İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2661 K.2025/1484

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Somut uyuşmazlıkta UYAP üzerinden yapılan sorgulamada kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın davalı ... nezdinde sigortalı olduğu, dolayısıyla istemin taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı yani istemin Türk Ticaret Kanunun'da düzenlenmiş olan sigorta hukukuna dayandığı..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

04/04/2021 tarihinde davacı ...'in maliki, dava dışı ...'in sürücü, davalının da sigortacısı olduğu ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası dolayısıyla davalının dava dışı kişilere tazminat ödediği, bu ödeme sonrası araç malikine karşı alacak iddiasında bulunduğu, davacının da iş bu davada borçlu olmadığının tespiti için dava açtığı, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre sigorta şirketinin halefiyete dayanan rücu istemlerinin sigorta poliçesi kapsamında olmadığı,

davacı araç maliki ile davalı ... arasında herhangi bir sigorta ilişkisinin de bulunmadığı bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir. 6502 sayılı Kanunun 2. maddesinde, kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” şeklinde açıklanmıştır.

Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3/1-(k) maddesinde de, tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi.

Tüketici işlemi ise mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem şeklinde tanımlanmıştır.

Dava, davalı ... şirketinin, zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatı, taraflar arasında münakid bulunan zorunlu mali mesuliyet sigorta sözleşmesine istinaden, olay yeri terk sebebine dayalı olarak davacı sigortalıdan rücuen tahsili talebiyle başlatmış olduğu takibe yönelik menfi tespit istemine ilişkindir. Bu durumda, taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin tüketici sözlemesi olup olmamasına göre görevli mahkeme tayin edilecektir.

Davacı sigortalının gerçek kişi tacir olduğuna ve sigortalı aracın da ticari işletmesi kapsamında kullanıldığında dair dosya kapsamında bir bilgi ve belge bulunmadığına ve taraflar arasındaki sigorta sözleşmesine konu aracın kullanım amacı da hususi olduğuna göre, davacı sigortalının tüketici konumunda olduğu, giderek sigorta sözleşmesinin tüketici işlemi niteliğinde bulunduğu, dolayısıyla tüketici mahkemesinin görevli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Her ne kadar tüketici mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı yoksa da, görev kurallarının kamu düzeninden olması nedeniyle, uyuşmazlık çıkaran mahkemelerce sınırlı olmaksızın yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın Nöbetçi Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına karar verilmiştir.