İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2857 K.2025/428

Taraflar arasındaki davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava,Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesince,"... taraflar tacir olup davalı alacaklının icra takibi ve davacının yaptığı harici ödemenin ticari işletmesi ile alakalı olduğu, buna göre davaya asliye ticaret mahkemesi bakması gerektiğinden davanın usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesince,"...dava konusu uyuşmazlık; davalının dava dışı borçlu hakkında yaptığı icra takibinde haksız haciz uygulaması nedeni ile doğan maddi zararın tahsili talebi iddiasından başka bir deyişle haksız hacizden, diğer bir deyişle haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Dosya kapsamına göre taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, haksız fiil niteliğinde olan haciz baskısı altında dava dışı 3.kişinin borcu ödendiği iddia edilmektedir.

Dolayısıyla haciz işleminin yapıldığı icra takibinin türünün ve takip konusunun bir öneminin bulunmaması karşısında uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

(Benzer mahiyette içtihatlar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesi'nin 30/04/2018 tarih, 2018/136 Esas ve 2018/577 Karar ile 10/09/2020 tarih, 2020/656 Esas ve 2020/1524 Karar sayılı ilamları)HMK'nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK'nun 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.

Yargıtay HGK'nun 2013/4-2247 esas 2013/1667 karar sayılı içtihadı ile HMK'nın 30. mddesindeki usul ekonomisi ilkesi de dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartının tensiben değerlendirilmesi ve usulden red kararı verilmesi mümkün ve gereklidir.Tüm bu nedenlerle HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle karşı görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1 maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Aynı Kanunun 5/1 maddesine göre ise "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkilinin davalı ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi borcununda bulunmadığını, davalı tarafından dava dışı annesi aleyhine yapılan icra takibi nedeni ile haciz yapmak üzere müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği yerde hacze geldiğini, İcra İflas Kanunu ile diğer mevzuata açık aykırılık oluşturacak şekilde müvekkilinin iş yerinde hacze başlandığını, müvekkilinin bir takım ticari kaygı ile itirazı kayıtla ödeme yapması üzerine haciz işlemini sona erdirildiğini, borcun müvekkili ile ilgisi bulunmadığını,

başka bir şirketin borcunun haciz ve icra baskısı altında itirazı kayıt ile ödendiğini ileri sürerek yapılan ödemenin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya kapsamına göre taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, haksız fiil niteliğinde olan haciz baskısı altında dava dışı 3.kişinin borcu ödendiği iddia edildiğinden ayrıca davacının tacir olduğuna dair yeterli araştırma yapılmamış olması nedeni ile uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde İstanbul 25.Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere