İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/3152 K.2024/1062

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 12. İcra Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) ilişkindir. Bakırköy 12.İcra Hukuk Mahkemesince,"...ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde Aymakoop Sanayi Sitesi ... , blok ,No:.. Başakşehir /İstanbul adresinin üçüncü kişi ...

Limited Şirketi' ne dair adres olduğu dava dilekçesinde belirtilen makinelerin üçüncü kişi elinde iken tutanak ile tespit yapıldığı davacı şirket tarafından istihkak iddiası ileri sürülmüş ise de üçüncü kişinin elinde olan ve üçüncü kişi tarafından mülkiyeti kendisine ait olduğu bildirilen bir malın, müflise, dolayısıyla iflas masasına ait olduğu iddia edilirse, bu halde m.228 hükmü uygulanamayacağı,

malın üçüncü kişiden alınıp masada satılabilmesi için iflas dairesinin üçüncü kişiye karşı bir dava açması gerekeceği aksi halde iflas idaresi icra mahkemesinde istihkak davası açması için üçüncü kişiye bir süre veremeyeceği dikkate alındığında üçüncü kişinin istihkak davası açmakta hukuki yararı bulunduğu gözetildiğinde emsal karar dikkate alınarak mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davacı 3. şahıs konumunda olup istihkak iddiasında bulunmaktadır. İİK'nun 228. maddesinde. "Üçüncü şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulan eşyanın kendilerine verilip verilmeyeceğini iflas idaresi kararlaştırır. İflas idaresi; istihkak iddiasını reddederse, üçüncü şahsa icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük bir mühlet tayin ve tebliğ eder.

Bu mühleti geçiren üçüncü şahıs, masaya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır.İstihkak davasına, genel hükümler dairesinde ve basit yargılama usulüne göre bakılır.İcra mahkemesi, icabında istihkak davacısından masanın muhtemel zararına karşı teminat isteyebilir." hükmü yer almaktadır.Buna göre, somut olayda, icra mahkemelerinin görevli olduğu açıkça belirtilmiştir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce re'sen incelenir. Bu nedenle mahkememizin görevsizliğin ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir. İflasın açılması kendisine tebliğ olunur olunmaz iflas dairesi müflisin mallarının defterini tutmağa başlar ve muhafazaları için lazım gelen tedbirleri alır (İİK Md. 208).

Üçüncü şahısların mülkü olarak gösterilen yahut bunlar tarafından mülkiyeti iddia olunan mallar, bu cihetler de şerh verilerek deftere kayıt olunur (İİK Md. 212). Masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. İdare masanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmakla mükelleftir (İİK Md. 226). Üçüncü şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulan eşyanın kendilerine verilip verilmeyeceğini iflas idaresi kararlaştırır.

İflas idaresi; istihkak iddiasını reddederse, üçüncü şahsa icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük bir mühlet tayin ve tebliğ eder. Bu mühleti geçiren üçüncü şahıs, masaya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır. İstihkak davasına, genel hükümler dairesinde ve basit yargılama usulüne göre bakılır. İcra mahkemesi, icabında istihkak davacısından masanın muhtemel zararına karşı teminat isteyebilir (İİK Md. 228).

İflas masasına yalnız borçluya ait mal ve haklar girer. Başkasının bir malı müflisin elinde ise, üçüncü kişi bu malı masadan geri isteyebilir ki, buna masadan çıkarma hakkı denir. İflas masası bu malı üçüncü kişiye vermezse bu takdirde üçüncü kişi masaya karşı istihkak davası açabilir. (İİK.228) iflasta istihkak davasına ilişkin 228. madde, sadece malın masanın elinde bulunması halini düzenlemiştir, malın üçüncü kişinin elinde bulunması halini düzenlememiştir.

Hacizde istihkak davasının konusunu mülkiyet ve mülkiyet dışındaki ayni haklar oluşturabilmesine karşın, iflasta sadece mülkiyet hakkı istihkak iddiasına konu olabilir, mülkiyet dışındaki ayni haklara ilişkin istihkak iddiaları İİK. nun 235. maddesi uyarınca sıra cetveline itiraz davası olarak ileri sürülebilir.

Somut olayda, İcra Mahkemesinde istihkak davası olarak açılan işbu davada istihkak konusu menkullerin davacı 3. Kişinin elinde iken adrese gidilerek tespitinin yapıldığı ve deftere kaydedildiği görülmüştür. İİK da iflasta üçüncü şahsın elinde iken deftere kaydedilen mallarla ilgili icra mahkemesinde görülecek bir istihkak davası hakkında düzenleme bulunmadığı, bu durumda söz konusu malların mülkiyeti ancak genel mahkemelerde açılacak bir dava ile belirlenebilir.

Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesidir. (T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2023/2669 -KARAR NO: 2023/2469)