İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/168 K.2025/363

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili ile ticari ilişkisi ve cari hesap ektresi bulunan bir firma olduğunu, müvekkili şirketin kozmetik ürün satışı için ürettiği aerosol tüp imalatı karşılığında davalının çekle ödeme yaptığını, davalının ödeme yaparken verdiği 31/10/2022 günlü ... seri nolu 80.000,00 USD bedelli, 30/11/2022 günlü ... seri nolu 80.000,00 USD bedelli çek, 30/09/2022 günlü ... seri nolu 100.000,00 USD bedelli çek ve 30/11/2022 günlü ... seri nolu 80.000,00 USD çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle taraflarınca İstanbul ..

İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus iflas yoluyla takip yapıldığını, davalının iflas yoluyla takibe itiraz etmediğini, takibin kesinleştiğini belirterek kesinleşen İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı iflas dosyası kapsamında davalının İİK 173, 174 vd hükümleri uyarınca iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının mevcut davaya dayanak olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı icra takibini başlattığını, işbu icra takibinden mahkemede görülmekte olan dava hasebiyle haberi olduğunu, herhangi bir surette icra takibi ve içeriği de bilinmediğinden itiraz edebilme ihtimali bulunmadığını, kaldı ki mezkur icra takibine vekaleti 18.03.2024 tarihinde sunduklarını, haksız ve kötü niyetli şekilde harici olarak yapılan ödemeleri dahi göz önüne almadan bildirimleri yapmadan iflas takip yolunu seçen davacının işbu mesnetsiz davasının reddi gerektiğini, davacıya ...

Ticaret İlaç San. A.Ş. tarafından 740.000,00 USD ödeme yapıldığını, müvekkili şirket davacıya harici olarak 120.000,00 USD ödeme yaptığını, 1.500.000,00 TL tutarında alacağını temlik ettiğini, ayrıca 140.000,00 USD tutarında sipariş iptal olmuş olup belirtilen miktar üzerinden borç bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davalının takibe itiraz etmediği ve takibin kesinleştiği, usulüne uygun depo emrine rağmen borcu da ödenmediği gözetildiğinde iflasın yasal koşulların oluştuğu, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı davalı ... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi'nin İİK'nun 156,158.maddeleri uyarınca iflasına, İflasın 05/12/2024 günü, saat:11:45 itibariyle açılmasına, davalı şirketin iflasına karar verildiğinin ve gerekli işlemlerin başlatılmasının Bakırköy ... İcra ve İflas Müdürlüğüne Uyap üzerinden derhal bildirilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili ve asli müdahil ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine başlatılan İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün ... ve ...

E. Sayılı dosyaları kapsamında müvekkili şirkete ait araçların satışının yapıldığını, rehin alacaklısının sıra cetveline itiraz etmesi nedeniyle davacının henüz alacağını alamadığını, ihale alacaklıları tarafından ödenen paranın faiz getirisi elde etmek üzere halihazırda nemalandırılmakta olduğundan ihale bedellerinin günden güne arttığını ve dosya borcunu ödemeye fazlasıyla yettiğini, İİK ve sair mevzuat gereği, borçluya karşı iflas takibi yapabilmesi için alacağın tahsilinin tehlikeye girmesi veya borçlunun borcunu ödeyemeyeceğinin kuvvetle muhtemel olması gerektiğini, somut olayda İstanbul ..

İcra Müdürlüğü'nün ... E ve... E sayılı dosyaları kapsamında müvekkili şirkete ait araçların satış bedellerine bakılacak olursa dosya borcunu ödemeye fazlasıyla yettiğini, hal böyleyken davacının İstanbul .. icra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile akabinde iş bu iflas davasını açmasının kötüniyetli ve haksız olduğunu, gerek davacıya haricen yapılan ödemeler gerek mevcut icra dosyalarında gerçekleşen haciz işlemleri sonucunda satışa çıkarılan araç bedelleri dikkate alındığında müvekkili şirketin tahsil kabiliyeti bulunmayan ve tahsil edilemeyecek herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını,

hükme esa alınan bilirkişi raporundaki depo edilecek miktara karşı tarafların beyan ve itirazları alınmaksızın ara kararla müvekkili şirketin 15.028.676,62 TL depo miktarının ödenmesine karar verilmesi ve akabinde iflas kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek müvekkili hakkında verilen iflas kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Müdahale talep eden ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili İstinaf Nedenleri Olarak.

İflas talep eden ve iflas eden firmanın işbu dosyada muvazaalı olarak hareket edebileceği ilgili icra takibinin doğrudan iflas talepli açıldığını, borçlu firmanın hiçbir itirazda bulunmadığını, işbu durumun ticaret sicil kayıtları ile MERSİS kayıtlarına işlenmemesi hususları dikkate alındığında alacaklılardan mal kaçırma kastıyla hareket edebileceklerini, işbu davadan iflas kararından sonra ilan yapılmasından sonra haberdar olmaları sebebiyle müvekkilinin ve birçok farklı alacaklının mağduriyetinin doğmasının mümkün olduğunu, işbu iflas davası devam ederken ticaret sicil kayıtlarının incelendiğinde hiçbir ilana rastlanılmadığını,

herhangi bir ilan olmaması sebebiyle taraflarınca dosyaya müdahale talebinde bulunulamadığını, işbu sebeple telafisi mümkün olmayan zararların müvekkili için doğabileceği belirtilerek öncelikle dosyaya müdahale taleplerinin kabulü ile mahkemece usule ve hukuka aykırı olarak verilen iflas kararının kaldırılması için dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, İİK'nun 171. vd maddelerinde düzenlenmiş olan, kambiyo senetlerine özgü iflas yoluyla takip sonucu, borçlunun borcu ödememesi, itiraz veya şikayette bulunmaması sonucu açılan iflas davasıdır.

2004 sayılı İİK'nun 154. maddenin üst başlığı ise, “İflas Yolu İle Takip“ olup ilk maddede yetki düzenlenmiştir.

Maddede, İflas yolu ile takipte yetkili merciinin, borçlunun muamele merkezinde bulunan icra dairesi olduğu, 154/3.fıkrada ise, borçlu ile alacaklının yetkili icra dairesini yazılı anlaşma ile tayin etmişlerse, o yerin icra dairesinin dahi iflas takibi için yetkili sayılacağı, iflas davaları için yetki sözleşmesinin yapılamayacağı, iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılacağına yer verilmiştir.

Maddedeki iflas davasının açılacağı yetkili yer mahkemesinin yetkisi, mutlak yetki olup, kamu düzenine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ç bendinde, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartları arasında sayılmıştır. Yani aynı yasanın 115. maddesinde belirtildiği gibi, mahkemece, davanın her aşamasında ve kendiliğinden araştırılması gerekir.

Bu açıklamalar sonrasında somut olay değerlendirildiğinde, dava, davalı borçlunun sicil adresinin yetki çevresinde bulunan Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Davacı tarafından, davalı aleyhine. 30/11/2023 tarihinde, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E, sayılı dosya ile toplam 373.146,73 USD üzerinden Kambiyo Senetlerine Özgü İflas Yolu ile takip başlattığı, ödeme emrinin davalılara 10/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği,takibe itiraz olmaması nedeniyle kesinleştiği, davacı vekili tarafından 13/02/2024 tarihli dilekçe ile iş bu iflas davasının İİK'nun 156/son maddesi gereğince yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece depo emrine esas alacak miktarı bilirkişi marifetiyle hesap edilmiş, usulüne uygun tebligata rağmen bedel depo edilmediğinden 05/12/2024 tarihli celsede İİK 156, 158 maddeleri uyarınca davalı şirketin iflasına karar verilmiştir. İİK'nun 158. maddesi, “Alacaklının iflas takibi kesinleştiğinde 166. maddenin ikinci fıkrasındaki usulle ilan edilir.

