İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/3057 K.2025/1645

Taraflar arasındaki davada İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesince,"... davacı ile davalı arasında Beşiktaş ... Noterliği'nin 24.08.2020 tarih ve ...

Yevmiye numaralı Marka Devir ve Kar Paylaşımlı Karma Sözleşmesi uyarınca davacıya ait davalıya ait "..." markasını tüm hakları ile birlikte davacıya devretmeyi üstlendiği, devir karşılığında elde edilecek tüm iş, işlem ve işletme sürecinden elde edilecek karın yarı yarıya paylaşılmasının kararlaştırıldığı, davalının sözleşmeden doğan marka devir işlemlerini yapmadığı ileri sürülmüştür.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6769 sayılı SMK.'nın 156. maddesi uyarınca, "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur.

Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.

Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye ceza mahkemesince bakılır." Davacının talep sonucunun marka devir sözleşmesinden doğan edimin ifa edilmemesi nedeniyle cezai şart, aksi halde oluşan zararın giderilmesi istemine ilişkin olduğu, sınai mülkiyet haklarının devrinin 6769 sayılı SMK'nın 148. maddesinde düzenlendiği,

dava konusu devir sözleşmesinden doğan edimin yerine getirilmemesi nedeniyle cezai şartın veya oluşan zararın tahsili talebinin bu hüküm çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinden davaya bakma görevi ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine aittir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davacının davasının Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince,"... feshin haklı olup olmadığı, sözleşme ile davalının devir yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği,

davacının talep ettiği cezai şartın doğup doğmadığı hususları olup, bizatihi huzurda davanın konusu marka uyuşmazlığı olmadığı gibi, sözleşmesel yükümlülük kapsamında taleplerin incelenmesine gerekli kıldığından ve Cezai şart sözleşmede taraflar arasında belirlenmiş olup davalı taraf tacir olduğundan , ticari uyuşmazlıklardan ve sözleşmeden kaynaklı tazminat istemleri yönünden Ticaret mahkemeleri görevli bulunduğundan dava dilekçesindeki anlatım ve talepler dikkate alındığında mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

Görev hususu HMK 114 1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olduğundan mahkemece davanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gereken hususlardandır. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

5846 sayılı Yasa'nın 76. maddesinde bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden kaynaklı uyuşmazlıklara ihtisas mahkemesi niteliğindeki fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerince bakılacağı belirtilmiştir.

İşbu davada marka hukukundan Ya da 5846 sayılı yasadan kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu olmadığından, tamamen sözleşmeye aykırılık kapsamında tazminat taleplerine ilişkin olarak açıldığından fikrî sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğundan söz edilemeyecektir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.556 sayılı KHK'nın 71/1. maddesi “Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen davalarda, görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir.

Bu mahkemeler tek hâkimli olarak görev yaparlar. Asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendirileceği ve bu mahkemelerin yargı çevresini, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.” hükmünü amirdir. Ayrıca 5846 sayılı Kanundan doğan haklar ile 551, 555 ve 554 sayılı KHK'lardan doğan haklara ilişkin uyuşmazlıkları çözme görevi de ihtisas mahkemelerine bırakılmıştır.

Somut olayda davacı vekili, müvekkil ile davalının aralarında imzalamış oldukları franchise sözleşmesine dayalı olarak sözleşmeye uyulmama nedeni ile cezai şarta dayalı tazminat talep etmiştir. Davacı, 556 sayılı KHK'dan kaynaklanan uyuşmazlık nedeni ileri sürmemiş, sözleşmenin ihlali nedeniyle uğradığı zararın tahsilini istemiştir.

Davada franchise veren davalı lehine 5846 sayılı FSEK ve 556 sayılı KHK hükümlerinden kaynaklanan hakların varlığı iddia edilmeyip bu yönde bir uyuşmazlık bulunmadığı gibi Franchise sözleşmesi nedeniyle tescilli bir sınai hakka dayalı niza dahi söz konusu değildir. Davacının talebi 556 sayılı KHK kapsamında tescilli bir sınai hakka dayalı olmadığından uyuşmazlığın İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere