İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2042 K.2024/2022

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati Haciz isteyen vekili tarafında verilen dilekçede. 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca elektrik enerjisinin kesilmesi/bağlanması ve dağıtımı işinin yanında kaçak elektrik tüketen aboneleri tespit ederek mevzuatta öngörülen yaptırımları uygulamanın müvekkili ...

A.Ş.'nin görevlerinden olduğunu, şirketin bu kapsamda; kendisine iletilen kaçak ihbarlarından ve re’sen tespit ettiği tüketim değişikliklerinden hareketle düzenli olarak ve titizlikle sahada kaçak kullanım taramaları gerçekleştirdiğini, tespit edilen kaçak kullanımlar sonucunda mevzuatta öngörüldüğü şekilde tespit tutanağı düzenlediğini,buna göre kaçak kullanım düzeneği ortadan kaldırılmakta, enerjisi kesilmekte ve kaçağın niteliğine göre mevzuatta öngörülen hesaplama teknikleri doğrultusunda kaçak elektrik tahakkuku ve faturası düzenlendiğini, borçlu ...

A.Ş. adına 1... Mahallesi ... No: ... Bağcılar/İSTANBUL adresinde ... tesisat/hizmet numarası ile elektrik enerjisi aboneliği bulunduğunu ve ticarethane tarifesi üzerinden faturalandırıldığını, diğer borçlu olan ...'in (T. C. Kimlik No: ...) ise ...

A.Ş. nin yetkilisi olduğunu, borçlulara ait adreste, 01.11.2022 tarihinde müvekkili şirketin kaçak elektrik kontrol ekiplerince yapılan kontrolde; sayaca giden ölçü kablosunun kesildiğini, araya eklenen kablonun ölçü hücrelerinin altından geçirilerek trafo binasının dışına gittiğini ve buradan yapılan müdahaleyle ölçü devresinin bozularak,

sayacın doğru kayıt etmesinin engellendiğinin tespit edildiğini, borçluların elektrik faturası ödememek için profesyonel şekilde sayaca ve ekipmanlarına müdahale ettiklerini, karşılığını ödemeden enerji kullandıklarının tesbit edildiğini , davalı/borçlu aleyhine ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı tutulduğunu,ilgili yönetmeliğe uygun şekilde 02.11.2022 tarihli ... nolu 22.431.161.94 TL ve ... nolu 26.379.739.12 TL tutarlı toplam 48.810.901,06-TL bedelli kaçak elektrik tüketim borcunun tahakkuk ettirildiğini, bu tutarın İstanbul ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas (İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas - İht Haciz) sayılı icra dosyalarına konu edildiğini, borçlu tarafın, icra dosya borcuna mahsuben 19.11.2022 tarihinde 500.000 TL, 21.11.2022 tarihinde 19.500.000,00 TL ödediğini, bakiye icra borcunun tasfiyesi için taraflar arasında taksitlendirme protokolü yapıldığını, protokolün 6. maddesi uyarınca tahsilinde borçtan mahsup edilmek üzere borçlu şirket ve yetkilisi tarafından, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müvekkili şirket lehine 23.11.2022 düzenleme tarihli, 26.12.2022 vade tarihli 39.115.076,40 TL bedelli kayıtsız şartsız bir borç ikrarını içeren ve kambiyo vasıfları tam bir bono tanzim edildiğini,

borçlu tarafın protokol gereği ödemesi gereken taksitlerini ödemediğini, 27.05.2024 tarihi itibariyle borçluların müvekkili şirkete 20.476.376,39-TL borcunun bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağı muaccel olup rehinle de teminat altına alınmadığını, borçluların alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla işlemlerde bulunduğu istihbar edildiğinden, kayıtsız şartsız borç ikrarını havi kambiyo senedine dayanan 20.476.376,39-TL alacağın tahsilini teminen borca yetecek miktarda menkul ve gayrimenkul mallarının ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyati haciz kararı verilmesi istenmiştir.

Mahkemece 28/05/2024 tarihli ara karar ile;" talep edenin taraflar arasındaki taksitlendirme protokolü ve bonoyu sunarak ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, protokolde adı geçen ...

A.Ş., ... ve ..., ... nolu faturalar nedeniyle taraflar arasındaki asıl davanın mahkememizin 2022/750 esas sayılı dosyası ile görülmeye devam ettiği, protokole ve esas davaya konu faturaların aynı faturalar olduğu, talep edenin esas dosyaya sunmuş olduğu 05/04/2024 tarihli beyanında 44.107.163,86-TL ödeme almış olduğunu kabul ettiği, her ne kadar bono sebepten mücerret ise de taraflarca yapılan protokol ile 2022/750 esasa konu faturalar, icra dosyaları ve bononun taraflarca ilişkilendirildiği,

bononun bedelinin 39.115,076-TL , talebin 20.476.376,39-TL olduğu ve talep edenin tahsil ettiğini beyan ettiği tutarın bu bedellerden çok daha fazla olduğu, yine protokolde 6 nolu hükümde ödenmeyen taksit tutarı bulunması halinde senedin takibe konu edilebileceğinin taraflarca kabul edildiği, hangi taksitin ödenip ödenmediğinin sunulan delillerle tespit edilemediği; bu sebeple taksitlerin muaccel olup olmadığının ödenip ödenmediğinin belirlenemediği,

esas yargılamanın devam ettiği, dava konusu faturalar ile ilişkilendirilen bono nedeniyle ödenmeyen bir tutar bulunup bulunmadığının yargılama sonucunda netleşeceği " gerekçesiyle İhtiyati Haciz Talebinin Reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararı talep eden vekili istinaf etmiş olup,istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında faturaya dayalı bir asıl borç ilişkisi mevcut iken müvekkili lehine tanzim edilen bono sonrasında taraflar arasında bir de kambiyo hukukundan doğan bir ilişki başladığı, kambiyo taahhüdünde bulunulmasına neden olan ve temel ilişkideki asli para edimini teşkil eden “temel alacak”, o kambiyo taahhüdünün hukuki sebebini oluşturduğu, ancak, kambiyo taahhüdünün geçerliliği sebebe bağlı olmayıp, bu senetlerin maddi anlamda soyut (mücerret) senetler olduğu,

kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kurallarının uygulanacağı, yerel mahkemenin yapması gerekenin, temel borç ilişkisini, ve devam eden davaları incelemeden, sadece kambiyo senedinin kayıtsız şartsız borç ikrarı içerip içermediğine bakarak sonuca ulaşmak olduğu, bu yapılmayıp temel ilişkiye dayanılarak ret kararı verilmesinin hatalı olduğu,kaldı ki ret kararının gerekçesinde de bononun sebepten mücerret olduğunun yazdığı, buna rağmen bu kuralın dosyada tatbik edilmemesinin anlaşılamadığı,

"taraflarca yapılan protokol ile 2022/750 esasa konu faturalar, icra dosyaları ve bononun taraflarca ilişkilendirildiği" şeklindeki gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin hatalı ve kambiyo hukukunun temel mantığına aykırı olduğu, ödeme yerine geçmemek kaydıyla 26.12.2022 vade tarihli 39.115.076,40 TL bedelli bononun müvekkili şirket lehine keşide edildiği,

borçluların protokolden sonra vade tutarlarını ve tarihlerini aksatmış, taksitlerini farklı zamanlarda ve tarihlerde, protokolde kararlaştırılanın aksine kısmen ve eksik ödemiş olduklarını, yapılan ödemeler icra dosya borcundan mahsup edildiğinde ihtiyati haciz başvuru tarihindeki bakiye borcun 20.476.376,39 TL olduğunun anlaşıldığı ve bu tutar üzerinden bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, senet tutarının, talep edilen ihtiyati haciz tutarından fazla olmasının yapılan başvurunun geçerliliği hususunda herhangi bir etkisinin bulunmadığı,ayrıca düzenlenen senet metninde temel ilişkiye atıf bulunmadığı,

dolayısıyla mahkeme kararında geçen dava konusu faturalar ile ilişkilendirilen bono ibaresinin kesinlikle hatalı olduğu, asıl borç ilişkisinin ayrı, kambiyo ilişkisinin ayrı olduğu, mahkemenin kambiyo hukuku sınırları dışına çıkarak kanuna aykırı şekilde temel borç ilişkisine girmesinin yanlış olduğu ileri sürülerek,kararın kaldırılması ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi istenmiştir.

HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda. Talep eden tarafça ,kambiyo senedine dayalı olarak ihtiyati haciz talep edilmektedir.

Mahkemenin ,aynı taraflar arasında görülen 2022/750 Esas sayılı Menfi Tespit davası bulunduğu, davacı vekilinin 22/11/2022 tarihli ihtiyati tedbir talepli beyan dilekçesine istinaden 23.11.2022 tarihli ara karar ile İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası yönünden tedbir talebin reddine, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...0 esas sayılı dosyası yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği, sözkonusu davada uyuşmazlığın aynı kaçak kullanım tutanakları ve buna istinaden düzenlenen faturalardan kaynaklandığı,

davalar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu belirtilerek İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/59 esas sayılı dosyasının bu dosya ile birleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Talep dilekçesine ekli olarak sunulan ve taraflar arasında imzalanan Protokol'ün 6. Maddesinde ;"İş bu protokoldeki vadelere ilişkin olarak ödeme yerine geçmemek kaydıyla, borçlular tarafından 23.11.2022 keşide ve 26.12.2022 vade tarihli 39.115.076,40-TL bedelli 1 adet senet (bono) keşide edilerek alacaklıya teslim edilecektir.

Taksitlerden birinin vadesinde ve tutarında ödenmemesi halinde teslim alınan bono, tahsilde tekerrür teşkil etmemek üzere icra takibine konu edilebilecektir." şeklinde düzenleme bulunduğu görülmektedir. Yine ekli olarak sunulan ve ihtiyati haciz talebine konu edilen senedin,talep eden şirket lehine 23.11.2022 düzenleme tarihli, 26.12.2022 vade tarihli 39.115.076,40 TL bedelli bir bono olduğu,bononun üzerinde Ciro Edilemez şeklinde ibare bulunduğu görülmektedir.

Taraflar arasında imzalandığı belirtilen ve talep dilekçesi ekinde sunulan protokol içeriğine göre , bonodaki ciro yasağına ilişkin ibarenin kambiyo vasfını etkilemesi sözkonusu değil ise de ;Protokolde bononun ödeme amacıyla verilmediği, taksitlerden birisinin ödenmemesi halinde takibe konu edileceği düzenlendiğinden şarta bağlı olduğu,

bu hali ile bononun kayıtsız ve şartsız borç ikrarını içeren kambiyo senedi vasfında olmadığı değerlendirilmiş olup, bu sebeple mahkemece şarta bağlı bono sebebiyle, talep edilen ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla , İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R