İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/1804 K.2022/653

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Büyükçekmece 6. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. Büyükçekmece 6. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... tarafların tacir oldukları ve borcun kaynağının tarafların ticari ilişkisi olması nedeniyle davanın nisbi ticari dava olduğu, mahkememizin ticaret davalarına bakma yetkisinin HSK'nin 24/03/2005 tarih ve 188 ile 26/03/2014 tarih ve 141 sayılı ilke kararları ile kaldırılmış olduğu,

ağır ceza merkezlerinde kurulu olan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle usulden reddine ve dosyanın görevli ve yetkili olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Mahkememizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davalının tacir değil esnaf olduğu, davalı ile dava dışı sigortalı arasında sözleşmesel bir ilişki bulunduğu, uyuşmazlığın yangın nedeniyle uğranılan zarardan kaynaklandığı ve davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği bedelin halefiyet kuralı gereği rücuan davalıdan tahsili noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın türünün mutlak ticari davalardan olmadığı, mahkememizin davaya bakmakta görevli olmadığı, böyle bir durumda uyuşmazlığı çözmeye genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli ve yetkilidir. HMK' nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115.maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Dava, 6102 sayılı TTK.nin 1472 (6762 sayılı TTK.nin 1301) maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG.

3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.Öte yandan, TTK'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.6102 sayılı TTK'nın 4/1.maddesi gereğince her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Aynı Yasa'nın 5/1.maddesi gereğince de Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.Somut olayda; davacının, sigortalısı ...'un iş yerine, davalıya ait iş yerinden çıkan yangın sonrası sigortalıya ait iş yerinde çıkan bu yangın nedeniyle hasar oluştuğu, oluşan hasardan dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Olay haksız eylemden kaynaklanmış ise de, davalı her ne kadar ticari şirket olsa da; zarara uğrayan sigortalı ... bakımından Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabına göre İşletme hesabına göre defter tuttuğu ve VUK 177.

Maddede belirtilen sınırları aşmadığı belirtilmiş olup, bunun haricinde mahkemelerce dava dışı sigortalının tacir olup olmadığı, esnaf faaliyetini aşıp aşmadığına ilişkin yeterli araştırma da yapılmadığı hususu da dikkate alınarak, dosyadaki bilgi belgeler çerçevesinde TTK.nun 15.maddesindeki esnaf niteliğini taşıdığı, TTK.nun 11.maddesi gereğince tacir sayılacağı dair yeterli delilin bulunmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın Büyükçekmece 6.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere