İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/342 K.2024/3194

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada ;Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle ;müvekkili ile davalı ... Film şirketi arasında “...” isimli sinema eserinin ortak yapımı için Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye no.lu , 29.08.2014 tarihli “Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesini imzalandığını, sözleşme gereği müvekkili şirketin eserin yüzde 30’ una, davalı ... Film şirketinin ise yüzde 70’ine ortak olduğunu, müvekkili ... Film, davalı ... Film ve ihbar olunan ...

Film Dağıtım arasında ise 07.09.2014 tarihinde “Film Eseri Dağıtım Sözleşmesi” imzalandığını, bu sözleşme ile “...” isimli sinema filminin gişe gelirlerinin yüzde 30’nun müvekkiline, yüzde 70’ inin ise davalı ... Filme ödenmesinde mutabık kalındığını,...” isimli sinema eserinin “külfetine” ortak olan müvekkili şirket yetkilisi ...'un davalı ...

Film’in yetkilisi olan ...’in bu eserin “nimetine” tek başına hakim olmak için bir takım girişimlerde bulunduğunu, bu anlamda TV kanalları ile görüşmeler yaptığından haberdar olduklarını, müvekkilinin haklarını korumak için İstanbul Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü’ne başvurarak ortaklık sözleşmesine uygun olarak kayıt-tescilin yapılmasını talep ettiğini, müvekkil Şirket yetkilisinin İstanbul Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü’ne vermiş olduğu dilekçenin uygun görülerek dikkate alındığını, davalı ...

Film şirketinin ise tek başına kayıt-tescil taleplerini içeren başvurularının neticesiz kalması üzerine davacı müvekkili şirkete Bakırköy...Noterliği’nin 30.01.2015 tarih ve ... yevmiye no’lu ve yine Bakırköy ....Noterliği’nin 30.01.2015 tarih ve ... yevmiye no’lu ihtarnameleri gönderdiğini, e mail ekinde “....” ve “....” yer almaktadır.

Kanal ... sözleşmesinin “Madde 5: Lisans Alan’ın Sorumluluğu” başlıklı bölümünde “Lisans Alan, iş bu sözleşme karşılığında devredilen lisans hakkının karşılığım oluşturan toplam lisans bedelinin 450.00.0-TL ’sini aşağıda belirtilen vadelerde, fatura mukabili Lisans Veren 'in aşağıda belirttiği banka hesabına ödeyecektir. İmzada 250.000. TL, 26 Haziran 2015 ’te 200.000.- TL.

Banka Hesap Detayları: ...” ifadelerinin yer aldığını, " ...’nin Madde 5: Telif Bedeli ve Ödeme Düzeni” başlıklı bölümünde “ .... Filmi üzerindeki haklarının %30 hissesini ve “Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesi” ile sahip olduğu tüm diğer hakları ve yetkileri işbu sözleşme ile Yapımcı’ya 650.000.- TL bedel karşılığında üçüncü kişilere devri ve lisans verme hakkını da kapsar şekilde, yer, süre, sayı ve mecra kısıtlaması olmaksızın sınırsız ve süresiz olarak devretmiştir.

Bu bedel Yapımcı tarafından .... ’ya aşağıdaki şekilde ödenecektir: 450.000.- TL ... Televizyonu (... A. Ş.) ile imzalanacak sözleşme çerçevesinde Sinema Filmi mali haklarının satışı nedeniyle Yapımcı ’ya verilecek bedel temlik edilerek ödenecektir. 200.000.-TL ise .... Şti. ile temlik edilerek ödenecektir. Gişe gelirlerinden öncelikle 200.000 TL ’lik bedel ...’ya ödenecektir, ödemeler ..’ın aşağıdaki hesabına yapılacaktır. Hem .... A.Ş. ile yapılacak sözleşmeye hem de ....

Şti ile yapılacak yeni sözleşmeye aşağıdaki hesap numarası ve temlik hükümleri yazılacaktır ” ifadelerinin yer aldığını, Av. ....’e cevaben sadece banka hesap bilgilerinin düzeltilmesi gerektiği bildirildiğini, yine bu tarihlerde davacı müvekkili şirket yetkilisi ... ile davalı ... Film avukatı Av, ... ve tarafları arasında yapılan e-mail yazışmalarını sunduklarını, “....” 5.2 başlıklı bölümünde “İşbu ödemeye ilişkin yükümlülükler .... A. Ş. ve ....

Şti. tarafından yerine getirilmez ise veya eksik yerine getirilirse sözleşmelerde verilen vadeler dolduktan 30 gün içinde Yapımcı işbu bedelleri ödemeyi, bunun karşılığında senet veya çek vermeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.” ifadeleri yer aldığını, bu maddeye istinaeden davacı müvekkilinin, davalı ... Film’den 200.000.-TL bedelli bir senedin hazırlanarak kendisine teslim edilmesini de talep ettiğini, müvekkili şirket ile davalı ...

Film arasında yapılan görüşmeler sonucunda 13.02.2015 tarihli “...’nin imzalandığını, yukarıda bahsedilen 200.000.- TL bedelli senedin ise kendilerine ulaştırılmadığını,davalı ...

Film avukatı Av, ..., ihbar olunan ... yetkilisi Sn....’na da imzalatacağını söylediği Fesih Protokolü ve temlik sözleşmelerini onun imzası olmadan ulaştırmış olduğunu, bahsi geçen sözleşmelerdeki imza eksikliğini davacı müvekkili şirket yetkilisi ...'un iyiniyetli olarak mazur görmüş, ileriki zamanda aleyhine kullanılabileceğini iyiniyetinden dolayı düşünmediğini, 27.02.2015 tarihinde davacı müvekkil şirketin hesabına “...”ndeki ödeme miktarının havale edildiğini, “....” isimli sinema eseri yine bu tarihte, 27.02.2015 tarihinde vizyona girdiğini , beklenen başarıyı yakalayamadığını, devamı süreçte ...

Film yetkilileri ve Av. ...’ün ihbar olunan dağıtımcı ... yetkililerine yazılı ve sözlü taleplerde bulunarak gişe gelirlerinin kendi hesaplarına gönderilmesini talep ettiklerinin öğrenildiğini, 07.09.2014 tarihinde imzalanan “...”nde ... Film elde edilecek gelirin yüzde 70’ inin hak sahibi olmasına rağmen, bu hukuka aykırı taleplerinde gişe gelirlerinin tamamının da istendiğini İhbar olunan ... yetkilisi ...'nun müvekkiline bildirdiğini, bu durum karşısında ...’na ...

Film ile temlik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin ilk olarak ...’na da imzalatırılarak taraflarına ulaştırılacağını, temlik sözleşmesinin ... Dağıtım tarafından imzalanmadan kendilerine gönderildiğini, ... Filmin avukatına duyulan güven nedeniyle bu eksikliğin aleyhlerine kullanılmasının beklenmediğini, bu hileli davranışın devamında bir an temlik sözleşmesi olmasa dahi gişe gelirlerinin tamamının talep edilmesinin ...

Film’in kötüniyetine ihbar olunan ... yetkilisi olarak ...’nun da şahit olduğunu ifade ettiklerini, İhbar olunan ... Dağıtım'ın tevdi mahallinin belirlenmesi için mahkemeye başvurduğunu ve İstanbul 5. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/62 D.Iş ve 2015/61 K. sayılı Ek kararı ile “... filmine ilişkin Film Eseri Dağıtım Sözleşmesi çerçevesinde yapacağı tüm ödemelerin herhangi bir oran olmaksızın davalı şirketler ...A.Ş. ile ... ... A.Ş. adlarına ...bank ...

Şubesinde açılacak ortak bir hesaba yatırılmasına” karar vermiş olduğunu,ihbar olunan ... Dağıtım 12.06.2015 tarihinde İstanbul 5. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin kararı gereğince...bank ...

Şubesi’ne 177.892,31 TL yatırdığını, yatırılan bu miktar paranın kendilerine ödenmesi yapılan miktardan az olup fazlaya dair haklarını şimdilik saklı tuttuklarını, Müvekkilinin hakkı olan ve ...Bank ...Şubesi’ne yatırılan 177.892,31.TL’nin müvekkiline ödenmesi gereken tarihlerden itibaren en yüksek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı taraf ile müvekkil şirket arasında iki adet sözleşme imzalandığını, bunların davacı tarafından dosyaya delil olarak sunulmuş olduğunu, sözleşmeler incelendiğinde ilk sözleşmenin Bakırköy ....

Noterliğinin ... yevmiye no’Iu ve 29.08.2014 tarihli “Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesinin “... ” isimli sinema filminin mali haklarının paylaşımına ve ortak yapıma dönük olduğunun görüleceğini, taraflar arasında imzalanan ikinci sözleşmenin ise 13.02.2015 tarihli “...” İsimli Sinema Filminin Flaklarının Devri Sözleşmesi olduğunu, bu sözleşmenin de belli şartlarla davacımın sahibi olduğu %30 hissesinin davalıya devrine ilişkin olduğu, ancak “13.02.2015 tarihli ...İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi’nde davalı ...

Tiyatrosu, davacı...’e ödemeyi taahhüt ettiği hak devir bedellerini ödeyemediği veya eksik ödediği takdirde ikinci sözleşmenin münfesih olduğu ve ilk sözleşme olan Bakırköy ...

NoterliğFnin ... yevmiye no’lu ve 29.08.2014 tarihli “Sinema Filmi Ortak Yapım SözleşmesFnc dönüleceği hüküm altına alındığını, akdedilmiş ikinci sözleşme olan 13.02.2015 tarihli ...İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi’nin 5.2 maddesinde çok açık şekilde bu durumum düzenlemiş olduğunu, buna göre. "İşbu ödemeye ilişkin yükümlülükler ... A. Ş ve ....

Şti. tarafından yerine getirilmez ise veya eksik yerine getirilirse sözleşmelerde verilen vadeler dolduktan 30 gün içinde Yapımcı işbu bedelleri ödemeyi, bunun karşılığında senet veya çek vermeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. ... tarafından ödeme gerçekleşmez ise o zaman işbu sözleşme fesih olur ve ilk sözleşme hükümlerine geri dönülür” şeklinde olduğu,

somut olayda yani davalının acze düşmesi nedeniyle ve ödeme yükümlülüğü yerine getirememesi sebebiyle ilk sözleşmeye dönüldüğünde “...” isimli sinema filmi kar edemediği için hatta ciddi mali zarara uğradığı için davalının davacıya herhangi bir ödeme yükümlülüğü de kalmadığını, bu nedenle işbu davanın reddi gerektiğini, davacının, davanın esası için yapmış olduğu “177.892, 31 TLTik" talep bedel hatalı olduğunu, taraflar arasında akdedilmiş olan iki sözleşmede de bu tip bir meblağ kararlaştırılmamış olduğunu,

davalının filmi vizyona sokabilmek ve borçlarını ödeyebilmek için davacının dayatmış olduğu yüksek meblağlı ikinci sözleşmeye imzalamak zorunda kaldığını, müvekkil şirketin iyi niyetli olup, bu çerçevede ...’den alınan ilk bedeli yani 250.000.-TL’yi davacıya hemen ödediğini, ancak sinema filmi çok az seyirci tarafından izlendiği için oldukça büyük zarar ettiğini, bu nedenle kendi hissesine düşen %70 lik pay çerçevesinde gişe geliri ve muhtemel diğer gelirlerden sinema filminin yapım öncesindeki yüklü borçlarını ödemeye karar vermiş ve bu durumu davacıya bildirmiş olduğunu, taraflar arasında imzalanmış olan 13.02.2015 tarihli ...

İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi’nin açık olarak kararlaştırılmış olduğu için 29.08.2014 tarihli Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesi' kurallarına dönülmesinin daha doğru olduğuna karar vermiş, süreç içindeki yazışmaların sebepleri tamamen bununla ilgili olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla taraflar arasında imzalanmış olan ilk sözleşmenin “Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesi’ olduğunu, bu sözleşmeye göre, sinema filminden elde edilecek gelirlerin %30’u davacıya ve %70 davalıya ait olup, sayın Mahkemenin tarafların mutabık olduğu bu bedel üzerinden karar vermesi yerinde olacağını,

işbu davanın muhatabının gişe gelirini haksız yere elinde tutan ve ihbar olunan ...

A.Ş.’ye olması gerektiğini, davanın haksız ve dayanaksız olması sebepleriyle davanın Esasen Reddine karar verilmesini; ...bank İstanbul Adliyesi’ne ihbar olunan tarafından yatırılan sinema filminin gişe geliri olan 177.892,31 TL’nin %70’lik kısmının müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhbar olunun vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yaşanan uyuşmazlık ile ilgisi bulunmayan, tarafların her ikisinin katılımı ile imzalanan 07.09.2014 tarihli Film Eseri Dağıtım Sözleşmesi kapsamında ödemekle yükümlü olduğu bedeli İstanbul 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015 62 D.

İş sayılı dosyasından verilen karar ile belirlenen tevdi mahalline yatıran müvekkilinden herhangi bir hak ve alacak talep edilemeyeceği, ancak, davacı vekilinin fazlava ilişkin talepleri doğrultusunda ileride müvekkilinden talep edilebilecek olası miktarlara karşı hak kaybını önlemek amacıyla huzurdaki dava da müdahilliğine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen Davada: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketin davalı ...

Film "..." isimli sinema eserinin ortak yapımı için Bakırköy ...Noterliğinin ... Yevmiye nolu ve 29/08/2014 tarihli sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşme gereği davacı şirket eserin yüzde 30'unda davalı ... Film ise yüzde 70'inde ortak olduğunu, yine davacı şirket ile davalı ...

Film ve ... arasında ise 07/09/2014 tarihinde "Film Eseri Dağıtım Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşmeye göre de "..." isimli sinema filminin gişe gelirlerinin yüzde 30'u davacı şirketin, yüzde 70'i ise davalı şirkete ödenmesine mutabık kalındığını, ancak davalı şirket yetkilisi olan ...'in bu eserin "nimetine" tek başına hakim olmak için bir takim girişimlerde bulunduğunu,

bu anlamda TV kanalları ile görüşmeye başladığı ve sinema filminin tek sahibi gibi hareket ettiğini bunun üzerine davacı şirket yetkilisi ... haklarını korumak için İstanbul Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü'ne başvurarak ortaklık sözleşmesine uygun olarak kayıt-tescilin yapılmasını talep ettiğini, bu talebinin uygun görüldüğü ve dikkate alındığı,

davalı şirket ise tek başına kayıt-tescil taleplerini içeren başvurularının neticesiz kalması üzerinde davacı şirket Bakırköy ....Noterliğinin 30/01/2015 tarihli ... yevmiye nolu ve yine Bakırköy ...Noterliğinin 30/01/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamelerini gönderdiğini, bu ihtarnamelerde İstanbul Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğüne verilen dilekçe ve engellemelerin geri çekilmesi,

geri çekilmediği takdirde doğmuş doğacak tüm zararların davacı şirkete yükleneceğinin ihtar edildiğini, bunun üzerine davacı şirketin cevabi ihtarnamesi ile davacı şirketin haklarını idari merciler önünde aramasının engelleme olamayacağını bu kararlara karşı yine idari yollara başvurulabileceğinin ihtar edildiğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından davacı şirkete sözkonusu Sinema Film Ortak Yapım Sözleşmesinin feshinin teklif edildiğini, fesih şartları üzerinde müzakere edilmeye başlandığını, yapılan görüşmeler sonucunda ise 13/02/2015 tarihli devir sözleşmesi imzalandığını,

bu devir sözleşmesine mütakip 200.000 TL bedelli bir senedin hazırlanarak teslimine kararlaştırıldığı, ancak senet davacıya ulaşmadığını, sonuç olarak her türlü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,... isimli sinema eserinin mali haklarının satışı nedeniyle davacıya temlik edilen 200.000 TL nin sözleşmeler çerçevesinde ödenmesi gerektiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari faizin uygulanmasını talep etmiştir.Davalı ...

Tiyatrosu ...Şti vekili cevap dilekçesinde özetle. İş bu davada derdestlik itirazında bulunduklarını ve öncelikle derteslik itirazlarının kabulü ile iş bu dosyanın İstanbul 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/650 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davanın görev , yetki ve husumet açısından usulden reddini, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusunun Fikir ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevi içersinde bulunduğundan öncelikle göreve itirazda bulunduklarını, dosyanın görevli Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği, ayrıca davalı şirketin adresinin Bağcılar ilçesi sınırları içersinde bulunduğundan davanın Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini, sonuç olarak ise haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda.

Asıl dava yönünden;Davanın kısmen kabulüne. İstanbul 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 28.05.2015 tarihli 2015/62 D. İş 2015/61 Karar ile davacı ... A.ş. (yeni unvan ... A.Ş.) ve Davalı ... A.ş adlarına ...bank ... Şubesine depo edilen 177.892,31 TL den. 53.367,69 TL nin tevdi edildiği tarihten itibaren işlemiş faizi ile birlikte davacı ...

A.ş. ye ödenmesine,Fazlaya ilişkin istemin reddine, Birleşen dava yönünden;Davanın kısmen kabulü ile, 60.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalı ... .... A.Ş. den alınarak davacı... A.ş. ye ödenmesine, Davalı ... A.Ş. hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine, karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde " davalı ..." şeklindeki beyanlarının,davada gerçek kişi taraf olmadığından davalı... ... A.Ş. 'ye yönelik olduğu kabul edilmiştir. Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki tüm iddia ve beyanlar tekrar edilerek,ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında "6098 sayılı TBK’nın 175.

Maddesi uyarınca “Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesine dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olursa, koşul gerçekleşmiş sayılır. Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesini dürüstlük kurallarına aykırı biçimde sağlarsa, koşul gerçekleşmemiş sayılır” düzenlemesine istinaden, edimin ifası koşula bağlı sözleşmelerde, dürüstlük kuralına aykırı olarak koşulun gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesinin sağlanması yaptırıma tabi tutulmuştur.

Şartın gerçekleşmesinin kasten engellenmesi dürüstlük kuralına aykırı sayılacağı gibi, ihmal suretiyle şartın gerçekleşmemesine yol açılması da dürüstlük kuralına aykırı sayılacaktır (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel, 14. Bası, s.1179).

Buna göre bir edimin ifasına ilişkin koşulun gerçekleşmesinin borçlu tarafından kasten veya ihmal suretiyle dürüstlük kuralına aykırı olarak engel olunması ve bundan da bir zarar doğması halinde zarar gören taraf, bu koşul aynen gerçekleşmiş gibi sözleşmeye konu edimin ifasını talep etme hakkına sahip olacak ve ifa edilmeyen edimleri müspet zarar olarak karşı taraftan talep edilebilecektir.

(Yargıtay 11. HD 2021/7448 E, 2022/4859 K) gerekçesiyle, davacı müvekkili lehine uygulanması gereken TBK 175. maddesini, davalı ... lehine tatbik ettiğini, davalı şirketin 13.02.2015 tarihli Manda Yuvası isimli sinema filminin haklarının devri sözleşmesinin 5.2 maddesindeki "İşbu ödemeye ilişkin yükümlülükler ... A.Ş. Ve ...

Şti tarafından yerine getirilmez ise veya eksik yerine getirilirse sözleşmelerde verilen vadeler dolduktan 30 gün içinde YAPIMCI iş bu bedelleri ödemeyi, bunun karşılığında senet veya çek vermeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. ...

Yapımcı tarafından ödeme gerçekleşmez ise o zaman iş bu sözleşme fesih olur ve ilk sözleşme hükümlerine geri dönülür" ibaresini kendilerine dayanak yaptığını,ancak hiç kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak kazanamayacağını,taraflar arasındaki 13.02.2015 tarihli sözleşmenin 5.2 maddesinde, hangi şartlar altında ilk sözleşme hükümlerine dönüleceğinin kararlaştırılırdığını, bu şartların : İş bu ödemeye ilişkin yükümlülükler... A.Ş ve ...

Tarafından yerine getirilmez ise veya eksik getirilirse...şeklinde düzenlendiğini, (...'a ihtarnameler çekilerek davacı müvekkiline ödeme yapılmasının engellendiğini ) ...'in , davalı ...'a ödeme yapmasına rağmen bu ödemenin sözleşme çerçevesinde davalı tarafından ödenmediği, bu bedellerin ödenmesine mani olan davalının , 30 Gün içinde ödemeyi yapmamış, senet veya çek vermemiş, neticeten hem bunları kusuruyla yerine getirmemiş, hem de ilk sözleşmeye dönülmesini talep etmiş olduğu, bu haksız talebin ilk derece mahkemesince kabul gördüğü,

TBK'nun aşırı ifa güçlüğü maddesine dayanmış olan davalı ... için tuhaf bir şekilde ( TBK 175, ki bu madde Davacı Müvekkil lehinedir) tatbik edildiği, davalı...n'ın ilk sözleşmeye dönülmesi hususunda bir talebe cevap dilekçelerinin talep kısımlarında yer verilmediği, TBK 138'ın tatbik edilmesinin, ancak bu durumun hakimden talep edilmesiyle değerlendirileceği, davalı ...'ın bu konuda harçlandırılmış bir talebi olmadığı, davalı ...

Filmin “...” isimli sinema eserinin çekilmesinden gişeye girmesine ve devamı süreçlerindeki kötü niyetli davranışlarından dolayı davacı müvekkilinin diğer davalı ... Haber yani ...’ye ihtarname göndermiş; gelişme ve taleplerini ihbar/ihtar etmiş olduğu, fakat davalılardan ...'in bu ihtarnameye cevap vermediği, 26.06.2015 tarihinde ödenmesi gereken 200.000,00 TL’lik temlik edilen geliri ödemediği, iş bu ihtarnamede alacakların temlik edildiği bilgisinin ...

Haber'e ihtaren bildirildiği, Türk Borçlar Kanunu'nun 186. maddesinde "Borçlu, alacağın devredildiği, devreden veya devralan tarafından kendisine bildirilmemişse, önceki alacaklıya; alacka birkaç kez devredilmişse, son devralan yerine önceki devralanlardan birine iyiniyetle ifada bulunarak borcundan kurtulur" hükmünün yer aldığını, davalı... Haber'e alacağın temlik edildiğinin25.05.2015 tarihli ihtarname ile bildirildiği, temlik ilişkisinde borçlu olan ...

Haberin, kendisine bildirim yapılmasına rağmen hasıl olan iyi niyetinin, borcu davacı müvekkile ödememesi ile kötü niyete dönüştüğü, bilirkişilerce, ...Haber'e keşide edilen ihtarnamenin , tebliğ şerhli olmasına rağmen incelenmediği, yine aynı şekilde ... haber'in ticari defterleri üzerinde diğer davalı ...'a ne zaman ödemenin gönderildiği konusunda inceleme yapılmadığı, Türk Borçlar Kanunu 187/2 . maddesine göre, borçlu (...

HABER), alacağın çekişmeli olduğunu bildiği halde taraflardan birine ödeme bulunursa, bunun tehlike ve zararlarına katlanması gerektiği, davalı ...

Haber, kendisine keşide edilen ihtarnameye rağmen davacı müvekkilinden, en azından basiretli bir tacir olarak gerçek alacaklı olup olmadığını ortaya koymasını talep etmediği, yine basiretli bir tacir gibi davranmaktan kaçınarak şüpheli alacak konusunda kazai tevdii yoluna başvurmadığı, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.

HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;asıl ve birleşen davalar ,ortaklık ve temlik iddialarına dayalı alacak taleplerine ilişkindir.

Mahkemece de tesbit edildiği üzere ;dava dışı ... şirketi tarafından tevdii mahalline yatırılan miktar asıl davanın konusunu, bakiye 200.000,00 TL ise birleşen davanın konusunu oluşturmaktadır.Dosyadaki bilgi ve belgelere ve ibraz edilen Sözleşmelere göre;Davacı ile davalı ... ... A.Ş arasında "..." isimli sinema eserinin ortak yapımı için Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye no'lu ve 29.08.2014 tarihli "Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesi imzalanmıştır.

Söz konusu sözleşme ile davacı şirket eserin yüzde 30'una, davalı ... Film ise yüzde 70' ine ortak olmuştur. Davacı ... AŞ (Eski ünvan ... AŞ), davalı ... Film ve ihbar olunan ... Film Dağıtım arasında ise 07.09.2014 tarihinde "Film Eseri Dağıtım Sözleşmesi" imzalanmıştır. Bu sözleşme ile "..." isimli sinema filminin gişe gelirlerinin yüzde 30' u davacıya, kalan yüzde 70' i ise davalı ...

Filme ... tarafından ödenmesine karar verilmiştir.Sözleşmenin 6. 1 maddesine göre; ..., her ay sinemalara film gösterim hakkı için kestiği toplam gösterim gelirleri üzerinden %4 dağıtım ücreti alacaktır.Yine sözleşmenin 6.3 maddesine göre; ..., Film ile ilgili yapmış olduğu tüm masrafları sadece ... A.Ş. hesabından düşecektir. Sözkonusu masraflar için ... A.Ş.nin bir sorumluluğu olmayacaktır,düzenlemesi mevcuttur.Davacı ile davalı ... Film arasında 13.02.2015 tarihli "...

İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi" imzalanmıştır.İşbu sözleşmenin Telif Bedeli Ve Ödeme Düzeni başlıklı 5. maddesine göre; davacı sinema filmi üzerindeki haklarının %30 hissesini ve "Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesi" ile sahip olduğu tüm diğer hakları ve yetkileri davalı Yapımcıya 650.000 TL bedel karşılığında üçüncü kişilere devri ve lisans verme hakkını da kapsar şekilde, yer, süre, sayı ve mecra kısıtlaması olmaksızın sınırsız vc süresiz olarak devretmiştir.Bu devir karşılığında, davalı, davacıya aşağıdaki şekilde ödeme yapacaktır.

450.000 TL ... Televizyonu (... A.Ş. ) ile imzalanacak sözleşme çerçevesinde Sinema Filmi mali haklarının satışı nedeniyle davalı Yapımcı ya verilecek bedel temlik edilerek ödenecektir. Bu bedelin İlk 250.000 TL'lik kısmı... A.Ş. tarafından en geç 23 Şubat 2015'e kadar, geriye kalan 200.000 TL'lik kısmı ise yine ... A.Ş. tarafından sözleşmede belirlenen tarihte ödenecektir.(md.5.1) 200.000,00 TL ise Sinema filmi ulusal gişe gelirleri çerçevesinde dağıtımcı ....

Şti. ile temlik edilerek ödenecektir. Gişe gelirlerinden öncelikle 200.000,00 TL'lik bedel ...'ya ödeneccktir.(md.5.1.2).İşbu ödemeye ilişkin yükümlülükler ... A.Ş. vc ... Ltd. Şii tarafından yerine getirilmez ise veya eksik yerine getirilirse sözleşmelerde verilen vadeler dolduktan 30 gün içinde YAPIMCI işbu bedelleri ödemeyi, bunun karşılığında senet veya çek vermeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. ...

YAPIMCI tarafından ödeme gerçekleşmez ise o zaman işbu sözleşme fesih olur ve ilk sözleşme hükümlerine geri dönülür.13 Şubat 2015 tarihli ve " .... İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi" başlıklı sözleşmeye göre, davacı, devir karşılığında 650.000,00 TL tahsil edecektir. 27.02.2015 tarihinde Davacı Şirketin hesabına “...”ndeki ödeme miktarının (250.000,-TL) havale edildiği uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşmede geriye kalan 200.000,00 TL nin davalı ...

A.Ş. tarafından, diğer bakiye 200.000,00 TL nin ise ... şirketi tarafından ödeneceği belirtilmiştir. Sözleşmede ödemelerin temlik yolu ile yapılacağı kararlaştırılmıştır.13.02.2015 tarihli ve "... İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin 5.2.

Maddesinde belirtilen ödemenin yapılmaması nedeniyle madde yer alan "... tarafından ödeme gerçekleşmez ise o zaman işbu sözleşme fesih olur ve ilk sözleşme hükümlerine geri dönülür" ifadesi uyarınca, ilk sözleşmeye dönülüp dönülmediği ve bu kapsamda davalıdan talep edilebilecek miktar uyuşmazlık konusudur.6098 sayılı TBK’nın 175. maddesi uyarınca “Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesine dürüstlük kurallarına aykırı olarak engel olursa, koşul gerçekleşmiş sayılır.

Taraflardan biri, koşulun gerçekleşmesini dürüstlük kurallarına aykırı biçimde sağlarsa, koşul gerçekleşmemiş sayılır” düzenlemesine istinaden, edimin ifası koşula bağlı sözleşmelerde, dürüstlük kuralına aykırı olarak koşulun gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesinin sağlanması yaptırıma tabi tutulmuştur.

Şartın gerçekleşmesinin kasten engellenmesi dürüstlük kuralına aykırı sayılacağı gibi, ihmal suretiyle şartın gerçekleşmemesine yol açılması da dürüstlük kuralına aykırı sayılacaktır (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel, 14. Bası, s.1179).

Buna göre bir edimin ifasına ilişkin koşulun gerçekleşmesinin borçlu tarafından kasten veya ihmal suretiyle dürüstlük kuralına aykırı olarak engel olunması ve bundan da bir zarar doğması halinde zarar gören taraf, bu koşul aynen gerçekleşmiş gibi sözleşmeye konu edimin ifasını talep etme hakkına sahip olacak ve ifa edilmeyen edimleri müspet zarar olarak karşı taraftan talep edilebilecektir.

(Yargıtay 11. HD 2021/7448 E, 2022/4859 K).Davacı tarafça asıl davada , dava kendisine ihbar olunan Cinefılm Yapım ... A.Ş. tarafından İstanbul 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 28.05.2015 tarihli 2015/62 D.İş 2015/61 Karar sayılı kararına istinaden tevdi mahalline yatırılan 177.892,31 TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı taraf ise, "...

İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesinin" 5.2. maddesine dayanmış ve ödeme yapılamaması nedeniyle ilk sözleşme hükümlerinin yürürlük kazandığını, dolayısıyla anılan hüküm uyarınca devir sözleşmesinin feshedilmiş olduğunu, avdet eden ilk sözleşmeye göre de davacının ancak % 30 oranında hak sahibi olacağını ileri sürerek uhdesinde bulunmayan tevdii mahalli olarak...bank...

Şubesine yatırılan gişe gelirlerinin % 30 nu davacıya, geriye kalan % 70 nin ise davalı tarafa verilmesini talep etmiştir.

Davalı birleşen davada ilk sözleşme kurallarına dönüldüğü ve ikinci sözleşme münfesih olduğu için davacının sinema filminden elde edilecek gelirlerden %30 alma hakkı bulunduğunu beyan etmektedir.Mahkemece yargılamada kök bilirkişi raporu ile ,itirazlar üzerine sektör bilirkişisi de kurula eklenmek suretiyle ek raporlar alınmıştır.Bilirkişi kurulu kök raporda. "Burada, söz konusu devir sözleşmesinin iradi bozucu şarta bağlandığı görülmektedir.

Öyle ki, sözleşmenin bir tarafı olan davalı, davacıya ilgili ödemeyi yapmazsa, sözleşme fesholacak ve ilk sözleşme hükümleri devreye girecektir. Ne var ki, kanuna göre, sözleşmenin taraflarından biri şartın gerçekleşmesine dürüstlük kuralına aykırı olarak engel olursa şart gerçekleşmiş sayılacak, şartın gerçekleşmemesini dürüstlük kuralına aykırı olarak sağlarsa şart gerçekleşmemiş sayılacaktır(TBK 175 md.).

Görülüyor ki, olayımızdaki olumsuz şart olan ödememenin, işlemi bozması için, bu davranış tarzının dürüstlük kuralını ihlal etmemiş olması gerekmektedir. Öyleyse, davalının ödeme yapmamasının makul bir gerekçesi olmalıdır.Dosyada, davalının aciz halinde bulunduğunu gösteren kanıtlara rastlanmamıştır.

Her ne kadar ilgili projeden umulan gelirin sağlanamadığı kanaati dosya kapsamında hasıl olmakta ise de, davalının kendi şahsi mal varlığının bu ödemeyi yapmaya müsait olmadığı ispatlanabilmiş değildir. Gerçi, sözleşmenin yukarıya alınan hükmü ödeyip ödememeyi davalının arzusuna bırakmış gözüküyor. Ne var ki, burada, açıklanan doğrultuda değerlendirme yapılması, TBK.175 ve TMK.2 hükümlerinin gereğidir.

Aksi takdirde, sözleşmenin akıbetinin taraflardan birinin keyfine, hem de hiçbir sınırlama olmadan bırakma sayılır ki, bunun kabul edilemeyeceği açıktır.

Sözleşmenin mezkür hükmü, TMK.2'nin sansürü altındadır.Şu hale göre, somut olayda, ilk sözleşme hükümlerine, yani %30- % 70 esasına dönüldüğü, dosya kapsamı karşısında söylenemez." şeklinde görüş bildirmiştir.Bilirkişi kurulu ek raporunda sektörel alanda uzman bilirkişi tarafından yapılan incelemede, ... filminden 614.547 TL hasılat elde edildiği, sektör araştırmalarına göre filmin bütçesinin 800.000,00 TL ile 1.000.000,00 TL arasında olabileceği, elde edilen gişe geliri göz önüne alındığında sözleşmeye konu filmin zarar ettiği ve yapım maliyetlerini karşılamadığı tespitine yer verilmiştir.

Mahkemece; somut olayda sözleşmeye konu filmin yapım masraflarını dahi karşılamayarak zarar ettiği bilirkişi incelemesi ile sabit görülmüştür. Davalı ...A.Ş kar elde etmeyip zarar ettiği sözleşmeye konu film nedeniyle sözleşmenin 5.2. Maddesi uyarınca ödeme yapmamasında dürüstlük kuralına aykırı olmadığı gibi, filmin zarar etmesinde davalıya yüklenebilecek bir kusur da ispatlanamamıştır.

Bilirkişi raporunda davalının şahsi mal varlığı yönünden değerlendirme yapılarak davalının ödeme yapmamasında kusurlu olduğu görüşüne yer verilmiş ise de, sözleşmenin konusu itibariyle filmden elde edilen gelirden ve filim masraflarından bağımsız olarak değerlendirme yapılması hakkaniyete uygun düşmeyecektir. Nitekim sözleşmenin 5.1 maddesinde gişe gelirleri çerçevesinde dağıtımcı ...

Şti. ile temlik edilerek ödeneceği hükmü de sözleşmenin yorumlanmasında ve değerlendirilmesinde gişe gelirlerinin gözetilmesi gerektiğini göstermektedir.

Tarafların iradesinin filmin beklenen geliri getiremeyeceği olasılığı gözetilerek ödeme yapılamaması halinde ilk sözleşmeye dönüleceği yönünde olduğu ve filmin beklenen geliri elde etmemesi, bunda davalının herhangi bir kasıt ve ihmalinin bulunmaması ile ilk sözleşme hükümlerine dönüldüğü kabul edilmiştir.Bu husustaki sözleşme hükmünün değerlendirilmesinde ; ,davacı şirket ile davalı ... Film AŞ arasında imzalanan 13.02.2015 tarihli "...

İsimli Sinema Filminin Haklarının Devri Sözleşmesi" nin Telif Bedeli Ve Ödeme Düzeni başlıklı 5. maddesine göre;" davacı sinema filmi üzerindeki haklarının %30 hissesini ve "Sinema Filmi Ortak Yapım Sözleşmesi" ile sahip olduğu tüm diğer hakları ve yetkileri davalı Yapımcıya 650.000 TL bedel karşılığında üçüncü kişilere devri ve lisans verme hakkını da kapsar şekilde, yer, süre, sayı ve mecra kısıtlaması olmaksızın sınırsız ve süresiz olarak devretmiştir.Bu devir karşılığında, davalı, davacıya aşağıdaki şekilde ödeme yapacaktır.

450.000 TL ...Televizyonu (.. A.Ş. ) ile imzalanacak sözleşme çerçevesinde Sinema Filmi mali haklarının satışı nedeniyle davalı Yapımcı ya verilecek bedel temlik edilerek ödenecektir. Bu bedelin İlk 250.000 TL'lik kısmı ... A.Ş. tarafından en geç 23 Şubat 2015'e kadar, geriye kalan 200.000 TL'lik kısmı ise yine ... A.Ş. tarafından sözleşmede belirlenen tarihte ödenecektir.(md.5.1) 200.000,00 TL ise Sinema filmi ulusal gişe gelirleri çerçevesinde dağıtımcı ...

Şti. ile temlik edilerek ödenecektir. Gişe gelirlerinden öncelikle 200.000,00 TL'lik bedel ...'ya ödenecektir.(md.5.1.2). İşbu ödemeye ilişkin yükümlülükler ... A.Ş. vc ... Ltd.

Şti tarafından yerine getirilmez ise veya eksik yerine getirilirse sözleşmelerde verilen vadeler dolduktan 30 gün içinde ... işbu bedelleri ödemeyi, bunun karşılığında senet veya çek vermeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.... tarafından ödeme gerçekleşmez ise o zaman işbu sözleşme fesih olur ve ilk sözleşme hükümlerine geri dönülür" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Bu durumda ;

tarafların tacir olduğu ve sözleşme hükmünün taraflarca imzalanıp kabul edildiği dikkate alındığında , basiretli bir tacir olarak hareket etmesi gereken taraflarca imzalanan sözleşme hükmünün resen taraflardan birisi aleyhine yorumlanması kabul edilmeyecektir.Bu durumda ,mahkemenin ilk sözleşmeye dönüldüğünün kabulü ile,buna göre karar vermesinde usul ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Davacı tarafın asıl dosyadaki hükme yönelik ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Mahkemece ,birleşen davadaki davalı ... A.Ş yönünden. Birleşen dosyada davacı ile davalı ... A.Ş. arasında, ... A.Ş. nin davalı ... Şirketi (Eski ünvan ... A.Ş) den olan 200.000,00 TL alacağının davacıya temlik edildiğini gösteren yazılı bir temlik sözleşmesi sunulmamıştır.

Dolayısıyla davalı ...AŞ nin tarafı olduğu yazılı bir temlik sözleşmesi bulunmadığından davacı anılan davalıdan davalı ......

AŞ ile aralarındaki sözleşmeye dayanarak talepte bulunamayacağı gerekçesiyle , davanın husumet yokluğundan reddine hükmedilmiştir.TBK 184. maddesi gereğince, “Alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.”, 14. maddesinde de açıkça, “Yazılı şekilde yapılması öngörülen sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunması zorunludur.” hükmünü içermektedir.Davac tarafça , davalı ... ... A.Ş. ile arasında akdedilen ve davalı bu şirketin ...

Şirketinden olan alacağının davacıya ödenmesine dair TBK. 183 vd. maddelerinde düzenlendiği şekilde bir alacak devir sözleşmesi bulunduğunun ispatlanması gereklidir. Davacı tarafça dosyaya bu yönde sunulmuş bir alacak devir sözleşmesi ibraz edilmemiş,bu hususta bilgi de verilmemiştir. Diğer yandan davacı şirketçe , “27.02.2015 tarihinde Davacının hesabına ...’deki ödeme miktarının havale edildiğini” beyan edilmiş ve gönderilen Bakırköy ...

Noterliği’nin 25 Mayıs 2015 gün ve... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile de söz konusu ödemenin davalı ... ..AŞ tarafından gerçekleştiğini beyan etmiş olmakla,bu hususta bir temlik sözleşmesi bulunmadığı anlaşılmıştır.Bu sebeple ,davacı tarafın bu yönlere ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Diğer davalı yönünden ise ,asıl davadaki tesbit ve kabullere göre birleşen davada da ilk sözleşmenin esas alınması ile karar verilmesinde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,

davacı tarafın asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R