İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/205 K.2025/548

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalıların müflis şirkete devremülk satış bedellerinin iadesi ve kira alacaklarının tazmini için dava açtığını, davalar derdest iken iflas masasına da alacak kaydı için başvurulduğunu, müflis iflas idaresinin herhangi bir belgeye dayanmadan alacak taleplerini kabul ettiğini, davalıların devremülklerin tapularını almalarına rağmen, devremülklerin satış bedelinin ve kira getirisinin iflas masasına kaydının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davalıların açtığı davada talep ettiği miktarların üzerinde alacağın iflas masasına kaydedildiğini,

davalıların alacaklarının mesnedini ispatlamak zorunda olduklarını ileri sürerek davalıların alacağının sıra cetvelinden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevabında; davanın 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığını, birçok alacaklının vekilliğini üstlenen avukatın da bulunduğu iflas idaresinin hem alacak miktarı hem de sıraya ilişkin usulsüz kayıtlar yapması nedeniyle, davacının da aralarında bulunduğu alacaklılar aleyhine İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/726 Esas sayılı dosyasında kayıt terkini davası açtıklarını, alacaklı sıfatı kesin olmayan davacının açtığı eldeki kayıt terkini davasının reddi gerektiğini, müvekkillerinin iflastan önce açtığı davaların görülmeye devam etmesi nedeniyle, alacağının nizalı alacak olarak kaydedildiğini,

ikinci alacaklılar toplantısının yapıldığından, müvekkili tarafından açılan davaların kayıt kabul davası olarak görüleceğini, zaten kayıt kabul davası görülen müvekkilleri aleyhine kayıt terkini davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını savunarak davanın reddine reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davalıların iflas kararı verilmeden önce müflis şirket aleyhine alacak davası açtıkları ve iflas kararından sonra alacağın masaya kaydını talep ettikleri, iflas idaresinin ise açılan davaları bekletici mesele yaparak davalıların alacağını nizalı alacak olarak iflas masasına kaydettiği, dolayısıyla iflas idaresinin henüz bir alacak kaydı yapmadığı, nizalı alacak olarak sıra cetveline kaydedilen ve derdest davaya konu alacak hakkında terkin talebinde bulunulmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davalıların açtığı alacak davalarının bekletici mesele yapılması gerektiğini, haksız alacak kayıtları bulunan davalıların alacak miktarının yüksek olmasının müvekkilinin alacak hakkına zarar verebileceğini ve müvekkilinin alacağını tahsil etme ihtimalini etkileyeceğini, bu nedenle kayıt terkini davası açmalarında hukuki yarar bulunmadığı iddiasının hukuka aykırı olduğunu, davalıların alacağının herhangi bir somut bilgi ve belgeye dayanmadan iflas idaresince kabul edildiğini, davalıların alacağını ispatlaması gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, kayıt terkini istemine ilişkindir. Dosya kapsamından; davalıların 249, 250, 251, 252 ve 253 nolu iflas masasına alacak kayıt taleplerinin nizalı olarak sıra cetveline kaydedildiği, davacının söz konusu kaydın terkinini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece; nizalı alacak olarak sıra cetveline kaydedilen ve derdest davaya konu alacak hakkında terkin talebinde bulunulmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir. Bir alacaklı, başka bir alacaklının alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa, alacağına veya sırasına itiraz ettiği alacaklıya karşı sıra cetveline itiraz davası açabilir.

Davacı alacaklı, bu davada, davalının sıra cetveline kabul edilmiş olan alacağına itiraz edebilir; yani davalının alacağının, tamamen veya kısmen mevcut olmadığını bildirerek, sıra cetvelinden çıkarılmasını (terkin edilmesini) veya indirilmesini (kısmen terkin edilmesini) talep edebilir. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, ikinci baskı, sh.

1336) Diğer taraftan İcra ve İflâs Kanunu'nun (İİK’nın) 194’üncü maddesi uyarınca, “Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.” İflâs idaresi, alacakları İİK’nın 230’uncu maddesine göre incelerken, müflise karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar veremez.

Sadece bu alacağı “çekişmeli (nizalı) alacak” olarak sıra cetveline geçirir. Bu alacağın kabul edilip edilmeyeceğine ilişkin karar ikinci alacaklılar toplantısında verilir. İkinci alacaklılar toplantısında, davaya devam edilmesine karar verilirse, iflâs idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra davayı takip eder.

Somut olayda iflas idaresi davalıların iflastan önce alacaklarının tahsili için açtığı davaları dikkate alarak iflas masasına kaydı talep edilen alacakları, çekişmeli (nizalı) alacak olarak sıra cetveline geçirmiş ve alacağın mevcut olup olmadığı ile ilgili herhangi bir karar vermemiştir. Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre karara bağlanır.

İflas idaresi alacağı kabul etmeden nizalı alacak olarak sıra cetveline kaydettiğine göre, davacının henüz varlığı kabul edilmeyen alacağın masadan terkinini istemesinde hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/5 Esas, 2024/753 Karar sayılı ve 17/10/2024 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,