İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/537 K.2025/2285

Taraflar arasındaki davada İstanbul 33. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR İstanbul 33. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Dava, menfi tespit talebine yöneliktir. Kambiyo senetleri ve çek TTK'da düzenlendiğinden, çeke dayalı olarak açılan davalar TTK 4. Madde gereğince mutlak ticari dava olduğundan, zamanaşımına uğramış dahi olsa çekten dolayı açılacak menfi tespit davalarının Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesince davanın ticari dava olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmişse de; davanın ilamsız icra yoluyla davacı aleyhine ... Bankası A.Ş.'nin 31.12.2015 tarih ...

Seri numaralı 32.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı icra takibine dayalı olarak menfi tespit istemine ilişkin olduğu, icra takibinin ilamsız icra takibi olduğu, davacının ve davalının tacir olduğuna dair dosya kapsamında evrak bulunmadığı, çekin keşide edildiği tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu ve delil başlangıcı niteliğinde olan senedin kambiyo senedi vasfını kaybetmiş bulunduğu, bu durumda davanın mutlak ticari dava sayılamayacağı, somut olayda 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda, davalının dayandığı çek zamanaşımına uğramış ise de gerek çek üzerinde "tacir çeki" olduğunun yazıyor olması ile çekin düzenleme tarihi olarak gözüken tarihte davacının ticaretle iştigal ettiğine dair beyanı ve gerekse GİB ve SGK kayıt sorgulamasına göre davalının vergi kaydına göre kumaş toptan ticareti ile iştigal etmesi ile tekstil ürün alım satımına dair bir iş yeri kaydının olması ve diğer bir ticari iştigaline dair de "...Tekstil İthalat İhracat Ticaret-..." şeklinde ticari ad ve ünvanının bulunmasından anlaşıldığı üzere tacir konumunda olduğu nazara alındığında nisbi nitelikteki ticari davaya bakmak görevi asliye ticaret

mahkemesine ait bulunmaktadır.