İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/3064 K.2025/1392

Taraflar arasındaki davada Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi ile Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. Tekirdağ 2.Asliye Hukuk Mahkemesince,"...6102 sayılı Yasa'nın 4/a. maddesi uyarınca kambiyo senetlerinden kaynaklanan davalar ticari dava niteliğinde olup, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir.

Görev kuralları kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmelidir.Açıklanan nedenlerle eldeki davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan mahkememizin görevsizliğine ve dava dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince,"...

Takibe dayanak belgelerin 03/01/2023 tanzim tarihli 03/04/2023 vade tarihli 250.000,00 TL miktarlı, 03/01/2023 tanzim tarihli 03/01/2023 vade tarihli 300.000,00 TL miktarlı, 03/01/2023 tanzim tarihli 01/03/2023 vade tarihli 250.000,00 TL miktarlı, 03/01/2023 tanzim tarihli 01/02/2023 vade tarihli 250.000,00 TL miktarlı bonolar olduğundan bahisle kambiyo yoluyla icra takibi yapılmış ise de söz konusu bonolarda tanzim yerinin bulunmadığı, düzenleme yerinin zorunlu alternatif unsurlardan olduğu,

bononun ön yüzünde düzenleme yeri yok ise düzenleyenin yanındaki yerin düzenleme yeri sayılacağı, ancak böyle bir yer düzenleyenin yanında da gösterilmediyse düzenleme yeri olmayan bonoların bono vasfı taşımadıkları, icra takibine dayanak bonolarda da düzenleme yerinin olmadığı gibi, düzenleyenin yanında da yer almadığından düzenleme yerinin olmadığı sabit olduğundan icra takibine dayanak olan senetlerin adi senet olduğu, kambiyo vasfında olmayan bonoların adli senet olduğu,

adi senet kapsamında açılan menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğundan mahkememizin görevsizliğine, davanın görev nedeniyle usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır.

Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilen davalardır. Buna göre, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davaları, ticari dava sayılmıştır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır.

TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer yasalarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır. TTK'nın 4/1-a maddesinde, "TTK'da öngörülen hususlardan kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari davalar arasında sayılmıştır. Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Somut olayda; davalı tarafından takibe konulan verilen çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır.

Tarafların tacir olmadığı gibi, uyuşmazlığın kaynağının düzenleme yeri olmayan unsurları bulunmayan çekten kaynaklandığı, unsurları olmayan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, yazılı delil başlangıcı sayılması (HGK'nın 20.02.2008 gün ve 2008/3-159 E. - 2008/158 K. sayılı ilâmı), davanın ticari dava olmadığı, senedin vasfının bulunmamasından dolayı kambiyo senedi olarak değerlendirilemeyeceği, uyuşmazlığın Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.