İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1056 K.2025/3050

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Sultangazi, Cebeci Mahallesi, 2806 Sokak, ...'da işyerinde kullanacağı 11 kW ve 7,5 kW gücünde iki adet makinenin elektrik ihtiyacı için davalı şirkete 30/11/2021 tarihinde talepte bulunduğunu, başvuru tarihinden itibaren 7 gün içinde sözleşme imzalanarak bağlantı yapılması gerekirken müvekkili şirketin süreye dair yükümlülüklerini yerine getirerek 03/02/2022 tarihinde 25024596 sayaç no ile bağlantı anlaşması yapıldığını, müvekkilinin sağladığı elektrikle iki makine ile çalışmasına devam ederken davalı şirket görevlilerince 18/03/2022 tarihli H/522828 sayılı kaçak tutanağı tutulduğunu,

müvekkilinin ... seri numaralı sayaçtan geçirerek elektrik kullanmasına rağmen kaçak elektrik kullanıldığı iddiası ile 38.903,19 TL bedelli kaçak faturası düzenlendiğini, davacının bu faturayı ödemek zorunda bırakıldığını, davalı yetkililerinin daha sonra da 20/07/2022 tarih ve H/... sayılı kaçak tutanağı düzenlediklerini ve 04/08/2022 son ödeme tarihli 453.794,09 TL fahiş bedelli faturayı gönderdiklerini, enerjinin kesilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 16.701,02 TL dönem tüketim bedelini ödemek için mahal belirlenmesini,

04/08/2022 son ödeme tarihli 453.794,09 TL fatura bedelinin 437.093,07 TL'si için borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili, davacıya ait 1964977598 hizmet numaralı Cebeci Mahallesi. 2806. Sokak. ...

Sultangazi'deki ticarethanede 20/07/2022 tarihinde yapılan kontrolde; sözleşmesiz/kayıtsız sayaçtan elektrik kullanmak suretiyle kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği hususunun H/... numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ile tespit edildiğini, davacının abonelik sözleşmesi olmadığını Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri gereğince hesaplama 67195 kWh karşılığı 453.794,09 TL kaçak elektrik faturası düzenlendiğini, davanın reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından 07/06/2023 tarihli karar ile "1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,2-Davalının İstanbul 23.İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasına konu alacağının, 65.523,06 TL'yi aşan asıl alacak ve ferileri bakımından borçlu olmadığının tespitine,3-Fazlaya ilişkin kısmın reddine," karar verilmiş, karara karşı,

davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonunda 25/01/2024 tarih ve 2023/3446 E- 2024/222 K sayılı kararımızla "Hükme esas bilirkişi raporunda 18.12.2021-18.03.2022 arasındaki dönem ihtilafsız dönem oyarak kabul edilmiş ise de raporda da belirtildiği üzere davacı hakkında 18.03.2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlenmiş olduğu, davacının da dava dilekçesinde bu tutanak üzerine tahakkuk eden cezayı ödemiş olduğunu ileri sürdüğü gözetildiğinde belirtilen dönemin ihtilafsız dönem olarak kabulü hatalıdır.

Aynı şekilde 18.03.2022 tarihli kaçak tutanağı da gözetildiğinde yukarıda alıntılanan yönetmeliğin 46/3 maddesi gereğince tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılmasının düzenlendiği halde bu hükmün de gözardı edildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davalının rapora itirazları da değerlendirilerek bilirkişiden ek rapor alınması, alınacak raporun da hükme yeterli olmadığının anlaşılması halinde konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır. " gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda.

"Bozma ilamı öncesi alınan bilirkişi raporunda 18/03/2022 tarihinin ihtilafsız kabul edilmesinin hatalı olması ve hesaplamanın hatalı olması nedeniyle bozma sonrası ek raporda bilirkişi kök rapordaki görüşünü tekrar etmekle iş bu ek rapor hükme esas alınmamıştır.

03/12/2024 tarihli heyet bilirkişi raporu dikkate alındığında dosya kapsamında davaya konu 2 adet sayaç ve bunların görüntüsü olduğu; sayacın kayıtsız/sözleşmesiz olması nedeniyle bu sayaçlar üzerindeki tüketim değerleri olan 7766 kWh ve demand/akım değerlerinin dosya kapsamında doğru bulgu ve belge olarak değerlendirilmesinin doğru olmayacağı tespit edilmiştir.

7766 kW tüketimi olan sayacın 0'dan saymaya başlayarak mı 7766 kW değerine geldiği veya arada bir değerden mi başlayarak 7766 kW değerine geldiği bilinmediği; dosya kapsamında verilen sayaç değerlerinin ihtilaflı olduğu anlaşılmıştır.

Davacıya ait ilk kaçak kullanım tespitinin 18/03/2022 tarihli H-522828 seri nolu kaçak kullanım tespit tutanağında kaçak elektrik kullanımı başlangıcı ile alakalı başka bir tutanak sunulmadığı; yönetmelik hükümleri gereği 90 gün kaçak elektrik tahakkuku yapılması gerektiği. 18/03/2022'den geriye doğru 90 günlük faturalandırma yapılacaktır. Bu tarihler 18/12/2021 - 18/03/2022 olarak (90 gün) arasını kapsadığı; diğer tüketiciler için çalışma saati 8 saat alınacağı.

20/07/2022 tarihli H-... seri nolu kaçak kullanım tespit tutanağına ilişkin faturalandırmada Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m. 46 uyarınca 3. Maddesi uyarınca Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

4. Maddesi uyarınca Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.

Hükmü gereğince yapılan hesaplamada davalının davacıdan toplam talep edebileceği bedelin ise 21.832,17 + 36.073,34 = 57.905,51 TL olacağı anlaşılmakla İstanbul 23. İcra Müdürlüğü’nün...esas sayılı takip dosyasında talep edilen 453.794,09 TL -57.905,51 TL = 395.888,58 TL asıl alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle1-Davacının davasının kısmen kabulüne,2-Davacının İstanbul 23. İcra Müdürlüğü’nün...esas sayılı takip dosyasında 395.888,58 TL asıl alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine, 3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

karar verilmiştir.Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; bilirkişi raporunun hatalı olduğunu itirazlarının değerlendirilmediğini, davalı tarafın kaçak elektrik kullandığını, tanzim edilen kaçak elektrik tespit tutanaklarında herhangi bir hata bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından yapılan hesaplamada H/522828 seri numaralı zabıt için sayaç üzerindeki endeksler baz alınarak tüketim (0-7766) = 7766 kWh karşılığı 38829.88 TL bedel hesaplandığını,

H/... seri numaralı zabıt üzerinde yazan tespit esnasındaki alınan akım değerleri hesaplanarak, 20.07.2022 tarihinde tutulan, H/522828 seri numaralı zabıttan mükerrer alınarak tahakkuk yapıldığını, raporun kurulu güç, süre ve vardiya sayısı/saat yönünden hatalı olduğunu, bilirkişi raporları arasında çelişkinin giderilmediğini, kaçak tutanaklarının aksi ispat edilmediği sürece yasal delil niteliği taşımakta olduğunu, ı hükmolunan vekalet ücreti, harç ve yargılama gideri, faiz hesaplamasının hatalı hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava, kaçak ve ek kaçak tahakkukuna dayalı başlatılan takip nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Davacıya ait 1964977598 hizmet numaralı "Cebeci Mah. 2806. Sok. ...

Sultangazi/İstanbul" adresli ticarethane niteliğindeki adreste, davalı şirket görevlileri tarafından 20/07/2022 tarihinde yapılan kontrolde; "sözleşmesiz/kayıtsız sayaçtan elektrik kullanmak suretiyle kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirildiği" hususunun tespiti üzerine H/... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlenmiş ve kaçak elektrik tüketiminin gerçekleştiği esnada yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca hesaplama yapılarak 67.195 kWh karşılığı 453.794,09 TL kaçak elektrik tüketim faturası tahakkuk ettirilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca.

"İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar." Özel hukuk tüzel kişisi olan şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır.

Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir (Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.. 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.). Kaldırma kararı sonarsı mahkemesince bilirkişi ek raporu ve heyet raporu alınmıştır.Kaldırma kararı öncesi rapor düzenleyen bilirkişi ek raporunda yanı görüşlerini tekrarlamıştır.Bilirkişi heyeti ise raporunda özetle.

"2.Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcut değilken kullandığı elektriği yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen Davacının kaçak elektrik enerjisi kullandığı görüş ve kanaatine varılmıştır.. Dava konusu mahalin bir ticarethane olduğu değerlendirilmiştir.

Ayrıca kaçak tahakkuku yapılan tarihlerin kayıtsız sayaç üzerinden kullanım olduğundan iki döneminde ihtilaflı dönem olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.. İlk dönem için kaçak kullanım bedelinin vergili ve cezalı tutarı olarak, tarafımızca yapılan hesaplamada elektrik fatura bedelinin toplam 21.832,17 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

İkinci dönem için kaçak kullanım bedelinin vergili ve cezalı tutarı olarak, tarafımızca yapılan hesaplamada elektrik fatura bedelinin toplam 36.073,34 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Yapılan hesaplamalar neticesinde Davalının Davacıdan toplam talep edebileceği bedelin ise 21832,17 + 36073,34=57905,51 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş bildirmişlerdir.30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin;Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleriMADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin

elektrik enerjisi tüketmesi,c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek,

mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik enerjisi tespit süreciKaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasıMADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı,

tüm tüketiciler için;a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa,

kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır.

Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süreKaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılmasıMADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır.

Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak,

kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar,

ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.Hususları düzenlenmiştir.Hükme esas bilirkişi heyet raporunun kaldırma kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak hazırlandığı kaçak tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, ispat yükünün alacak talebinde bulunan dağıtım şirketi üzerinde olduğu, dağıtım şirketinin tespit ve hesaplamasının doğru bulgu ve belgeye dayandırması gerektiği, vardiya sayısının tespiti yönünden yönetmelikte belirtilen şeklide ispatın sağlanmamış olduğu,

rapordaki hesaplamanını mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşılmakla mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.