İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2125 K.2025/2171

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili 11.07.2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından kaçak/usulsüz elektrik kullanımı nedeniyle tanzim olunan ... seri nolu, 24.06.2025 tarihli tutanağın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olduğunun tespiti ile bu tutanak esas alınarak düzenlenen ... seri nolu, 5.073.677,11- TL bedelli fatura için müvekkil şirketin şimdilik 100-TL borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu faturanın iptali ve ... seri nolu, 5.073.677,11- TL bedelli fatura için öncelikle teminatsız,

aksi kanaatte olacak ise uygun görülecek bir teminat karşılığında elektrik kesintisi yapılmaması ve anılan faturanın icraya konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafında; " Talep edenin iş yerinde ihtiyaçları için elektriğin olmazsa olmaz koşul olması, davalının elektrik dağıtım faaliyetinin tekel niteliği, idarenin yönetmelik gereği elektrik kesintisi yapma şartlarının oluşup oluşmadığının ancak yargılama sonucu tüm delillerin toplanmasından sonra belirlenecek olması, elektriğin kesilmesi halinde davacı aleyhine telafisi güç ciddi bir zararın doğacağı olasılığının bulunduğu ve yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği" gerekçeleriyle;

-Davacı vekilinin alacağın icraya konu edilmemesine ilişkin talebinin dava değeri olarak gösterilen 100,00 TL yönünden kabulü ile bu miktar (100,00 TL) üzerinden icraya konu edilmemesine, 2-Dosyadaki delillerle mevcut durumuna göre dosyasındaki ... fatura toplamı 5.073.677,11 TL'nin %20'sine tekabül eden (1.014.735,42 TL) teminat karşılığı aleyhine ihtiyati tedbir istenen tarafın işbu davanın sonuna kadar, ihtiyati tedbir talep eden ... Mah. ... Sokak. No:..

Sitesi Eyüpsultan/İstanbul adresinde bulunan ... hizmet/tüketim/sayaç numaralı iş yerine 6100 Sayılı Kanunun 389. Madde uyarınca anılan fatura bakımından tedbiren elektrik kesintisi uygulamamasına, elektrik kesintisi uygulanmış ise kesintiye son verilmesine, karar verilmiştir.

Karara itiraz üzerine duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda "İddianın ileri sürülüş biçimi, kaçak kullanımı bulunmayan kişilerin elektrik kesintisinden etkilenme olasılığına ilişkin yaklaşık ispat koşulunun sağlanmış olması, davacının ihtiyaçları için elektriğin olmazsa olmaz koşul olması, elektrik kesintisi yapma şartlarının oluşup oluşmadığının ancak yargılama sonucu tüm delillerin toplanmasından sonra belirlenecek olması, elektriğin kesilmesi halinde davacı aleyhine telafisi güç ciddi bir zararın doğacağı olasılığının bulunduğu ve yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği kanaatiyle HMK 389.

Md.sinde düzenlenen yasal şartlar oluşmakla elektriğin kesilmemesine yönelik ihtiyati tedbir talebi ile icraya konu edilmeme yönünden yapılan itirazların reddi gerekmiştir.

Ancak alınan teminat yönünden yapılan itirazın gerek itiraz dilekçesi ekinde yer alan görüntü ve kayıtların incelenmesinde gerekse de duruşmada taraf vekillerinin beyanları (iskan ruhsatı olmayan birden fazla taşınmazın bulunduğu yerdeki trafo değişikliğinin ...'a bildirilmemesi) kapsamında teminatın %50'i oranında kabulü gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle, 1-İhtiyati tedbire yapılan itirazın kısmen kabulüne, Davacı vekilinin alacağın icraya konu edilmemesine ilişkin talebinin dava değeri olarak gösterilen 100,00 TL yönünden yapılan itirazın reddine,

2-Dosyadaki delillerle mevcut durumuna göre dosyasındaki ... fatura toplamı olan 5.073.677,11 TL yönünden yapılan itirazın kısmen kabulü ile toplam fatura bedelinin %50'sine tekabül eden (2.536.838,56 TL-1.104.735,42=1.432.103,14 TL eksik kalan teminat) teminat karşılığı aleyhine ihtiyati tedbir istenen tarafın işbu davanın sonuna kadar, ihtiyati tedbir talep eden ... Mah. ... Sokak. No:...

Sitesi Eyüpsultan/İstanbul adresinde bulunan ... hizmet/tüketim/sayaç numaralı iş yerine 6100 Sayılı Kanunun 389. Madde uyarınca anılan fatura bakımından tedbiren elektrik kesintisi uygulamamasına, elektrik kesintisi uygulanmış ise kesintiye son verilmesine, Mahkememizin 14/07/2025 tarihli tedbir kararının bu şekilde uygulanarak devamına, karar verilmiştir.

Davalının teminatın süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir karanını kendiliğinden kalkmış sayılmasına karar verilmesi talebine ilişkin olarak ise 19.08.2025 tarihli ara kararla " Mahkememizce verilen ihtiyati tedbire yönelik davalı yanca yapılan itiraz üzerine yapılan duruşmalı değerlendirme neticesinde itiraz kısmen haklı bulunarak teminat miktarının %50 olarak artırılmasına karar verilmiştir.

Karar davacı yanca istinaf edilmiş, davalı yanca teminatın süresinde yatırılmadığından bahisle beyanda bulunulmuştur. Talebin değerlendirilmesi ve süresi adli tatil içerisinde yapılmış olmakla davalı yanca bu hususta yapılan itirazın reddi gerekmiştir." gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için %50 oranında teminat istenmesinin ölçüsüz olduğunu, Yargıtay'ın ve Bölge Adliye Mahkeme'lerinin somut olaya benzer dava dosyalarında ihtiyati tedbir yönünden uygulaması %15 teminat oranında olduğunu, mahkemece belirlenen teminat miktarının somut olaya ve Yargıtay ile BAM'ın genel uygulamasına uygun olmadığını,

bu oranın üzerinde teminat takdiri gerektiğine ilişkin aksine delil bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak;

itirazları sonucu verilen kararın 05/08/2025 tarihinde taraflara tebliğ edildiğini, 1 haftalık kesin süre içerisinde teminat miktarının yatırılmadığını, davacı tarafça 12/08/2025 tarihinde teminatın yatırılması gerekirken kötü niyetle 14/08/2025 tarihli teminat mektubunun dosyaya sunulduğunu, bu teminat mektubu ile dosyadaki tedbirin devam etmesi talep edildiğini, bu durumda ara kararda yer alan hüküm gereğince teminatın kaldırılma işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini, bu kararda adli tatil hükümlerinin uygulanamayacağını, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava, kaçak tahakkuku nedeniyle menfi tespit, elektriğin kesilmemesi ve faturanın icraya konu edilmemesi hususlarında ihtiyati tedbir taleplerine ilişkindir.İstinafa gelen uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı, teminatın süresinde yatırılıp yatırılmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda, ihtiyati tedbire ilişkin itiraz sonucu verilen kararın davacıya 05.08.2025 tarihinde tebliğ edildiği, kararda " HMK 393/1. maddesi gereğince kararın tebliğinden tarihten itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde tedbir kararının uygulanmasının talep edilmemesi (teminat yatırılmaması) halinde, verilen tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına" hususlarını belirtildiği, davacı tarafça teminatın 14.08.2025 tarihinde yatırıldığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (HMK)'nın 389/1. maddesi, "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" şeklindedir.

HMK'nın 390/2 maddesine göre de tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ayrıca bu kapsamda ihtiyati tedbir talebinin somutlaştırılması gerekir. İhtiyatî tedbirde asıl olan ihtiyatî tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyatî tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyatî tedbirin temel şartlarını oluştururlar.

Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyatî tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyatî tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

HMK'nın 392.maddesinde: "İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir.

Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez." düzenlemesi gereğince davacının teminat yatırması, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık güven sağlayacaktır.

HMK'nın 87. Maddesinde ise bir davada verilecek teminatın tutarını ve şeklini hakim serbestçe tayin edeceği; teminatı gerektiren durum ve koşullarda değişiklik olması halinde de hakimin teminatın azaltılması, artırılması, değiştirilmesi ya da kaldırılmasına karar verebileceğini düzenlemiştir.Geçici hukuki koruma önlemlerine karar verilirken her iki yanın hak ve yarar dengesini koruyacak biçimde takdir hakkının kullanılması gerekmektedir.

Mahkemece teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir yoluyla elektriğin kesilmemesine karar verilmesi halinde bu denge davacı lehine bozulmuş olacaktır.

Buna göre, HMK'nın 87. Maddesi kapsamında teminatın mahkemece belirlenmiş olduğu, davacının kararda belirtilen 1 haftalık süre içinde teminat miktarını yatırmadığı anlaşılmakla ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, bu hususta adli tatil hükümleri uygulanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf talebinin HMK'nını 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine, davalının istinaf talebinin kabulüyle HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince karar kaldırılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

KARA R

Yukarıda açıklanan nedenlerle; A-Davacının istinaf talebinin HMK 353/1b-1.madde gereği reddine,

B-Davalının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1b-2.madde gereği kaldırılarak yeniden ara karar hakkında.

1-Teminat yönünden, teminatın süresinde yatırılmaması nedeniyle 19.08.2025 tarihli kararın kaldırılarak, ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, İstinaf incelemesi ile ilgili olarak;Davalıdan peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf eden davalıya isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Davacıdan alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,