İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1685 K.2025/3399

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) talebine ilişkindir.Büyükçekemce 2. Asliye Hukuk Mahkemesince,"... Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (6102 Sayılı TTK 5/3.

Md.) Somut olayın incelenmesinde; kazaya karışan taraf araçlarının ticari araç olduğu ve ticari işletme faaliyetleri esnasında kazanın meydana geldiği, bu halde TTK 4/1 maddesi gereği davanın ticari dava olup, dava konusu gereği Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerektiği, Hakimler ve Savcılar Kurulu kararına göre Büyükçekmece adli sınırlarına giren ticari davalara bakma görevinin, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu,

bu durumda eldeki davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır. HMK114/1-c maddesine göre görev dava şartı olup HMK 115. maddeye göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması ve bulunmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesince,"...

6100 Sayılı HMK nın 1. Maddesi hükmüne göre; göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca, dava şartı olan bu husus, 6100 Sayılı HMK nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinde araştırılır, göreve ilişkin dava şartı noksanlığının sonradan giderilmesi mümkün değildir. Bu nedenle öncelikli olarak görev hususunda inceleme yapılmıştır.

Dava haksız eylemden kaynaklanan araçtaki değer kaybı ile aracın işletilmemesi nedeni ile kazanç kaybına ilişkin zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Nispi ticari dava olup olmadığına ilişkin ise tarafların tacir araştırması yapılmış olup her ne kadar davacı tacir ise de davalının tacir olmadığı Esnaf ve Sanatklar Odası, Kars Vergi Dairesine, Kars Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan müzekkereler ile tespit edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, 2023/2078 Esas, 2023/3624 Karar, 27/12/2023 Tarihli kararından da anlaşıldığı gibi aracın ticari araç olması davanın TTK nun 4. ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyecektir. Davalının tacir olmaması nedeni ile dava nispi ticari dava niteliğinde de değildir.

Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine, dosyanın Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2024/403 Esas - 2024/763 Karar ve 10/12/2024 Tarihli görevsizlik kararı ile mahkmemize tevzi edildiği anlaşıldığından Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.Somut olayda; davacı trafik kazası nedeniyle değer ve kazanç kaybından kaynaklı tazminat talebinde bulunmuş olup; davacı ve davalı gerçek kişinin tacir olduğuna dair dosyaya yansıyan herhangi bir bilginin bulunmadığı,

salt aracın çekici ile kamyonet olması ve kullanım amacının ticari olması davayı ticari hale getirmeyeceği, uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi için her iki tarafın tacir olması veya mutlak ticari davalardan bulunması gerekmekte olup; haksız fiile dayalı uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Büyükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere