İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3425 K.2024/2628

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin alüminyum imalatı alanında bilinen bir firma olduğunu ve ... Mah. ... Sok. No:... Kağıthane/İstanbul adresinde merkez iş yerinin bulunduğunu, şirketin imalat şubesinin ise su faturasında belirtilen ... Cad. Dış Kapı No:... Daire:..

Tuzla adresinde yer aldığını, müvekkili şirketin bu adreste bulunan iş yerinde alüminyum imalatı dolayısıyla ihtiyacı olan suyu tedarik etmek için iş yeri önünde bir su kuyusu açtığını, müvekkilinin kullandığı su kuyusuna ... tarafından sayaç takılarak atık su bedeli üzerinden faturalandırıldığını,

dosyaya sundukları geçmiş su faturası örneklerinden açıkça görüleceği üzere müvekkili şirketin 01.01.2020 ile 31.12.2020 tarihleri arasında her ay düzenli olarak 200-400 TL arasında su faturası ödediğini fakat Covid-19 bulaşıcı hastalığı nedeniyle alınan sokağa çıkma yasağı ve diğer kısıtlamaların olduğu dönemde müvekkili şirkete 37.973.00-TL'lik astronomik bir tutarda su faturasının düzenlendiğini, söz konusu bu tutarın müvekkili şirketin bankaya vermiş olduğu otomatik talimatla 29.07.2020 tarihinde banka hesabından çekildiğini,

öncelikle ve önemle belirtmek gerekir ki müvekkili şirketin dava konusu faturada belirtilen 11/05/2020 ile 22/06/2020 tarihleri arasında 10.066 m3'lük su tüketmiş olmasının mümkün olmadığını, burada müvekkili şirketin kullanmış olabileceği muhtemel miktarın ancak 66 m3'lük su olabileceğini, zira müvekkili şirketin kullanmış olduğu su kuyusunun bu denli yüksek miktarda su çekebilecek kapasitesi ve kaynağının bulunmadığını, müvekkili şirketin bu kadar yüksek miktarda su tüketmiş olmasının iş yerinin kapasitesi ve çalışma şekli açısından mümkün olmayıp hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

kuyu suyu için keşif yapılması halinde bu hususun açıkça anlaşılacağını, ayrıca dilekçe ekinde sundukları 13/03/2020 ile 11/05/2020 tarihlerine ilişkin faturada; ''Bu faturanız, Koronavirüs tedbirleri kapsamında son üç ay tüketim ortalaması alınarak düzenlenmiştir.'' denilerek 387,00-TL'lik faturanın düzenlendiğini, burada da açıkça görüldüğü üzere müvekkili şirketin 2 aylık bir su tüketimi için üç aylık tüketim ortalaması esas alınsa bile 400,00-TL'den az bir bedelin ortaya çıkmakta olduğunu,

müvekkili şirketin 59 günlük su tüketimi için 387,00-TL'lik fatura düzenlenmiş olmasına rağmen dava konusu 42 günlük faturanın 37.973,00-TL'lik astronomik bir tutarda düzenlenmiş olmasını anlayamadıklarını, kanaatlerince dava konusu faturanın bu kadar yüksek miktarda düzenlenmesinin sebebinin davalı kurumun yaşanan pandemi nedeniyle kıyas yöntemi uygulaması ve dava konusu faturanın birçok hatalı iş ve işlemler yapılarak düzenlenmiş olması olduğunu,

zira bu dilekçenin ekinde sundukları İSKİ Bilgi İşlem Merkezinden alınan ''01/01/2020-19/10/2021 Arası Abone Föyü'' isimli belgede 11/05/2020 tarihli fatura ilk önce kıyas yöntemi ile 1.980,00-TL bedelli faturanın düzenlendiğini, fakat bu faturanın daha sonra iptal edilerek sadece 387,00-TL olarak düzenlendiğini, burada hayatın olağan akışına aykırı olan başka bir hususun ise su sayacının ilk okuma ve son okuma rakamları arasında oluşan afaki fark olduğunu, kıyas yöntemi ile yapılan hesaplamanın su sayacının ilk okuma rakamı 990 iken son okuma rakamının ise ... olarak gösterildiğini,

bu fatura iptal edildikten sonra Okuma Yöntemi ile yapılan tespitte sayacın son okuma rakamının 1088 olarak tespit edildiğini ve bu şekilde fatura düzenlendiğini, dava konusu fatura dönemine ilişkin faturada ise ilk önce kıyas yöntemi ile yapılan hesaplamada su sayacının ilk okuma rakamı ..., son okuma rakamı 11128 olarak gösterildiğini, buna kullanım için 951,00-TL'lik fatura düzenlendiğini, fakat bu faturanın daha sonra iptal edildiğini, bu fatura iptal edildikten sonra 22.06.2020 tarihinde ''...'' şeklinde işlem yapılarak sayacın son okuma rakamı ... olduğu esas alındığını ve 38.924,00-TL tutarında fatura düzenlendiğini,

''01/01/2020-19/10/2021 Arası Abone Föyü'' isimli belgede de açıkça görüleceği üzere davalı kurumca 13.03.2020 ile 29.07.2020 tarihleri arasında birçok kez hatalı işlem yapılarak fatura düzenlendiğini ve daha sonra iptal edildiğini, bazı faturaların ilk önce KIYAS yöntemi ile düzenlenirken daha sonra iptal edilerek yeniden düzenlendiğini, hatta yapılan işlemlerde su sayacının ilk okuma ve son okuma rakamları birçok kez hatalı yazıldığını, değiştirildiğini ve iptal edildiğini, bu belgede yapılan işlemler incelendiğinde 37.973.00-TL'lik faturanın yanlış bir iş, işlem ve hesaplama nedeniyle düzenlendiğinin açıkça anlaşıldığını,

dava konusu 37.973.00 TL'lik faturaya karşı davalı idare İSKİ'ye 23.10.2020 tarihli dilekçeyle itirazda bulunulduğunu, fakat davalı idarece yeterli inceleme yapılmaksızın 25.11.2020 tarihli yazıyla itirazlarının reddedildiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik fazlaca ödenen 37.000,00-TL'lik belirsiz alacaklarının ödeme tarihi olan 29.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin Tarifeler Yönetmeliği gereği davalı sanayi abonesi olduğunu, dava konusu müvekkili idarece düzenlenen faturanın, ilgili yönetmeliklere ve hukuka uygun olduğunu, davacının sayaçtan geçerek kullandığı su bedelinin ... numaralı sözleşmeye tahakkuk ettirildiğini, müvekkili idarenin 2560 sayılı yasa ile kurulmuş bir kamu kurumu olduğunu, yaptığı iş ve işlemlerde hukuk kurallarına göre hareket etmek zorunda olup, dava dilekçesinde yer alan iddiaların gerçek olmadığını, dolayısıyla açılan dava haksız ve mesnetsiz olup,

reddedilmesi gerektiğini beyanla haksız açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda. "Mahkememizce dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere. Tuzla ilçesi, ... Mah ... Cad.

No:... adresinde sayaçlı/kuyu aboneliği için taraflar arasında 19.12.2018 tarihinde ... nolu mukavele yapıldığı, ... nolu mukavele numarası ile aktif kuyu sözleşmesine tahakkuk eden 38.924,00-TL'lik faturanın 42 günlük olduğu, 11.05.2020 ile 22.06.2020 arasında sayacın 1088 m3 ten 11154 m3 değerine geldiğinde fark 11154-1088 = 10066 m3 su miktarı için tahakkuk edildiği, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Analiz Sonucu Raporunda davacı şirket adına kayıtlı ... nolu mukavelenin 25 çaplık, ... seri nolu sayacın mühürünün sağlam olduğu “Sayacın doğru çalıştığı”nın tespit edildiği,

Sayaç doğru çalıştığından 11154 - 1088 = 10066 m3 su sayaçtan geçtiği, bir şekilde kullanıldığı, 11.05.2020 - 22.06.2020 tarihleri arasındaki bir zaman diliminde suyun daha farklı bir şekilde boşa akması durumunun oluştuğu, kullanılan su miktarının çok yüksek olması da hemen farkedilip, düzeltilmediği belirli bir süre devam ettiği kanaatini oluşturmakta olduğu,10066 m3 suyun sayaçtan geçmediğinin ispatının, ancak sayacın yanlış çalıştığı raporuyla olabileceği, bu nedenle,

... tarafından 11.05.2020 ile 22.06.2020 arasında tahakkuk ettirilen 38.924,00 TL'lik faturanın doğru olduğu kanaatine varıldığı" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; müvekkilinin iş yerinde alüminyum imalatı dolayısıyla ihtiyacı olan suyu tedarik etmek için iş yeri önünde bir su kuyusu açtığını, su kuyusuna İSKİ tarafından sayaç takılarak atık su bedeli üzerinden faturalandırılmakta olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu faturada belirtilen 11.05.2020 ile 22.06.2020 tarihleri arasında 10.066 m3'lük su tüketmiş olması mümkün olmadığını, davalı tarafından hatalı ve gerçeğe aykırı bir şekilde faturalandırma yapıldığını,

müvekkilin şirketin aylık ortalama su tüketimi yaklaşık 50 m3 olduğu ve en fazla tüketimin ise 98 m3 olduğunu, faturada kullanıldığı belirtilen miktarın ortalama tüketimin çok üzerinde olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, raporda “suyun boşa aktığı” şeklindeki değerlendirmenin dosyadaki belgelere ve bilirkişi raporundaki tespitlere de açıkça aykırı olduğunu, 10066 m3 suyun sayaçtan geçmediği halde yanlış okuma ve hatalı iş ve işlerden kaynaklanmış olmasının da mümkün olduğunu,

davalı kurumun yaşanan pandemi nedeniyle kıyas yöntemİ uygulayarak hatalı okuma ve hatalı iş ve işlemler yapılarak faturanın düzenlenmiş olmasının muhtemel olduğunu, dava konusu faturada ilk önce kıyas yöntemi ile yapılan hesaplamada su sayacının ilk okuma rakamı 1088, son okuma rakamı ... olarak gösterildiğini, bu kullanım için 951 TL'lik fatura düzenlendiğini, bu faturanın daha sonra iptal edildiğini, bu fatura iptal edildikten sonra 22.06.2020 tarihinde ''...'' şeklinde işlem yapılarak sayacın son okuma rakamı ... olduğu esas alınarak 38.924,00 TL tutarında fatura düzenlendiğini,

''01/01/2020-19/10/2021 Arası abone föyü'' isimli belgede de açıkça görüleceği üzere davalı kurumca 13.03.2020 ile 29.07.2020 tarihleri arasında birçok kez hatalı işlem yapılarak fatura düzenlenerek sonradan iptal edildiğini, günlük maksimum su kullanım miktarı 2,71 m3/gün olan iş yerinin 239,67 m3/gün çıkması hayatın olağan akışına tamamen aykırı olduğunu, düzenlenen faturanın hayatın olağan akışına uygun olmadığının bilirkişi raporunda da tespit edildiğini, raporda suyun boşa akıtılmış olabileceğine ilişkin değerlendirme hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/3-1019 E. 2020/25 K. Ve 16.1.2020 tarihli kararı; ''İspat yükü, hayatın olağan akışına aykırı iddia ve savunmada bulunana düşer ve yeri gelmişken belirtmek gerekir ki; kendisine ispat yükü düşen taraf için bu bir yükümlülük (mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür (külfettir). Zira taraf kendisi tarafından ispatı gereken bir vakıayı ispat edemezse, karşı taraf (ve mahkeme) onu mutlaka ispat etmesini isteyemez (yükümlülük).

Bilâkis, kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır; mesela, kendisine ispat yükü düşen ve fakat bunu yerine getiremeyen taraf davacı ise, davasını ispat edememiş sayılır ve dava bu sebeple reddedilir (Kuru, s.1972).'' şeklinde olduğunu, tanıkların dinlenmesi halinde suyun boşa akıtılması gibi bir durumun yaşanıp yaşanmadığı kolayca anlaşılacakken tanık dinletme taleplerinin haksız olarak reddedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava, su faturasının ödenmesi nedeniyle menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir. Davacı, davalı tarafından kıyas yöntemi ile önceki kullanım miktarlarının çok üstünde hatalı hesaplama yapıldığını ileri sürmektedir. Mahkemece taraf delilleri toplanarak keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi heyeti raporunda. "Tuzla ilçesi, .. Mah ... Cad. No:... adresinde sayaçlı/kuyu aboneliği için ... San. Tic. Ltd.

Şti. ile ... arasında 19.12.2018 tarihinde ... nolu mukavele yapıldığını, abone föyü incelendiğinde; abonenin su kullanımı günlük 1,87 m3 , 2,09 m3, 2,20 m3, 1,25 m3, 2,71 m3, 2,46 m3, 2 m3 ...vb iken 11.05.2020-22,06.2020 tarihinde 10066/42 -239,67 m3/gün olması normal koşullarda mümkün olmadığını, sayacın yanlış ölçüm yapması, arızalı olması veya suyun boşa akması halinde bunun mümkün olabileceğini, .. San.

Ve Teknoloji Bakanlığı memurlarınca yapılan test sonucunda; “sayaç doğru çalışıyor” sonucuna varıldığını, suyun boşa akması, su kaçakları veya su sızıntılarının farkedilmediği ve unutulan açık çeşmenin uzun süreli akması ve zamanında bulunup tespit edilmediği durumda birikimle suyun fazla kullanılması söz konusu olabildiğini, tesiste günde kullanılacak ortalama su miktarı Toplam : 4,00 m3 olarak hesaplandığını,.

10066 m3 suyun sayaçtan geçmediğinin ispatının, ancak sayacın yanlış çalıştığı raporuyla olabileceğini, ... tarafından 11.05.2020 ile 22.06.2020 arasında tahakkuk ettirilen 38.924,00 TL'lik faturanın doğru olduğunu" mütala etmiş, ek raporunda da aynı görüşü tekrarlamıştır.

Buna göre davacıya tahakkuk eden faturanın kıyas yöntemiyle hesaplandığı ancak sayaç raporuna göre sayacın doğru çalıştığı, sayaç arızasının bulunmadığı, sayaç üzerindeki değerlerin faturayı doğruladığı anlaşılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetlidir.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R