İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/47 K.2023/2200

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Büyükçekmece 3.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, alacak istemine ilişkindir.Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Taraflar arasında Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/234 D.İş, Bakırköy ...İcra Dairesinin ...

E. Sayılı ve Antalya Genel İcra Dairesinin 2020/257934 E. Sayılı dosyalarına ilişkin sözleşme imzalandığı, Asliye Ticaret Mahkemesinin değişik iş sayılı dosyasının kambiyo senedine (çek) ilişkin olduğu, icra dosyalarının ise yine bu kambiyo senedine ilişkin olduğu dolayısıyla taraflar arasındaki ihtilafın kambiyo senedinden kaynaklandığı anlaşılmakla ve mutlak ticari davaların, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olduğu, mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayıldığı,

bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunduğu, bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmadığı, TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesinin yeterli olduğu,

kambiyo senedine ilişkin hususların TTK da düzenlendiği dikkate alındığında mahkememizin görevsizliğine, Bakırköy Asliye ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ve bu sebeple davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... her ne kadar Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/481esas, 2021/536 karar sayılı ilamı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın kambiyo senedine dayalı takip dosyasından kaynaklı olduğu tespiti yapılmış ise de; dava dilekçesinde açıkça belirttiği üzere, taraflar arasındaki uyuşmazlığın;

davacı ile davalı arasında devam eden icra takibi ve davalar konusunda davalının sulh olmak istemesi üzerine tarafların arasında imzalamış olduğu 10/12/2020 tarihli ''Protokol'' adı altında sulh sözleşmesi imza edildiği ve bu sözleşme kapsamında davalının, sözleşme hükmü gereğince davacıya iade edilmesi kararlaştırılan bedelin davacıya iade edilmemesinden kaynaklı alacak iddiasına dayandığı görülmektedir.

Bu durumda yukarıda detaylıca açıklandığı üzere, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kambiyo takibine dayalı icra dosyasından kaynaklı olmadığı, bu takip dosyalarının akıbetiyle ilgili tarafların, tamamen bağımsız edimler yüklendiği bir sözleşmenin ifasına yönelik olduğu anlaşılmakla, görevsizlik kararı veren mahkemece yapılan uyuşmazlık tespitinin hatalı nitelendirmeye dayandığı ve davanın mutlak ticari dava olmadığı, mahkemece davalının tacir sıfatına ilişkin araştırma yapmadığı ve davanın nispi ticari dava olarak da nitelendirilmediği bu sebeple uyuşmazlığı çözmede mahkememizin görevli olmadığı dikkate alınarak,

ticari olmayan davalarda, uyuşmazlığın niteliği bakımından görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu, asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır.

Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda re'sen dikkate alınacak hususlardan olması sebebeiyle dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince karşı görevsizliğe ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Türk Ticaret Kanununun 4. Maddesinde , bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. Maddesinin ikinci fıkrasında , bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. Maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. Maddesinde , "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

TTK'nın 14. Maddesine göre " bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir." Aynı Kanunun 17. Maddesi hükmünce de ; iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda; taraflar arasında düzenlene protokolden kaynaklı alacağın iadesi bakımından uyuşmazlık bulunduğu, protokol içerisinde alacağın ticari işten kaynaklandığına ve senetten kaynaklandığına dair bir ibare bulunmadığı, ayrıca davalının gerçek kişi olduğu ve tacir olduğunda dair de delil bulunmadığı anlaşılmakla, davanın Büyükçekmece 3.Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere