İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/4 K.2025/885

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... sözleşme hesabı numaralı doğalgaz serbest tüketicisi konumundaki müşterisi olduğunu, EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği 4. Maddesinde serbest tüketicinin yurt içinde herhangi bir üretim şirketi, ithalat şirketi, dağıtım şirketi veya toptan satış şirketi ile doğalgaz alım satım sözleşmesi yapma serbestisine sahip gerçek ve tüzel kişiyi ifade ettiğini, davalı şirket tarafından Kasım 2022 dönemine ait 743.354 TL fatura tanzim edilerek bu bedelin ödenmesini talep edildiğini, davacı ödemelerinin otomatik ödeme kapsamında olduğundan dava konusu faturanın ödendiğini,

davacı şirketin ödediği faturanın birim fiyatının 1,96546486 TL üzerinden hesaplandığını, davacının dava konusu fatura nedeniyle 453.190 TL fazla ödeme yaptığını, davalının yıllık 300.000 sm3 sınırının Kasım 2022 ayında yapıldı iddiasıyla dava konusu faturayı 1,96546486 TL birim fiyatı üzerinden hesapladığını, halbuki davacı şirketin Kasım 2022 ayındaki tüketim olan 320.120,36 kwh’a Kasım ayında uygulanması gereken birim fiyat olan 0,766815131 TL uygulansaydı KDV dahil 290.163,031 TL ödeneceğini, bu sebeple davalı şirkete 453.190 TL fazla ödeme yapıldığını,

dava konusu fatura nedeniyle davalı ile yapılan görüşmede kullanılan tüketimlerinin sm3 üzerinden belirlendiğini, davacı şirketin yıllık 300.000 sm3 kullanım sınırının Kasım 2022 döneminde aşılması sebebiyle ST Kademe -2 deki birim fiyatın uygulandığını bildirdiklerini, dava konusu fatura ve önceki aylardaki faturalara ilişkin gerçek tüketimin yansıtmadığını, yıllık kullanım sınırı olan 300.000 sm3 aşılmasıyla ilgili öncesinde herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, dava konusu ve diğer aylara ilişkin faturalarda gerçek tüketimi yansıtılmamasının hem mevzuata aykırı hem de yanlış ve eksik bilgilendirme yol açtığını,

davalının aylık faturalarda tüketim miktarını kwh ve m3 üzerinden bildirdiğini, örneğin dava konusu Kasım 2022 yılına ilişkin faturada sayaçtan ölçülen 28.888 m3 üzerinden ödenecek tutarının belirlenmesine rağmen davalı şirketin yıllık tüketim miktarını sm3 olarak hesapladığını ancak davacının aylık kullanımlarda sm3 miktarın fatura da yansıtılmadığı için bilmediğini, bunu nasıl hesaplandığını da bilmediğini, dolayısıyla davalının gerçek tüketime ilişkin bilgilendirme yapmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

EPDK Yönetmeliği’nin 47 Maddesinde dağıtım şirketlerinin tüketicinin yeterli ve güvenli hizmet almalarına ve hizmet bilgilendirmelerini yerine getirmekle yükümlü olduğunu, bu bilgilendirmelerin ilgili dağıtım şirketi tarafından uygun kanallar vasıtasıyla yürütüldüğünü belirterek davalı tarafından tanzim edilen faturalarda kullanılan gazın sm3 miktarının yazılmamasının bilgilendirme faaliyetini yeterli ve güvenli yapmadığını gösterdiğini, davalı tarafından 300.000 sm3 aşımı halinde uygulanacak ücret tarifesinin bildirilmediğini aynı zamanda tüketim aşımının gerçekliğine ilişkin de bilgilendirme yapılmadığını,

yıllık sınırın aşılmasından önce bildirimde bulunulmuş olsaydı davacının sınırın aşılmasını engelleyebileceğini, ... şirketlerinde kota aşımı nedeniyle bilgilendirme yapma yükümlülüğünün yapılmaması nedeniyle fazladan ödenen tutarın iadesine karar verildiğini nitekim Yargıtay'ın bu yönde kararları olduğunu, davalının TMK madde 2 de belirtilen dürüst davranma ilkesine aykırı davrandığını,

davacı tarafından tanzim edilen dava konusu yanlış fatura için fazla ödenen kısmın iadesine ilişkin arabuluculuk müessesesine başvurulduğunu ancak arabuluculuk görüşmesi sonucunda anlaşılamadığını belirtirek davalı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen 01.12.2022 tarihli ... umarım fatura borcunun bulunmadığının tespitini ve bu fatura borcu nedeniyle fazla ödenen 453.190,00 TLnin yasal ticari faiziyle hesaplanarak davacı şirket ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firmaya yansıtan faturanın ve söz konusu kademe değişiminin mevzuata uygun olarak yapıldığını, davalı... ‘ın iş ve işlemlerini 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ve bu kanuna dayanılarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayınlanan yönetmelik ve tebliğler ile ikincil mevzuat çerçevesinde yürütüldüğünü,

davalının müşterilerine ait tüketimleri faturalandırırken esas aldığı birim fiyatı doğalgaz tedarikçi kurumu olan ... tarafından belirlenen toptan satış tarifesi üzerine bağlı olunan EPDK’nın belirlediği sistem kullanım bedelini ve özel tüketim vergisini ekleyerek doğalgaz perakende satış fiyatının oluşturulduğunu, fatura hesaplamanın Tedarikçi Firma Gaz Alım Fiyatının Kademe-1 ( 0-300.000 sm3 Tüketim aralığı ) ve Kademe -2 ( 300.000 sm3 Tüketim üzeri ) olmak üzere belirlendiğini, Kademe-1 ve Kademe -2 tüketim aralıkları kwh veya m3 üzerinden değil sm3 birimi üzerinden belirlendiğini, m3 ile sm3 birbirinden farklı birimler olduğunu,

EPDK mevzuatı uyarınca sm3 (standart metreküp) 15 C’de 1,01325 bar mutlak basınçta 1 metreküplük bir hacim dolduran, su buharı içermeyen ve üst ısıl değerinin 9.155 kcal olan doğal gaz miktarını ifade ettiğini, sm3 değerinin m3 ile ifade edilen tüketim miktarının “düzeltme kat sayısı” denilen değer ile çarpılması sonucu belirlendiğini,

davalı kurumun Doğalgazın Faturalandırma Esas Satış Miktarının Tespiti Ve Faturalandırma Olmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliği’nin 7. Maddesi uyarınca basınç sıcaklık ve sıkıştırılabilirliğe göre düzeltme katsayısını hesaplamak ve araçlardan okunan hacim değerini düzeltilmiş hacme çevirmekle ve yine aynı madde hükmü doğrultusunda fiili üst ısıl değer uygulaması yapmakla yükümlü olduğunu, öncelikle ilk okuma ile son okuma tarih aralığında sayaçtan okunan aylık tüketim değerinin yine aynı tarih aralığında ...’ dan alınan günlük gaz miktarlarının oransal dağılımı doğrultusunda abonenin günlük tüketim değerinin bulunduğunu,

günlük tüketim değerinin Doğalgazın Faturalandırma Esas Satış Miktarının Tespiti Ve Faturalandırma Olmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliği’nin 7. Maddesinde diğer alan formülasyona göre hesaplanan düzeltme katsayısı ile çarpılıp düzeltilmiş tüketime çevrildiğini, hesaplanan düzeltilmiş metreküp değerinin ...’tan yine günlük olarak alınan Fiili Üst Isıl Değer sayısıyla çarpılıp, 860,42 kcal/kwh sabit değere bölünerek günlük enerji miktarının ( kwh) bulunduğunu, günlük enerji miktarının (kwh) o gün geçerli olan doğalgaz perakende satış fiyatıyla çarpılması suretiyle fatura tüketim hesabını yapıldığını,

bahsedilen bu hesaplamalardaki doğalgaz fiyat artış oranlarının tedarikçi kurum ... tarafından belirlenmekte olduğunu, davalının doğalgaz satış fiyatlarında herhangi bir artış ve/veya indirim yapma yetkisinin bulunmadığını, ... satış fiyatı “ pass through” yöntemiyle... tarafından dağıtım şirketlerine fatura edildiğini, dağıtım şirketi de aynı şekilde ilgili bedelleri tüketiciye fatura ettiğini,...’ın web sitesinde aylık olarak yayınlanan ve Kasım 2022 dönemine ilişkin fiyatların olduğunu, davalının ... tarafından belirlenen gaz alım fiyatının kademe kademe belirlenmiş olduğunu ve tüketimlerinin sm3 olarak esas alındığını,

buna göre dağıtım şirketi tarafından Kademe-1 tarifesi uygulanan serbest tüketici müşterilerinin aylık fiili çekiş miktarları toplamının, sözleşme süresi içinde Kademe-2 tüketim miktarı ( 300.001 sm3) sınırını aşması durumunda dağıtım şirketinin sözleşme yılı başından itibaren kademe fark bedelini abonelere tahakkuk ettireceğini, davalı ile sözleşme yapan her serbest tüketici abonesinin sözleşme yılı içerisindeki gaz tüketiminin ne kadar olacağı önceden öngörülmediği için Kademe -1 tarifesi üzerinden başlatılarak faturalandırmakta olduğunu,

yıl içerisinde 300.000 sm3’ü geçtiği ay itibariyle müşterinin Kademe -2 tarifesine tabi olduğunu ve sonraki faturaların Kademe -2 tarifesi üzerinden hesaplandığını, yine bu kapsamda olan her müşteriyi seneyi Kademe -2 müşterisi olarak kapatırsa sistemin artık o müşteriyi Kademe -2 müşterisi olarak gördüğünü, yani müşteri bir önceki seneyi nasıl kapatırsa bir sonraki sene aynı tarife üzerinden başlatılarak faturalandırılacağını,

daha genel bir anlatımla dağıtım şirketi tarafından başlangıçta Kademe-1 tarifesi uygulanan serbest tüketicinin aylık fiili çekiş miktarını toplamının sözleşme süresi için de Kademe -2 tüketim miktarını sınırını aşması durumunda, dağıtım şirketinin sözleşme yılı başından itibaren söz konusu serbest tüketicinin aylık fiili çekimleri üzerinden her ay için bildirim yapıldığı aya kadar hesaplanan kademe fiyat farkına ilişkin bedel, aylık tüfe değişimi oranları ile güncellenerek müşterilere tahakkuk ettirildiğini,

davacıya ait ... numaralı sözleşme hesabının tüketimleri incelendiğinde davacının Kasım ayı tüketiminde dahil olmak üzere 313.297 sm3 olarak tespit edildiğinden 2022 toplam tüketiminin 300.000 sm3 geçmesi nedeniyle fiyat kademesinin değiştiğini, kademe değişikliği nedeniyle yeni fiyat tarifesi üzerinden ... tarafından 2022 yıla tüketimine yansıtılan fark miktarı davalı tarafından ...’ ödenmiş ve abonenin faturasına ilave edildiğini, yapılan incelemede tahakkuk edilen faturalarda tüketim ya da hesaplama hatası olmadığının görüldüğünü,

davacı ile akdedilen 24.07.2008 tarihli Doğal Gaz Kullanım Sözleşmesini imzalaması ile sözleşme genel şartlarını kabul ettiğini yürürlüğe girecek mevzuat ve tarifelere göre oluşacak tüm bedelleri ve doğacak farkları ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt ettiğini, bununla birlikte davalının aboneler ilişkin tüm bilgilendirmeleri internet sitesi üzerinden yaptığını, güncel tarifeler, bildiriler ve birim fiyatlarıyla ilgili detaylı bilgiler web sitesinde paylaşıldığını,

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak kurulmuş ve faaliyetlerini yürüten ticari abone olan davacının basiretli tacir olarak her ay kullandığı doğalgaz miktarını kontrol etme yükümlülüğü kendisine ait olduğunu,

davalının abonelerin kullanımlarının artışını kontrol etmek ya da bu konuda kendilerini ayrıca bildirim yapmak hususunda bir yükümlülüğünün bulunmadığını belirleterek dava konusu yapılan Kademe -1 Kademe -2 tarifesi fiyatlandırması işlemi ... tarafından oluşturulan düzenleyici işleme karşı yapılacak itirazların idari yargı mercilerinden muhatabına yönelik olarak açılması gerektiğinden iş bu davada sayın mahkemeniz tarafından görevsizlik kararının verilmesi gerektiğini belirterek davaya konu kademe değişimi ve faturalandırma işleminde yapılan tüm hesaplamaların mevzuata uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesini,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme,"... ile dağıtım şirketleri (davalı) arasında düzenlenen doğal gaz alım satım sözleşmesinde serbest tüketicilere uygulanan doğal gaz toptan satış fiyat tarifesi detayı 6.maddesinde.

"Sözleşme Yılı başından itibaren söz konusu Aylık Fiili Çekişleri üzerinden hesaplanan Kademe fiyat farkına (Kademe 1 fiyatı ile Kademe 2 fiyatı arasındaki fiyat farkı) ilişkin bedel, ... tarafından Aylık TÜFE değişim oranları ile Sözleşme Süresi sonuna kadar güncellenerek Müşteriye fatura edilecektir.

Sözleşme Yılı başından itibaren söz konusu Aylık Fiili Çekişleri üzerinden hesaplanan Kademe fiyat farkına (Kademe 1 fiyatı ile Kademe 2 fiyatı arasındaki fiyat farkı) ilişkin MÜŞTERİ lehine oluşabilecek bedel, ... tarafından her türlü ferilerden (faiz v.s.) ari ve Aylık TÜFE değişim oranları güncellemesi yapılmaksızın ... tarafından ödenecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, her ne kadar davacı tarafça yıllık kullanım sınırı olan 300.000 sm3 aşılmasıyla ilgili öncesinde herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, dava konusu ve diğer aylara ilişkin faturalarda gerçek tüketimi yansıtılmamasının hem mevzuata aykırı hem de yanlış ve eksik bilgilendirme yol açtığı, davalı tarafından 300.000 sm3 aşımı halinde uygulanacak ücret tarifesinin bildirilmediği iddiası ile fazla ödenen bedelin iadesi talep edilmiş ise de, davacı tarafça icra tehdidi altında olunmadan, ihtirazı kayıtsız bir şekilde davaya konu fatura bedelinin ödendiği,

taraflar arasındaki sözleşmede yönetmelik hükümlerine atıf olduğu gibi aşım halinde kademe değişikliği nedeniyle katsayı değişikliğinin de mevcut olduğu, buna göre faturalarda kullanım miktarı yer alıyor iken sm3 cinsinden yer almamasının öneminin bulunmadığı, bu hesabın basiretli tacir olan davacı tarafça da yapılabileceği" gerekçesi ile;"Davanın reddine" karar vermiştir.Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde;

dava konusu fatura ve diğer aylara ilişkin faturalar tanzim edilirken gerçek tüketimin (sm3) belirtilmemesi ve davacı şirketin yıllık kullanım sınırı olan 300.000 Sm3' ün aşılmasıyla ilgili öncesinde herhangi bir bildirimde bulunmaması nedeniyle hukuka aykırı olarak tanzim edilen dava konusu fatura iptal edilerek fazla ödenen kısmın faiziyle iadesine karar verilmesi gerekirken yerel mahkeme yanılgılı ve eksik değerlendirme yaparak hukuka aykırı karar verdiğini,

doğalgaz faturalarında sm3 (düzeltilmiş gerçek tüketim) miktarının yazılmasının zorunluluk olduğunu,bu hususun diğer dağıtım şirketlerinin tanzim ettiği faturalardan da anlaşıldığı,faturalarda tüketim miktarı hacim metreküp üzerinden yazılması,

sm3 miktarının yazılmayacağı anlamına gelmeyeceği, davalı İgdaşın cevap dilekçesinde belirttiği üzere yıllık tüketim kotası faturada belirtilen hacim metreküp üzerinden değil faturada belirtilmeyen SM3 düzeltilmiş tüketim miktarı üzerinden hesaplandığı,somut olayda davacı şirketin yıllık 300.000 sm3 miktarı tüketim kotası 2022 Kasım ayında dolduğu için dava konusu fatura Kademe-2 de belirtilen birim fiyatından yapıldığını,faturalarda yer alması zorunlu olan sm3 miktarı yazılsaydı davacının yıllık tüketim kotasını aşmamak için her ay gerçek tüketimini toplayarak Kademe-1 sınırının aşılmasını engelleyebilir ve dava konusu faturanın fahiş

tutarda olmasını engelleyebilir durumda olacağını,dava konusu fatura ve dava dilekçesi ekinde sunulan diğer faturalar incelendiğinde davalı ...'ın tanzim ettiği faturalarda yeterli bilgilendirme yapmadığı ve mevzuata aykırı hareket ettiğinin görüleceğini,yerel mahkemenin gerekçesinde, sm3 miktarının hesaplanmasını basiretli tacir olarak davacı sorumluluğunda olduğunu belirterek yanlış değerlendirme yaptığını, ahkeme davacının 2022 yılı toplam tüketiminin 300.000 sm3’ü geçmesi nedeniyle fiyat kademesindeki fark fiyatının davalı tarafından ...'a ödendiğini sonrasında da davacının dava konusu faturasına yansıtıldığını belirtmişse de,

davalının dosyaya sunduğu delillerde, fark tutarının ...'a ödendiğine ilişkin belge bulunmadığını,ayrıca dava konusu uyuşmazlık ...'ın fark faturalarını ...'a ödeyerek sonrasında ilgili tüketicilerine yansıtırken hukuka ve bağlı olduğu mevzuata aykırı davranmasındanve davalı ...'ın davacı olan serbest tüketicisine fatura tanzim ederken yeteri kadar bilgilendirme yapmamasından kaynaklandığını,

davacışirketin yıllık kullanım sınırı olan 300.000 Sm3' ün aşılmasıyla ilgili aşımdan önce herhangi bir bildirimin yapılmamasının hukuka ve TMK madde 2 'deki dürüst davranma ilkesine aykırı olduğunu,... şirketlerinde kota aşımı nedeniyle bilgilendirme yapma yükümlülüğünün yapılmaması durumlardadahi fazla ödenen tutarların iadesine karar verilirken evveliyatla bu durumun işbu dava konusu faturada da uygulanması gerektiğini,

davalı kurum bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirseydi davacı şirketin ödeyeceği miktarın da çok düşük olacağını belirterek davanın kabulüne karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava,fazla yapıldığı ileri sürülen fatura ödemesi nedeniyle fazla tahsil edilen bedelin iadesi talebine ilişkindir.Alınan 30/04/2024 tarihli raporunda, "12.12.2015 tarihinde davacının davalı ile... tüketim numaralı Doğal Gaz Abonelik Sözleşmesi imzalayarak doğalgaz abonesi olduğu,

davacının abonelik sözleşmesini imzalayarak doğalgazla ilgili iş ve işlemlerinde, kanun ve EPDK kurul kararları, yönetmelik, tebliğ vb. düzenlemelere, teknik şartnamelere, yayımlanmış ve yayımlanacak uygulama kurallarına uymayı, bu kapsamda tahakkuk edecek tüm bedelleri ve doğabilecek farkları ödemeyi, ve bundan kaynaklı doğabilecek her türlü hukuki ve cezai müeyyideleri kabul ve taahhüt ettiği, 27.11.2023 tarihli bilirkişi raporu sonuç ve kanaat kısmında, yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık olmadığı,

abone 01.12.2022 tarihli ... fatura nolu 743.354 TL ( Kdv Dahil)’lik faturanın tamamından sorumlu olduğunu ve ödemekle mükellef olduğu kanaatine varıldığı, davacıya ait ... tüketim hesap tablosu incelendiğinde, Kasım 2022 içerisinde davacının Serbest Tüketici Kademe-1 ‘den Kademe -2’ye geçtiği, 07.06.2023 tarihli davalı hukuk müşavirliği tarafında yapılan iç yazışmada ... numaralı sözleşme hesabının tüketimleri incelendiğinde 2022 yılı toplam tüketiminin 300.000 sm3’ü geçmesi nedeniyle fiyat kademesinin değiştiği,

kademe değişikliği nedeniyle yeni fiyat tarifesi üzerinden ... tarafından 2022 yılı tüketimine yansıtılan fark miktarının davalı tarafından ... 'a ödendiği ve davacı faturasına ilave edildiği, Davacı tüketim tablosu ve ... tarafından belirtilen davalı ile arasında imzalanan 2022 yılı Doğal Gaz Alım Satım Sözleşmesi Kasım ayı ... doğal gaz toptan satış fiyat tarifesi göz önüne alındığında, dosya kapsamında uyuşmazlığa sebep olan davalı tarafından davacıya Serbest Tüketici Kademe -2 üzerinden kesilen 01.12.2022 fatura tarihli ve ... nolu 629.960,56 TL + KDV (%18) fatura tutarı olan doğalgaz faturasının yerinde olduğu" belirtilmiştir.

Bu bağlamda dosyada bulunan davacıya ait ... tüketim hesap tablosuna göre davacıya ait ... numaralı sözleşme hesabında 2022 yılı toplam tüketiminin 300.000 sm3’ü geçmesi sonucu davacıya uygulanacak fiyat kademesi değişikliğinin oluştuğu ve söz konusu Serbest Tüketici Kademe- 1 yerine bu sefer Serbest Tüketici Kademe -2 içeriğinden yeni fiyat tarifesi üzerinden ... tarafından 2022 yılı tüketimine yansıtılan fark tutarının davalı tarafından ...'a ödenmesini müteakip, bu kez davacı faturasına ilave edilmesi nedeniyle davaya konu fatura tahakkunun yapıldığı anlaşılmıştır.Buna göre kısaca ,

söz konusu faturadaki fiyatlandırmanın davacının 2022 yılı toplam tüketiminin 300.000 sm3’ü geçmesi sonucu yeni fiyat kademesi değişikliğine yol açtığı ve kademe değişikliğinin yeni fiyat tarifesinin ... tarafından 2022 yılı tüketimine yansıyan fark tutarının davalı tarafça ödenmesi nedeniyle bu tutarın davacı faturasına ilave edildiği gözetildiğinde,davalının davaya konu faturalandırma işleminde aykırılık görülmemiştir.Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporu taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olduğundan,mahkeme kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.Bu itibarla,

ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

27/03/2025