31.3.2022 tarihli kararında ödemeden men kararının çeki elinde bulunduran herkes için geçerli olduğunun açıkça belirtildiğini,

bu nedenle ödemeden men kararının davanın tarafları arasında geçerli olduğunun ve üçüncü kişilerin işbu karardan etkilenmeyeceğinin ileri sürülmesinin çekin hukuki niteliğine aykırı olduğunu, çeki elinde bulunduran herkes için geçerli olduğunu belirterek bedelsiz kalan müvekkiline iadesi gereken avans çeklerinin paraya çevrilmesinin önlenmesi için verilen ödemeden men yasağı kararına karşı çek hamili ... tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca çek hamilinin süresi içerisinde itirazda bulunmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, ticari hizmet niteliğindeki otel kontenjan ve tanıtım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Avans olarak verildiği iddia edilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasıyla ödeme yasağına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir. a-İhtiyati tedbir talep eden ...Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun değerlendirilmesi.

Mahkemece, önce uyuşmazlığa konu çek hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verildiği, bu karara karşı 3. kişi çekte yetkili hamil olan ...ın itirazda bulunduğu, itiraz üzerine ihtiyati tedbir kararında kendisine husumet yöneltilmeyen ... yönünden tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle itirazın kabulü ile mahkemenin 21/08/2024 tarihli ve 2024/363 Değişik İş ve 2024/382 Karar sayılı kararın itiraz eden 3.kişi ... yönünden kaldırılmasına ve .. yönünden tedbir kararının uygulanmamasına yönelik ek karar verilmiştir.

Ek kararı, ihtiyati tedbir talep eden ... Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf etmiştir. HMK nın "İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz" başlıklı 394. Madde hükmü; "(1)Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz.

(2)İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/42 md.) Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir.

(3)İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler.(4)İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır.

Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. (5)İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz." şeklindedir.

Talebe konu çekin incelendiğinde, çekin ihtiyati tedbir kararına itiraz eden yetkili hamil üçüncü kişi ... tarafından bankaya 26/08/2024 tarihinde ibraz edildiği, ibraz üzerine ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının bulunduğu gerekçesiyle banka tarafından çek hakkında işlem yapılamadığı anlaşılmıştır.Çekin ibrazı sonucunda bankaca düzenlenen kaşeden, itiraz eden yetkili hamil üçüncü kişi ...'ın çekin ibraz tarihi olan 26/08/2024 tarihinde çekle ilgili ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararını öğrendiği anlaşılmıştır.

İtiraz eden yetkili hamil üçüncü kişi ... vekilinin HMK 394/3. fıkrası gereğince 26/08/2024 tarihinden itibaren bir haftalık süre geçtikten sonra mahkemeye 25/09/2024 tarihinde ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz başvurusunda bulunduğu anlaşılmakla süresi içerisinde itiraz yoluna başvurulmadığı gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin tedbir kararına karşı itiraz eden üçüncü kişi ...'ın itirazının kabul edilerek ek kararla bu kişi yönünden tedbir kararının kaldırılmasına ve tedbir kararının uygulanmamasına dair karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, tedbir talep eden ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesinin 09/10/2024 tarihli ve 2024/363 Değişik İş ve 2024/382 Karar sayılı ek kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. b-Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen ... Turizm Otelcilik Acente ve Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun değerlendirilmesi. 6100 Sayılı HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341'inci maddesi.

"İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.” şeklindedir.

Söz konusu maddenin gerekçesinde de değinildiği üzere, ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacze ilişkin geçici hukukî koruma taleplerinin kabulü hâlinde itiraz imkânı bulunduğundan, öncelikle itiraz yoluna başvurulması gerekli olup, ancak itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkündür. Nitekim HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde de ihtiyati tedbir konusu düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 394/1. maddesinde; "karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir." denilmiştir. Bu durumda öncelikle kararı veren mahkemeye itiraz yolu öngörülmüştür. HMK'nın 394/4. maddesinde; ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz başlığı altında "İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır.

Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.", 394/5.maddesinde de. "İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır." düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda; mahkemece verilen 21/08/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz yolu açık olup, ortada istinaf kanun yoluna başvurulabilir nitelikte bir karar bulunmamaktadır. 6100 sayılı HMK' nın 341/1 ve 394/5 maddeleri gereğince ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz yolu tüketilmeden istinaf yoluna başvurulamayacağından, ilk derece mahkemesi tarafından aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen ... Turizm Otelcilik Acente ve Tic. Ltd.

Şti.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/1 ve 394/5. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmesi yerindedir. Açıklanan nedenlerle aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen ... Turizm Otelcilik Acente ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere:1-Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen ... Turizm Otelcilik Acente ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin REDDİNE,2- Tedbir talep eden ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile, HMK'nun 353/1b.2 maddesi gereğince İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/10/2024 tarihli ve 2024/363 Değişik İş ve 2024/382 Karar sayılı ek kararının KALDIRILMASINA,3-Karşı taraf ...

Turizm Otelcilik Acente Ve Ticaret Limited Şirketi tarafınca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf harçlarının üzerinde BIRAKILMASINA,4-İhtiyati tedbir talep eden ... Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan 1.597,00 TL istinaf harçları ve yapılan 60,00 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 1.657,00 TL'nin ...dan alınarak ...