İflas talebinin ilanından itibaren onbeş gün içinde diğer alacaklılar davaya müdahale veya itiraz ederek iflası gerektiren bir hal bulunmadığını ileri sürerek mahkemeden talebin reddini isteyebilirler.” hükmünü, 166. maddesi, “ Daire ayrıca kararı, karar tarihinde, tirajı ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetelerden biri ile birlikte iflas edenin muamele merkezinin bulunduğu yerdeki bir gazetede ve Ticaret Sicili Gazetesinde ilan eder.

Tirajı ellibinin (50.000,00) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetenin yayınlandığı yer aynı zamanda muamele merkezi ise mahalli gazetede ilan yapılmaz” hükmünü içermektedir. Borçlunun beş gün içinde ödeme emrine itiraz ve şikayet etmemesi ile ödeme emri takibi kesinleşir. Bu nedenle, iflas davası dilekçesini alan ticaret mahkemesinin, hemen (ilk önce), iflas talebini (yani alacaklının iflas davası açmış olduğunu), m.166,II'deki usulle ilan etmesi gerekir.

(Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, sh 1139) Somut davada, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine özgü iflas yoluyla takibe itiraz edilmemiştir. Bu durumda yukarıda açıklandığı üzere, açılan iflas davasında iflas talebinin İİK.nun 166/2.maddesinde öngörülen usulle ilan edilmesi gerekir.

İlandan itibaren 15 gün içinde 3.kişiler iflası gerektiren bir hal bulunmadığını ileri sürerek müdahale veya itirazda bulunabilirler. Mahkemece iflasa karar verilmesi halinde süresinde müdahale veya itirazda bulunan alacaklılar hükmü istinaf edebilirler. Dosya kapsamında İİK 166/2 maddesi uyarınca usulüne uygun ilanların yaptırıldığına dair ilanlara rastlanılmamıştır.

Müdahale talep eden vekili istinaf dilekçesinde işbu iflas davası devam ederken ticaret sicil kayıtlarının incelendiğinde hiçbir ilana rastlanılmadığını, herhangi bir ilan olmaması sebebiyle taraflarınca dosyaya müdahale talebinde bulunulamadığını, işbu sebeple telafisi mümkün olmayan zararların müvekkili için doğabileceği belirtilerek öncelikle dosyaya müdahale taleplerinin kabulü ile mahkemece usule ve hukuka aykırı olarak verilen iflas kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Hükmü istinaf eden müdahale talep eden ... San Tic Ltd nin müdahale veya itirazı süresinde değilse de, iflas talebi İİK.nun 166/2.maddesinde öngörülen usule uygun yapılmadığından istinaf hakkı bulunduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun incelenmesine geçilmiştir.

(Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin 2008/11673 E- 2009/2282 K. Sayılı 26.03.2009 tarihli ) İflas yoluyla takibin itirazsız kesinleşmesi halinde İİK.nun 166/2.maddesi uyarınca yapılacak ilanın tirajı ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetelerden biri ile birlikte iflası istenen kişinin muamele merkezinin bulunduğu yerdeki bir gazetede ve Ticaret Sicil Gazetesinde yapılması gerekir.

Tırajı ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetenin yayınladığı yer aynı zamanda muamele merkezi ise mahalli gazetede ilan yapılmaz. Somut olayda Mahkemece İİK 166/2 maddesinde öngörülen usulüne uygun ilan yapılmadan davaya devam edilmesi ve iflas yoluyla takibin itirazsız kesinleşmesi üzerine açılan iflas davasında 3.kişilerin müdahale ve itirazlar nedenleri üzerinde durulmadan karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalının esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf başvurusu hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına, müdahale talep eden vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Müdahale talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-Davalının istinaf başvurusu hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına,3-Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/147 Esas, 2024/1199 Karar sayılı ve 05/12/2024 tarihli kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,4-Dosyanın,

Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,