İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/632 K.2026/102

Birleşen İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/113 Esas Sayılı Dosyasında

DAVA

Menfi Tespit

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 21/01/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekilince ,davalı olarak ...gösterilmek suretiyle açılan davanın dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin Silivrikapı Mahallesi Şehit Turan Topal Sokak Fındıkoba İş merkezi... adresinde kafe işlettiğini, bu kapsamda ... sözleşme hesap numaralı, ... tesisat numaralı elektirik aboneliği ile davalı şirketten ... kullanımı sağladığını, davalı şirket yetkilileri tarafından, bahse konu iş yerine gelindiğini, kullanımda olan sayacın eski olduğunu, bu sebeple sayacı yeni nesil ... sayacı ile değiştireceklerini beyan ederek mühürlü bulunan ... sayacının yerinden söküldüğünü ve yerine yeni sayaç takıldığını,

bir süre sonra şirket yetkilileri tarafından işletmeye gelinerek kaçak ... kullanıldığından, önceki sayaca fiziki müdahale edildiğinden bahisle ceza ve fatura tahakkuk ettirildiğini, bu kapsamda işletmenin elektriğinin kesilerek enerji kullanımının sonlandırıldığını, davalı şirket yetkilileri tarafından yapılan tüm işlemlerin hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... sayacına hiçbir müdahale olmadığını, işletmede mevcut ... sayacının davacı şirket yetkilileri tarafından monte edildiğini,

mühürlendiğini ve yine değiştirildiği tarihte mührü bizzat davalı şirket yetkilileri tarafından kırılmak suretiyle sökülerek yerine yeni sayaç takıldığını, müvekkili şirket yetkilileri tarafından sayaca herhangi bir müdahale edilmiş olsa idi öncelikle mührün kırılmış olması gerektiğini, davalı şirket görevlileri tarafından da bu hususun tutanak altına alındığını,

davalı şirket tarafından davacıya ait işyeirnin elektriğinin kesilmesi sebebiyle İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemsinin 2023/237 D.İş sayılı dosyasının elektriğin kullanıam açıklaması için tedbir kararı talep edildiğini ve %15 teminat mukabilinde elektriğin açılmasına dair karar verildiğini, tüm bu sebeplerle;

müvekkilinin sayaca müdahale etmediğini, kaçak ... enerjisi tüketiminin fiilini icra etmediğini, bu iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin aboneliğe ilişkin tanzim olunan 510.272,59-TL ve 58.505,01-TL tutarlı iki adet kaçak ... faturalarından dolayı şimdilik 5.000,00-TL borçlu ve sorumlu olmadığının tespitine, kaçak ... iddiasıyla düzenlenen faturaların iptaline, tüketim ile uyuşmayan eksik ödeme mevcut ise yönetmeliğin 37. maddesi uyarınca gerçek borcun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde ... sözleşme hesap numaralı, ... tesisat numaralı aboneliğe ilişkin tanzim olunan 510.272,59 TL ve 58.505,01 TL tutarlı iki adet kaçak ... fatura tahakkuku bakımından şimdilik 5.000 TL yönünden borçlu olmadıklarının tespiti talep edildiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda 47.177,72 TL menfi tespit talebinin olabileceği belirtildiğini, bu sebeple dava dilekçesindeki 5.000 TL dava değeri talebi ıslah ederek 47.177,72 TL’ye yükselttiğini beyan etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Davalı/borçlunun kullanımında olan "Silivrikapı Mah. Şehit Turan Topal Sk. ...

Fatih/İstanbul" adresinde kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisat mahallinde saha ekipleri tarafından 23.06.2023 tarihinde yapılan kontrollerde "Sayacın eksik ölçüm yapmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde enerji kullandığı (Sayacın baskı devresi üzerinde akım giriş-çıkış lehim noktaları arasına şönt yapılmış)" tespit edildiğini, tespite istinaden H/... nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini, davalı borçlu aleyhine tutulan tutanağa istinaden, davalı borçlunun kullandığı kaçak tüketim,

zabıt tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri gereği hesap edilmiş yapılan hesaplama karşılığı toplam 568.777,60-TL fatura tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak ... bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 578.446,81-TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 31. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, müvekkili kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde, kaçak enerji kullanımından dolayı tanzim edilen itiraza konu kaçak ... kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak ... kullanım faturasında herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığının yeterli olduğunu, ...

Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42'de gösterilen haller içerisinde ... tüketimi yapan herkes, kaçak tespiti ve tahakkukunun muhatabı olabileceğini, müvekkili şirketin dosya kapsamındaki ticari dava şartı arabuluculuk sürecide yürütüldüğünü ve anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı/borçlunun İstanbul 31. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; takip ve açılan davanın hukuksuz olduğunu, müvekkilinin, sayacın eksik ölçüm yapmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde enerji kullandığı, (Sayacın baskı devresi üzerinde akım giriş-çıkış lehim noktaları arasına şönt yapılmış olduğu) iddia edildiğini ancak abone adresinde saatin arka kısmı ile ön kısmının farklı renklerde olduğunun tespiti üzerine gerçekleştirildiğini beyan ettiklerini, bu hususun delillendirilmeden, fotoğraflandırılmadan saatin söküldüğünü ve laboratuara gönderildiğini,

sökülen saatle laboratuarda incelenen saatin aynı olup olmadığının bilinmediğini, saatin sökülmesine müteakip müdahale edilip edilmediğinin bilinmediğini, müvekkilinin başından beri kaçak ... kullanmadığını beyan ettiğini, saati takanda sökende karşı taraf çalışanları olduğunu, süzme sayaç ile davacıya ait iş yerinin alt katında bulunan iş yerine (tekstil atölyesine) elektirik verildiği tutanak altına alındığını ve geçmişe dönük bu şekilde işlem yapılmış ise de,

dava konusu iş yerinin alt katı öncesinde boş vaziyette davacıya ait cafe işletmesinin deposu olarak kullanılmakta iken 01.06.2022 tarihinde bu kısmın davacı tarafından boşaltıldığını ve 01.08.2022 tarihinde bahse konu işyerinin ...'a tekstil atölyesi olarak kiraya verildiğini, daha öncesinde bu kısma ilişkin herhangi bir tasarruf ya da ellektrik kullanımının zaten mevcut olmadığını, müvekkiline ait kafe en üst kat olması sebebiyle özellikle gün ışığından maksimum seviyede faydalanan bir fiziki yapıya sahip olduğunu, diğer taraftan işletmede yemek vb hizmetler sunulmadığını,

... tüketimi yapılan cihazların havanın kararması ile kullanıma açılan lambalar ve içecek dolabından ibaret olduğunu, işletmenin her gün yaklaşık 15.00 da açıldığını ve yine 23.30-24.00 saat aralığında kapandığını, müvekkilinin bu ana kadar ödemiş olduğu tahakkuk etmiş bulunan faturaların müvekkili şirket kullanımı ile orantılı durumda olduğunu, dolayısıyla tahakkuk ettirilen ek faturaların hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu, tüm bu sebeplerle; birleşen davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda ;

1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; Asıl Davacı tarafça açılan asıl davanın kabulü ile; Dava konusu olan davalı ... tarafından tahakkuk ettirilen ... seri numaralı 03/07/2023 son ödeme tarihli 58.505,01 TL bedelli fatura ve ... seri numaralı 03/07/2023 son ödeme tarihli 510.272,59 TL bedelli faturalardan dolayı asıl davacı ... ... Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davalı ...'a 47.177,72-TL kısmından Borçlu Olmadığının Tespitine,karar verilmiştir.

2-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;Davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile;

a) Davacı tarafın başlattığı İstanbul 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 521.599,88- TL asıl alacak, 7.389,33-TL faiz ve 1.477,87-TL KDV olmak üzere toplam 530.467,08-TL alacağa yönelik yapılan İtirazın İptaline, takibin belirtilen bedeller üzerinden takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

Mahkemece verilen kararı,taraf vekilleri istinaf etmiştir.1- Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle.

"Bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir:.Bilirkişi raporunda "17:00- 22:00 saatleri arasında çekilen ortalama güç değerinden (4,53 kw) daha düşük olması (17:00-22:00 saatleri arasında daha fazla ... tüketimi) nedeniyle, davacının günlük 2 vardiya çalıştığı hususunun kabul edilebileceği kanaatine varılmıştır.." şeklinde bir tespit yapılma suretiyle günlük iki vardiya kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de bu tespit hukuka ve hakkaniyete aykırıdır.

Dava dilekçemizde de beyan ettiğimiz üzere davacı müvekkilimize ait iş yeri bir kafedir. İşletme her gün yaklaşık 15.00 da açılmakta ve yine 23.30-24.00 saat aralığında kapanmaktadır. Dolayısıyla burada 17-22 saatleri arasında gerçekleşen elektirk kullanımının artışından bahsederek 2 vardiya nın kabul edilmiş olması hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. Dolsyısıyla iki vardiya kabul edilerek yapılan hesaplama ve oluşturulan tutarlar da hukuka aykırıdır.

Sayacın bağımsız laboratuvarca incelemesi yapılarak, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek amacıyla sayaca müdahale edilip edilmediği ve davacının kaçak ... kullanıp kullanmadığı duraksamasız belirlenmelidir. Ancak bu hususta bir bilirkişi raporu mevcut değildir. Sayaç söküm tutanağı ile kaçak tespit tutanağı usul ve yasalara aykırıdır. Sayaç sökülmüş götürülmüş ve laboratuvara götürüldükten sonra kaçak tespit tutanagı tutulmuştur.

Birleşen dosya davacısı tarafından kaçak kullanıma ilişkin işlem yapılmak suretiyle müvekkil hakkında icra takibi yapılmış ise de takip ve açılan dava hukuksuzdur. Müvekkilimizin "Sayacın eksik ölçüm yapmasına sebebiyet vermek suretiyle mevzuata aykırı bir şekilde enerji kullandığı ,Sayacın baskı devresi üzerinde akım giriş-çıkış lehim noktaları arasına şönt yapılmış oldugu iddia edilmektedir.

Ancak abone adresinde saatin arka kısmı ile ön kısmının farklı renklerde olduğunun tespiti üzerine gerçekleştirildiğini beyan etmelerine rağmen bu husus delillendirilmeden, fotograflandırılmadan saat sökülmüş ve laboratuara gönderilmiştir. Sökülen saatle laboratuarda incelenen saatin aynı olup olmadığı meçhuldur.Saate sökülmesine müteakip müdahale edilip edilmediği meçhuldur.Müvekkil başından beri kaçak ... kullanmadığını beyan etmektedir.

Saati takan da söken de karşı taraf çalışanlarıdır.

Süzme sayaç ile davacıya ait iş yerinin alt katında bulunan iş yerine (tekstil atölyesine) elektirik verildiği tutanak altına alınmış ve geçmişe dönük bu sekilde işlem yapılmış ise de, dava konusu iş yerinin alt katı öncesinde boş vaziyette davacıya ait cafe işletmesinin deposu olarak kullanılmakta iken 01.06.2022 tarihinde bu kısım davacı tarafından boşaltılmış ve 01.08.2022 tarihinde bahse konu işyeri ... a tekstil atölyesi olarak kiraya verilmiştir.

Daha öncesinde bu kısma ilişkin herhangi bir tasarruf ya da ellektrik kullanımı zaten mevcut değildir. Kira kontratı örneği dosyaya sunulmuştur. BUna rağmen geçmişe yönelik haksız ceza tahakkuk ettirilmiştir. Müvekkilimize ait kafe en üst kat olması sebebiyle özellikle gün ışığından maksimum seviyede faydalanan bir fiziki yapıya sahiptir.

Diğer taraftan işletmede yemek vb hizmetler sunulmamaktadır. ... tüketimi yapılan cihazlar havanın kararması ile kullanıma açılan lambalar ve içecek dolabından ibarettir. İşletme her gün yaklaşık 15.00 da açılmakta ve yine 23.30-24.00 saat aralığında kapanmaktadır. Müvekkilimizin bu ana kadar ödemiş olduğu tahakkuk etmiş bulunan faturalar müvekkil şirket kullanımı ile orantılı durumdadır. Dolayısıyla tahakkuk ettirilen ek faturalar hukuka ve mevzuata aykrıdır.

Sayacın bağımsız laboratuvarca incelemesi yapılarak, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek amacıyla sayaca müdahale edilip edilmediği ve davacının kaçak ... kullanıp kullanmadığı duraksamasız belirlenmelidir." şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.2- Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde ;" Yerleşik Yargı İçtihatları gereği menfi tespit davası kısmı dava olarak açılamayacağından (Yargıtay 11. HD 09.02.2021 gün, 2020/2827 E. 2021/1012 K.) iş bu davanın kısmi dava olarak açılması mümkün değildir.

Bu itibarla davacı tarafa eksik harcın ikmali için süre verilmesi ve yargılamaya toplam fatura bedeli üzerinden devam edilmesi gerekirken yerel mahkeme tarafından davacının ıslah talebinin kabulü hatalıdır. Yerel Mahkeme tarafından tanzim edilen 04.10.2024 tarihli bilirkişi raporuna itirazlarımız sunulmuş ise de işbu itirazlar değerlendirilmemiş olup eksik inceleme, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlali sonucu oluşmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde davayı ... ... ... Satış A.Ş'ye yöneltmiş olması sebebiyle asıl davanın husumetten reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi de hatalı olmuştur. Zira davacı, dava dilekçesi ekinde sunulan faturalardan da görüleceği üzere bir yanılgıya düşebilecek durumda değildir.

Hükme esas alınan itirazlı bilirkişi raporunda kaçak tahakkuk hesaplaması müvekkil şirketle aynı yöntem ile hesaplanmışsa da bilirkişi tarafından düşük kademe tüketim bilgilerinin hatalı esas alınmış olması sebebiyle tutarlarda farklılık meydana gelmiştir.

Hükme esas alınan 04/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda kaçak ek tüketim faturası hesaplanırken ilgili adreste 01.08.2022 tarihi itibariyle tekstil faaliyetine başladığı gerekçesiyle farklı kurulu güç bilgileri esas alınarak hesaplama yapılmışsa da dosya kapsamına bu hususu kesin olarak ortaya koyan nitelikte somut delil sunulmamıştır.

Dosyada mübrez olan Uzman Mütalaamız incelenmemiş, uzman mütalaası ile bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmemiştir.Davacı her ne kadar kaçak ... kullanmadığını, tutanakların hukuka aykırı olarak düzenlendiğini iddia etmiş olsa da; dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte, tespit tutanağı ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamamıştır" şeklindeki istinaf sebepleri ve dava konusu alacağın faturaya bağlı ve likit alacak olmasından ötürü; istinafa konu kararın icra inkar tazminatı yönünden de hatalı olduğu ileri sürülerek,

kararın kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; asıl dava menfi tesbit ve birleşen dava , itirazın iptali talebine ilişkindir.Davanın dayanağı olan İstanbul 31. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında, alacaklı ... tarafından 568,777,60 TL asıl alacak,8.057,68 TL faiz ve 1.611,53 TL KDV olmak üzere toplam 578.446,81TL alacağa yönelik yapılan ilamsız takip olduğu görülmektedir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre. Asıl davada ,davacı tarafça dava dilekçesinde davalı olarak ... ... ...

Satış A.Ş gösterilmiş olup,Tevzii formunda ,davalı olarak ... yazılı olduğu , mahkemece yapılan tensip tutanağında da davalı olarak ... yazılı olduğu, tebligatların davalı olarak bu şirkete çıkarıldığı ,dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ...'a herhangi bir tebligat yapılmadığı görülmüştür.Dava ,asıl dava yönünden de ... vekilince takip edilmiş ise de ,davacı tarafça veya resen hasım değişikliği yapıldığına dair talep ve ara karara rastlanmamıştır.

Davalı gösterilen ...ile ... farklı tüzel kişiliklerdir. Dolayısı ile kendisine karşı dava açılmayan şirket hakkında yargılama yapılarak karar verilmiştir.

Arabuluculuk görüşmesinin ve tutanağın tarafının ... olduğu görülmüştür.Bu durumda ;davacı tarafça ,davanın ...'a karşı devam edileceği bildirildiği takdirde davalı gösterilen bu şirkete tebligat yapılarak davaya devam edilmesi ,aksi takdirde hasımda yanılma durumunun sözkonu olduğu beyan edildiği takdirde , mahkemece asıl davadaki davacı tarafa HMK 124. maddesi gereğince ,davayı hasım olan tüzel kişiliğe yöneltmesi konusunda imkan tanınarak ,sonucuna göre karar verilmesi için ,tarafların istinaf talebinin kabulü ile , HMK 355.madde ile 124. madde uyarınca kararın, HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,

yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

.