İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/1832 K.2025/337

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesi Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARA R

Dava, 6361 Sayılı ..., ... Ve ... Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) talebine ilişkindir. İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesince,"... davalılar arasında bir kredi alışverişinin bulunduğu davalı faktoring şirketinin diğer davalıya para kullandırdığı, kullanılan paranın teminatı olarak da davalı inşaat şirketinin inşa ettiği ...

Projesinden bu şirkete isabet eden bağımsız bölümler üzerine ipotek aldığı; ipoteğin gerçekten ticari bir para kullandırma işinden dolayı kurulduğu; ancak davacının talebinin, kendisi ile davalı inşaat şirketi arasındaki satış işlemine dayandığı; satış işleminin geçerli bir noter satış vaadi sözleşmesiyle gerçekleştiği, satış işleminin bir tüketici işlemi olduğu; zira davacının tüketici olduğu, satışa konu gayrimenkulün tek bir daire olduğu, konut niteliğinde olduğu; mahkemenin görevinin belirlenmesinde davacının dayandığı temel ilişkinin belirleyici olduğu, ipoteğin kuruluş sebebinin belirleyici olmayacağı;

davacının bir tüketici olarak ve bir tüketici işlemiyle satın aldığı daire üzerine bilahare konulan ipoteğin fekkini talep ettiği, bu sebeple tüketici işlemine dayandırılan davada mahkememizin değil tüketici mahkemesinin görevli olduğu belirlenmiştir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 4. Tüketici Mahkemesince, "... Uyuşmazlık davalılar ... A.Ş. ile davalı ...

A.Ş. arasında tanzim edilmiş sözleşme gereği dava konusu taşınmaz üzerine konulan ipoteğin terkini isteminden kaynaklanmaktadır; bu nedenle ipoteğin tesisine yol açan işlem konut kredisi olmayıp şirket lehine verilen ticari kredi olduğundan, ipotek işlemi de ticari nitelikte olduğundan mahkememizin görevsizliğine ve Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme,

aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.Dava, davacının, davalı müteahhit firmadan, bir tüketici işlemi olan satış vaadi sözleşmesi ile satın almış olduğu taşınmaz üzerine, yine davalı müteahhit firma tarafından diğer davalı ...

A.Ş lehine tesis edilen ipotek ve haczin kaldırılması istemine ilişkin olup, halihazırda davalı müteahhit firma tarafından sözleşme ifa edilerek tapunun davacıya devredildiği, dolayısıyla taraflar arasında bir tüketici işlemi olan satış sözleşmesinden mütevellit bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu durumda eldeki uyuşmazlığın salt ipoteğin kaldırılması koşullarının bulunup bulunmadığ noktasında toplandığı, ipotek tesis işleminin ise davalılar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklandığı, bir tüketici işlemine dayanmadığı, davacı ile davalı ...

A.Ş arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığı ve davacının tacir olduğuna dair dosyada delil de bulunmadığı nazara alındığında davanın genel görevli mahkeme olan asliye hukuk manhkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.Her nekadar görevsizlik kararı veren mahkemeler arasında İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi bulunmamakta ise de HMK'nın 114. maddesi gereğince görev dava şartı olup, her aşamada re'sen gözetileceğinden, merci incelenmesinde doğru merciye davanın yönlendirilmesinin kamu düzeninden olduğu dikkate alınarak uyuşmazlığın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.