İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/1014 K.2023/3456

Taraflar arasındaki davada İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ile İSTANBUL ANADOLU 24. İŞ MAHKEMELERİNCE ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir. İş Mahkemesince, "...Davalı'nın Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2008/498 Esas sayılı dosyası ile iflasına karar verildiği, davanın iflas tarihinden sonra dava açıldığı anlaşılmıştır. Sıra cetveline itiraz davasında da, görevli mahkeme İcra ve İflas Kanunun 235/1 maddesine göre iflas kararını veren Ticaret Mahkemesinin olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davada, davalı şirketin iflasına, Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/493 E. 2009/95 K. sayılı dosyasında 05/03/2009 tarihinde karar verilmiştir. Davacının dava dilekçesinin incelenmesinde davacının iflas tarihine kadar olan alacaklarının iflas masasına kaydedildiği, talebinin iflas tarihinden sonraki çalışmalarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının talebi iflas alacağı niteliğinde değildir.

Görevli mahkeme işin niteliği gereği İş Mahkemesi’dir ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuşur. İİK’nın 194. maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir. İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir.

İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda genel mahkemelerce tespit edilecektir.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 02.02.2012 tarih ve 2011/4952 E. - 2012/680 K. sayılı ilâmı da bu yöndedir.) İİK'da masa borçları için İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan HMK'ya göre belirlenmesi gerekir.

İflas masasının bu safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1).

Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır.

Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

Somut olayda, davalı şirketin 05/03/2009 tarihinde iflasına karar verilmiş olup, iflas tarihinden önceki işcilik alacakları masaya yazılmıştır. Ancak davacı işci iflas tarihinden sonra da çalışmaya devam etmiş ve uyuşmazlık konusu alacak doğmuştur. Bu durumda talep edilen alacak davacı işcinin iflas tarihinden sonraki çalışmalarına ilişkindir.

Buna göre, işçi alacağının iflastan sonra doğduğu, borcun, müflisin değil, masa borcu olduğu ve az yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, bu alacağın, kayıt kabul davasına konu olabilecek nitelikte bir alacak olmadığı, dolayısıyla görevli mahkemenin işcilik alacaklarına bakmakla görevli olan iş mahkemesi olduğu anlaşılmaktadır.