İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1700 K.2025/3398

Taraflar arasındaki davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 32. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava,İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) talebine ilişkindir.İstanbul 32.Asliye Hukuk Mahkemesince,"... Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... arasında ' ...

Eyüp İstanbul adresinde bulunan konut ile ilgili bir sigorta sözleşmesi imzalandığı, dava konusu konutta 18/09/2024 tarihinde bina dışındaki İSKİ borusunun patlaması sonucu oluşan zarar ile ilgili yapılan ödeme kapsamında rücu alacağının bulunduğu iddia edilmekle alacak talebinin olduğu, istikrar kazanmış Yargıtay içtihatları ile 2560 sayılı Kanun ve 6102 sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince davalı İSKİ'nin tacir sayıldığı, davacı şirketin de sermaye şirketi olduğu, tarafların tacir oldukları görülmekle uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğduğu, davanın nispi ticari dava olduğu,

İstanbul BAM 15. HD'nin 20/02/2020 tarih 2018/516 E. 2020/256 K. Sayılı içtihatların dikkate alındığı anlaşılmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, HMK'nın 114/1-c maddesine göre görev hususu dava şartı olup HMK'nın 115.

Maddesine göre dava şartlarının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması ve bulunmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesince,"... sigortalı konutta, İSKİ'ye ait tesisatta meydana gelen patlama sonucu hasar oluştuğu iddia edilmiştir.Türk Ticaret Kanununun "Halefiyet" başlıklı 1472. maddesinde "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." hükmü karşısında davacının dava dışı ...'ün dava haklarına halefiyet yoluyla sahip olduğu açıktır. Davada onun sahip olduğu tüm haklara halefiyet gereği davacı da sahiptir. Diğer bir anlatımla somut olaya ilişkin dava, dava dışı sigortalı ...

Tarafından davalı aleyhine açılmış olsa idi nasıl aradaki ilişkinin ticari bir iş olmadığı ve sorunların çözüm yerinin de Ticaret Mahkemeleri değil de Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu söyleyebiliyorsak, halefiyet prensibi gereği de aynı şeyi düşünmek zorunludur. Değişen tek şey davacının taraf sıfatındadır. Bu da halefiyet prensibi gereği davada davacıya aktif husumet ehliyeti tanımaktadır.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK’nun 4. maddesinde her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan davaların ticari dava olduğu düzenlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmemektedir.. Esasen hasar gören ve sigorta teminatı altında bulunan yer işyeri değil konuttur.

Açıklanan nedenlerle Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın 114/1.c, 115/2. maddesi uyarınca mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun, 3 Temmuz 1944 tarih ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 22.3.1944 tarih ve 37 E. - 9 K. sayılı kararında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır.

Davacı sigorta şirketi vekili, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının dairesindeki su hasarı nedeniyle ödeme yaptığını, ancak bu hasarın davalının kusuru sebebiyle meydana geldiğini ve oluşan zarardan sorumlu olduklarını belirterek işbu itirazın iptali davasını ikame etmiştir.Dava dilekçesinde alacağın esasını oluşturan olay,

"Ziraat Özel Konut Sigorta Poliçesi ile sigortalı ve müvekkil şirket sigortalısına ait bulunan dairenin bulunduğu bina önünde davalı tarafından yapılan ait kazı ve tamirat çalışması sebebiyle su baskınına maruz kalması neticesinde sigortalı dairede hasar meydana gelmiştir." şeklinde anlatım ile hukuki sebep gösterilmiştir.Sigortalı kişi dava dışı gerçek kişi olup, konut sigorta sözleşmes ile sigortalanan yer ise daire/mesken vasıflı taşınmazdır.Bu itibarla,

uyuşmazlık haksız fiîlden kaynaklanmakta ve halefiyete dayalı talepte bulunulan kişinin de (selef) tacir olmamasına göre uyuşmazlığın İstanbul 32.Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere