İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/80 K.2025/1685

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili ... San Tic. Ltd. Şti'nin 1996 yılından beri elektrik motoru imalatında faaliyet gösterdiğini, 01.03.2021 tarihi itibari ile elektrik enerjisini ... Satış A.Ş. adlı firmadan almaya başladığını, davalı ...

A.Ş. firmasından hiç bir şekilde hizmet almadığı halde, davalı tarafından "kaçak elektrik kullanıldığı " gerekçesi ile 07.04.2021 tarih ... numaralı 4.446,64 TL bedelli, 04.10.2021 tarih ... numaralı 25.933,53 TL bedelli ve 02.11.2021 tarih ... numaralı 8.060,10TL bedelli üç adet elektrik faturası tahakkuk edildiğini, ancak müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, kaçak kullanıma dair tutanak tutulmadığını, böyle bir tutanak varsa bile müvekkili şirkete tebliğ olmadığını, davalı tarafça tahakkuk olunan fatura bedelinin müvekkili şirketin aylık kullanımının çok üzerinde olduğunu,

davalı tarafça yapılan kaçak işlemi ile faturalamanın hukuka aykırı ve haksız kazanç elde etme amacında olduğunu beyanla; müvekkilinin dava konusu faturalar nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespit ile bu faturalar nedeniyle yapılan 38.440,27 TL tutarındaki ödemenin ödeme tarihlerinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep ve davatamam etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme 08.12.2021 tarihli olup 01.03.2021 tarihinde ...

Satış A.Ş ile sözleşme yapıldığına dair beyanların gerçeği yansıtmadığını, " Güç aşımı" sebebi ile 18.02.2021 tarihinde davacının enerjisinin kesildiğini, sayaçtan "Kesik Enerjiden Kullanım "tespit edilerek davacı adına ... seri numaralı tutanağın düzenlen- diğini, -01.10.2021 tarihinde yapılan kontrolde, "sözleşmeli sayacın akım trafo oranının sistemde 100/5x20 olduğu halde, zabıt tarihinde mevcut sayacın 150/5 x30, Akım Trafosu Etiket Değerleri Farklı olduğu ve bu vesile ile sayaca eksik kayıt yaptırıldığı" tespit edilerek davacı adına ... seri numaralı tuta- nağın düzenlendiğini, - 21.10.2021 tarihinde yapılan kontrolde,

"muayene öncesi akım trafolarınının değişiminin yapıldığı ,Akım Trafosu Etiket Değerlerinin Farklı olduğu, sayaca eksik kayıt yaptırıldığı" tespit edilmekle davacı adına ... seri numaralı tutanağın düzenlendiğini, Söz konusu tutanaklar gereğince eksik kaydettirilen dönem tüketiminin, mevzuat dahi- linde kaçak elektrik tarifesinden tahakkuk ettirildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan, tespit, tahakkuk ve hesaplamanın hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davacının dava konusu 04.10.2021 tarih ... numaralı 25.933,53 TL bedelli ve 02.11.2021 tarih ... numaralı 8.060,10 TL bedelli faturalar nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile davacı yanca davalıya ödenen 25.933,53 TL bedelin ödeme tarihi olan 12.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi, 8.060,10 TL bedelin ödeme tarihi olan 05.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-07.04.2021 tarih ... numaralı 4.446,64 TL bedelli fatura yönünden talebin REDDİNE, karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece alınan bilirkişi raporunun dava konusu uyuşmazlığı çözmeye ve denetime uygun olmadığını, tarafların hatalı tespit ve görüş içeren bu rapora itirazlarının karşılanmadığını, mahkemece bu rapora atıf yapılmak suretiyle karar tesis edilmiş ise de, gerekçeli karar ile raporun çeliştiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan, tespit, tahakkuk ve hesaplamanın hukuka uygun olduğunu,ihtirazi kayıt içermeden rızaen yapılan ödemenin istirdatının talep edilemeyeceği beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Dava, İİK 72 maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.

Davacı kaçak elektrik tüketimi nedeniyle davalı tarafça tahakkuk olunan faturalara itirazen iş bu davayı açtığına göre, uyuşmazlık davacının dava konusu mahalde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kaçak tüketim varsa tahsili gereken fatura bedelinin ne olduğu, iadesi gerken bir ödeme miktarının bulunup bulunmadığı hususunda toplanmaktadır. Davalının cevap dilekçesi ekinde ibraz ettiği delillere göre, dava konusu borç 02.04.

2021 tarih ... nolu,21.10.2021 tarih ... nolu ve 01.10.2021 tarih ... nolu tutanaklardan kaynaklanmaktadır. Davalı ... çalışanları tarafından davacı şirketin faaliyet gösterdiği " ... Mh. Davutpaşa, ... sk. No: ... ... Sitesi ... Blok, Dükkan: ...-...

Zeytinburnu/İst." adresinde; -02.04.2021 tarihinde yapılan denetimler sonucu ; davacı tarafça tutanağa konu adreste, “elektriği kesilmiş olan sayacı kullanıma açarak" elektrik kullanıldığı tespit edilmekle ... seri nolu tutanağın düzenlendiği, davalı tarafça iş bu tutanak öncesinde 18.02.2021 tarihi ile davacının elektri- ğini kestiğini ve kesme işlemi ile sayaca ... seri nolu kesme mührü takıldığına dair belge sunulduğu,

(kesme tarihinde takılı bulunan sayaç ile tutanak içeriğinde tespit edilen sayaçlar farklı olduğu ,bu tespitin kesme eylemini desteklediği) Tutanakta tespit edilen mahalde bilfiil tüketilmiş olan 140 kwh lik tüketimin x 20 akım trafo oranı ile çarpılması sonucu çıkan 2800 kwh tüketime tekabül eden dava konusu 4.446,64 TL. tutarlı faturanın düzenlendiği, - 01.10.2021 tarihinde yapılan denetimler sonucu.

Tesisata takılı bulunan ... marka ... seri nolu sayacın tüketim kayıt yapmasını sağlayacak akım trafolarının sistemde 100/5 (x20) olduğu halde mevcut yerinde 150/5 (x30) olarak kullanım yapıldığı tespit edilmekle ... seri nolu tutanak düzenlendiği, tespit sırasında davacı temsilcisinin hazır olduğu ve imzadan imtina ettiği, akım trafolarının bulunduğu bölümün mühürsüz olduğuna dair fotoğrafların sunulduğu, Tespite binaen davacı şirket adına;

sayaç (30-20-10) fark çarpan oranı kadar eksik tüke- tim kayıt ettiğinden, 13.07.2021 - 01.10.2021 tarihler arasındaki kullanım süresi gözetilerek sayacın kayıt ettiği (3518 kwh - 2453 kwh) x 10 =10650 kwh tüketime karşılık 25.933,53 TL. kaçak tahak- kuku düzenlendiği, -21.10.2024 tarihinde yapılan denetimler sonucu.

Tesisata takılı bulunan ... marka ... seri nolu sayacın tüketim kayıt yapmasını sağlayacak akım trafolarının sistemde 100/5 (x20) olduğu halde mevcut yerinde 150/5 (x30) olarak kullanım yapıldığı tespit edilmekle davacı adına ... seri nolu tutanağın düzenlendiği, akım trafolarının bulunduğu bölümün mühürsüz olduğuna dair fotoğrafların tutanağa eklendiği, İş bu tespite binaen davacı şirket adına.

Sayaç (30-20=10) fark çarpan oranı kadar eksik tüketim kayıt ettiğinden, 01.10.2021 - 21.10.2021 tarihler arasındaki kullanım süresi gözetilerek sayacın kayıt ettiği (3849 kwh - 3518 kwh) x 10 = 3310 kwh tüketime karşılık 8.060,10 TL kaçak tahakkuku düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece Elektrik -Elektronik Mühendisi ...'dan alınan 28.03.2023 tarihli kök raporda; " Davacıya kaçak tarifesi (ulusal tarifenin 4,5 ve 2 katı) uygulandığından öncelikle akım trafo oranındaki hatanın sistem hatasından mı, yoksa haksız fiil eyleminden mu kaynaklandığının tespitinin gerek- tiğini, akım trafolarının hangi tarih itibariyle kayıt altına alındığının belirlenmesi noktasında açıklık getirecek belge bulunmadığından davacı şirketin abonelik sözleşmesi imza ettiği tarihten itibaren tesişatında kayıt altına alınan akım trafolarına ait seri no, modeli, oran, kayıt tarihi vb. verilerin dosyaya ibrazının gerektiği,

ikinci olarak 13.07.2021 - 02.04.2021 tarih aralığındaki dönemde ve özellikle 02.04.2021 tarihli tutanak ve bu tutanak doğrultusunda düzenlenen 4.446,64 TL. tutarlı fatura bakımından, tutanağa konu 18.02.2021 - 02.04.2021 tarih aralığında davacı taraf davalı kuruma normal fatura ödemesi yapmış ise , belgelemesi halinde mükerrer ödeme durumunun değerlendirilebileceği "belirtilmiştir.29.12.2023 tarihli ek raporda:-02.04.2021 tarihli tutanak ile ilgili olarak; mahalline gidilerek yapılan incelemelerde, davacı işletmesinde 2,172 kw. x 40 (akım trafo oranı) = 86,88 kw. güç tespit edilmiştir.

Bu güç değeri dosya kapsamına ön rapor sonrasında sunulan ... Yatırım Direktörlüğü Enerji Talepleri Değerlendirme Müdür- lüğü'nün yazı içeriğinde belirtilen 85 kw toplam güç talebi ile örtüşmektedir. Mahallinde yapılan incele- melerde dava konusu kaçak elektrik tespit tutanaklarında tespiti yapılan ... seri nolu sayacın takılı olduğu, üzerindeki işaretin 13842,43 kwh. olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafça dosya kapsamına sunulan ...

Enerji Faturalarında takılı sayaç ... seri nolu olarak görünmektedir. Dava konusu tutanaklarda ve keşif mahallinde tarafımca tesisata takılı sayaç ... seri nolu olarak tespit edildiğinden, davacı tarafça sunulan faturalar dava konusu tutanak tesisatı ile ilişkilendirilememiştir.

Dava konusu tutanak öncesinde elektrik kesilmesine ilişkin sunulan yukarıdaki belge içeri- ğinden, kesmeye ilişkin kayıtların (kesme mühür numarası, kesme tarihi, saati, kesmeyi yapan görevliye ait sicil bilgisi, sayaç işaret bilgisi vb) varlığı tespit edilmiştir.Tespitler doğrultusunda, 02.04.2021 tutanak tarihi öncesinde 18.02.2021 tarihinde davacı tarafça kullanılan elektriğin güç artırımı yapılmadan kullanıma devam edilmesi gerekçeli kesilmiş olduğu tespit edilmiştir.Dava konusu tutanak (02.04.2021) öncesinde,

18.02.2021 tarihinde davacı tarafça kullanılan elektrik davalı kurumca kesilmiştir.Dava konusu tutanak öncesinde kesme işlemi esnasında (... marka ...) seri nolu sayaç üzerindeki işaretin 36936,559 kwh. olduğunun anlaşıldığı, Tutanakta tespit edilen mahalde bilfiil tüketilmiş olan 140 kwh'lik tüketimin x 20 akım trafo oranı ile çarpılması sonucu çıkan 2800 kwh tüketime tekabül eden dava konusu 4.446,64 TL. tutarlı fatura düzenlenmiştir.

Kesme işlemi akabinde sayacın değiştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Keşif mahallinde tespit edilen sayaç ile tutanak kayıtlarına geçen sayaç aynıdır.Davalı şirket, davacı tarafça tüketilen elektriğin sayaçtan geçirilerek kullanıldığını kabul etmektedir.

Bu nedenle davalı şirketin bu uygulaması Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hük- münde geçen“tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre hesaplama yapılır” hükmüne uygundur.- 01.10.2021 tarihli ... seri nolu tutanak ile ilgili olarak.

Davalı şirket tarafından davacının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42 / c hükmü kapsamında ölçü sistemine müdahale ettiği gerekçesi ile kaçak elektrik kullanım tarifesi doğrultusunda, ulusal tarifenin 2 kat birim bedeli gözetilerek faturalandırma yapılmıştır.Emsal Yargıtay ilamlarda davalı tarafından yapılması gereken kontrol ve testlerin ilk devreye alma sırasında ve daha sonraki sürede yapılmaması, yapılmış ise eksik veya hatalı yapılması yada sayaç okumalarında fark edilmemesi vs nedeniyle davalının da davacı ile birlikte (% 50 oranında ) müterafik kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Tahakkuk zaten 2 kat ceza bedeli gözetilerek düzenlendiğinden davalının zararı olmayacaktır. Davacı taraf eksik akım trafo katsayılı tüketimi gerçekleştirmiştir.

Bu bedeli ödemesi gerekecektir.Açıklanan gerekçe doğrultusunda davacı tarafın 25.933,53 TL / 2 =12.966,77 TL. menfi tespit talebinin olabileceği değerlendirilmiştir.-21.10.2021 tarihli ... seri nolu tutanak ile ilgili olarak;Davalı şirket tarafından davacının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde 42 1-c hükmü kapsamında ölçü sistemine müdahale ettiği gerekçesi ile kaçak elektrik kullanım tarifesi doğrultusunda,

ulusal tarifenin 2 kat birim bedeli gözetilerek faturalandırma yapılmıştır.Emsal Yargıtay ilamlarda davalı tarafından yapılması gereken kontrol ve testlerin ilk devreye alma sırasında ve daha sonraki sürede yapılmaması, yapılmış ise eksik veya hatalı yapılması yada sayaç okumalarında fark edilmemesi vs nedeniyle davalının da davacı ile birlikte (% 50 oranında ) müterafik kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Açıklanan gerekçe doğrultusunda davacı tarafın 8.060,10 TL / 2 =4.030,05 TL. menfi tespit talebinin olabileceği değerlendirilmiştir.

SONUÇ OLARAK; -02.04.2021 Tarihli ... seri nolu tutanak bakımından davacı tarafın menfi tespit talebinin olayamayacağı, -01.10.2021 Tarihli ... seri nolu tutanak bakımından; davacı tarafın 12.966,77 TL. menfi tespit talebinin olabileceği,- 21.10.2021 Tarihli ... seri nolu tutanak bakımından; davacı tarafın 4.030,05 TL. menfi tespit talebinin olabileceği görüş ve kanaatine ulaşılmıştır." denilmiştir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre , davacının tesisatındaki sayaç okumaları dava dışı perakende satış şirketi tarafından yapıldığından,

dağıtım şirketi olan davalının , sayaçtaki hatalı veya eksik kaydı, sayaç okumalarında fark etmediği gerekçesiyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilemez.

Bu nedenle bilirkişinin raporunda atıf yapılan Yargıtay kararının somut olaya uygulanması doğru değildir.Dairemizce yapılan inceleme sonucu ,bilirkişi raporunda genel olarak fatura fatura tahakkukunun doğru olduğu, ancak sadece iki adet fatura ile ilgili tahsili gereken borcun tespitinde, müterafik kusur esas alınarak % 50 oranında indirim yapıldığı, müterafik kusur dikkate alınma- dığında, fatura bedelinde hata olmadığından menfi tespit/istirdat talebinin dinlenemeyeceği , dolaysıyla davanın reddine karar verilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf talebinin kabulüne , kararın kaldırılmasına, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince , yeniden yargılama gerekmediği esas hakkında, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

KARA R

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında; 1- Davanın reddine, 2- Alınması gereken 615,40 TL harcın davacı tarafından yatırılan 656,47 TL peşin harcın mahsubu ile fazla yatırılan 41,07 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3- Davalı tarafından yatırılan 1.665,63 TL Bakiye Karar harcının davalıya iadesine, 4- Davalının yapmış olduğu 15,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısımın ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,